Mumc+ foto online folders

Patiëntinformatie

Zetpil en klysma

bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Uw arts of verpleegkundige sprak met u over het gebruiken van zetpillen of klysma’s.

In deze folder leest u hoe zetpillen en klysma’s werken en hoe u ze gebruikt.  
Deze folder vervangt niet de bijsluiter. Het is belangrijk dat u ook de bijsluiter leest.

Heeft u na het lezen van deze folder vragen? Vraag het aan uw arts of verpleegkundige.

Algemeen

De oorzaak van de ziekte van Crohn en van colitis ulcerosa is niet bekend.
Elke behandeling met medicijnen is bedoeld om de ontsteking te onderdrukken. Dit vermindert de klachten en verkleint de kans op complicaties van deze ziekten.

Medicijnen kunnen de darmontsteking onderdrukken, maar medicijnen kunnen de ziekte helaas niet genezen. Dat betekent dat de klachten kunnen terugkomen als u minder medicijnen gaat gebruiken of als u stopt met medicijnen.

Waarom een zetpil of klysma

Er zijn verschillende redenen waarom de arts een zetpil of klysma voorschrijft. Bij mensen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa is de belangrijkste reden dat dit medicijn direct in de darm komt en bijna niet in de rest van het lichaam. Hierdoor heeft u minder kans op bijwerkingen.

Zetpillen en klysma’s helpen vooral als de ziekte in het laatste deel van de dikke darm zit.

zetpil
klysma

Op welke tijden van de dag?

  • Zetpillen:
    Het is belangrijk om de zetpillen te verdelen over de dag.
    Probeer in elk geval 1 zetpil in te brengen voordat u gaat slapen. Hij kan dan de hele nacht in de darm blijven en een lange tijd werken.
  • Klysma’s:
    Het is belangrijk om de klysma’s te verdelen over de dag.
    Probeer in elk geval 1 klysma te gebruiken voordat u gaat slapen. Het medicijn kan dan de hele nacht in de darm blijven en een lange tijd werken.
  • Soms adviseert de arts om het medicijn 1 keer per 2 dagen of 1 keer per 3 dagen te gebruiken. Dan is het bedoeld om een nieuwe verergering van de ziekte te voorkomen.

Gebruikt u de zetpil of klysma 1 keer per dag? Gebruik het dan voordat u gaat slapen. Het medicijn kan dan de hele nacht in de darm blijven en een lange tijd werken.

Hoe gebruikt u een zetpil?

  • Zorg dat uw darm leeg is voordat u de zetpil inbrengt. Dus ga eerst naar het toilet.
  • Was uw handen vóórdat u een zetpil inbrengt. Was uw handen ook na het inbrengen.
  • Verwijder de folie van de zetpil. Bekijk ook de bijsluiter van de apotheek.
  • Breng de zetpil in de anus.
    U kunt de zetpil inbrengen met de punt naar voren of met de stompe kant naar voren. Het kan allebei.
    Als u zetpil nat maakt met een beetje water, kunt u hem makkelijk inbrengen.
    Duw de zetpil helemaal naar binnen met uw vinger, want anders kan de sluitspier de zetpil weer naar buiten duwen.
  • Het kan zijn dat u na het inbrengen van de zetpil moet poepen. Probeer dat toch niet te doen. De zetpil heeft tijd nodig om te smelten en daarna heeft de darm ook tijd nodig voor de opname van de werkzame stof.
  • Als u de zetpil in de eerste 10 minuten verliest omdat u naar het toilet moet, kunt u een nieuwe zetpil inbrengen.

Hoe gebruikt u een klysma?

Gebruik het klysma zoals het staat in de bijsluiter van de apotheek.

  • Voordat u het klysma gebruikt:
    Laat het klysma eerst op lichaamstemperatuur komen, bijvoorbeeld in lauw water.
    Hierdoor heeft u minder last van het klysma en geeft het minder buik-krampen.
  • Zorg dat uw darm leeg is als u het klysma inbrengt. Dus ga eerst naar het toilet.
  • Was uw handen vóórdat u het klysma inbrengt. Was uw handen ook het inbrengen.
  • Ga op de linker-zij liggen. In deze houding komt de vloeistof goed in de darmen.
    Houd uw onderste been recht. Buig het bovenste been.
  • Schud het klysma goed.
    Breng de tuit van het klysma voorzichtig in de anus.
  • Als de tuit van het klysma moeilijk in de anus gaat, probeer dan licht te persen. Door het persen opent de anus zich een beetje, waardoor het inbrengen makkelijker gaat.
  • Knijp de fles helemaal leeg en trek de fles daarna weer uit de anus. Blijf knijpen in de fles als u hem uit de anus trekt. Hiermee voorkomt u dat de vloeistof weer teruggaat in de fles. Er blijft altijd een klein beetje vloeistof achter in de fles. Dit is normaal.
  • Blijf 5 tot 10 minuten op uw linker-zij liggen of op uw buik. Dan blijft de vloeistof goed in de darm zitten.
  • De vloeistof kan bruine vlekken geven in uw bed. Deze vlekken kunt u niet makkelijk weg wassen. U kunt vlekken voorkomen door bijvoorbeeld op een matje te gaan liggen.

Welke zetpillen en klysma’s krijgt u bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa?

Mesalazine (5-aminosalicylzuur)

U kunt Mesalazine krijgen als u een ontsteking heeft van de dikke darm. Soms krijgt iemand mesalazine bij een ontsteking van de dunne darm.
Als iemand dit medicijn in de vorm van een zetpil of klysma krijgt, is er een ontsteking van de dikke darm. De werkzame stoffen komen bij een klysma direct op de plek waar u het inbrengt.
De werking begint niet meteen na het inbrengen. Er is wat tijd nodig voor de opname.

Mesalazine maakt een ontsteking rustig.

Er zijn meerdere medicijnen met de stof Mesalazine. Ze werken allemaal hetzelfde.
De naam van uw merk kan bijvoorbeeld zijn:

  • Asacol®
  • Claversal®
  • Dipentum®
  • Mezavant®
  • Pentasa®
  • Salofalk®.

Opmerkingen/complicaties

Het gebruiken van een klysma geeft meestal geen complicaties.

Het vullen van de darm met het vocht van het klysma kan buik-krampen geven en een ongemakkelijk gevoel. Dit vermindert als u het klysma eerst op lichaamstemperatuur brengt in lauw water. Een koude vloeistof geeft meer klachten.

Doe de ‘tuit’ van het klysma voorzichtig in de anus. Anders kunt u het slijmvlies van de darm beschadigen en dat kan pijn doen of gaan bloeden. 
Als het inbrengen van de tuit in de anus moeilijk gaat, of als u aambeien heeft, probeer dan licht te persen. Door het persen opent de anus een beetje, waardoor het inbrengen makkelijker gaat.

Bijnierschorshormonen / corticosteroïden (Beclometason en Budesonide)

Corticosteroïden remmen een ontsteking en verminderen daardoor de klachten van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, zoals pijn, diarree en bloed bij de ontlasting.
Meestal verbeteren deze klachten een paar weken na het beginnen met de klysma’s met corticosteroïden.

Vaak krijgt u deze klysma’s in combinatie met andere medicijnen tegen de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Er zijn meerdere klysma’s te koop met corticosteroïden. Ze werken allemaal hetzelfde.
De naam van uw merk kan bijvoorbeeld zijn:

  • Entocort®
  • Budenofalk®.
Combinatie van beide middelen

Er zijn ook klysma’s met Mesalazine en corticosteroïden. Deze combinatie-klysma’s heten ‘Beclometason-Mesalazine Klysma FNA.’

Bijwerkingen

De bijwerkingen staan op de bijsluiter van de apotheek. Lees de bijsluiter die uw apotheek meegaf bij de zetpillen of klysma’s.

Contact

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, bel dan met de Polikliniek Interne Geneeskunde van het Maastricht UMC+. Het nummer is 043-387 51 00 (tijdens kantooruren).

Laatst bijgewerkt op 6 juli 2022