In deze folder leest u alles over sterilisatie van de vrouw. Dit is een operatie die ervoor zorgt dat u niet meer natuurlijk zwanger kunt worden.
De gynaecoloog is de arts die een sterilisatie uitvoert.
Het is belangrijk dat u goed weet waar u voor kiest. Twijfelt u over een sterilisatie? Denk dan nog een tijdje na. Een sterilisatie is een goede oplossing als u niet meer zwanger wilt worden. Soms is een andere oplossing beter voor u. Stel uw vragen aan de gynaecoloog en lees deze folder goed door.
Wat is een sterilisatie?
Een sterilisatie is een operatie die zorgt dat u niet meer natuurlijk zwanger kunt worden.
Tijdens een sterilisatie worden de eileiders afgesloten of verwijderd. De zaadcellen van een man kunnen de eicel dan niet meer bereiken en bevruchten. Dat betekent dat u niet zwanger kunt worden.
Uw lichaam blijft wel hormonen produceren via de eierstokken. U behoudt uw eigen menstruatiecyclus en wordt dus nog steeds ongesteld.
De gynaecoloog die u spreekt op de polikliniek doet de sterilisatie meestal niet zelf. Dat heeft te maken met de planning. Een gynaecoloog of een gynaecoloog in opleiding voert de operatie uit.
De operatie
De meest voorkomende sterilisatie technieken in Nederland zijn:
- De eileider afklemmen met een klemmetje (clips) via een kijkbuisoperatie in de buik. Een kijkoperatie heet ook een laparoscopie.
- De eileiders verwijderen via een laparoscopie.
- Tijdens een buikoperatie, bijvoorbeeld bij een keizersnede.
Het is belangrijk dat u NIET zwanger bent als u een sterilisatie krijgt. Als de gynaecoloog vermoedt dat u zwanger bent, gaat de operatie niet door.
Beide methoden zorgen ervoor dat de eileiders niet meer werken. Het zijn veilige en betrouwbare behandelingen.
Een extra voordeel is dat ze de kans op eierstokkanker later in het leven kleiner maken. Van elke 1000 vrouwen krijgen er gemiddeld 13 eierstokkanker. Na het afsluiten van de eileiders daalt dit naar ongeveer 10 van de 1000 vrouwen. Als de eileiders helemaal worden weggehaald, kan de kans verder dalen naar ongeveer 4 van de 1000 vrouwen.
Laparoscopische (kijkbuisoperatie) sterilisatie
Deze operatie gebeurt in dagbehandeling, onder een korte algehele verdoving (narcose).
U komt ’s ochtends naar de afdeling en enkele uren na de operatie mag u weer naar huis.
De gynaecoloog maakt een sneetje van ongeveer 1 centimeter in de navel. Via deze opening wordt de buik gevuld met koolzuurgas. Dit gas is niet schadelijk. Het zorgt voor ruimte in de buik.
Door dat sneetje gaat een kijkbuis in uw buik. De gynaecoloog maakt nog een sneetje in de buik. Hierdoor gaat het instrument waarmee de gynaecoloog de eileiders afsluit. Soms is er een derde sneetje nodig om de operatie uit te voeren.
De operatie duurt ongeveer 30 minuten.
Na de operatie
- Direct na de operatie heeft u mogelijk buikpijn. U krijgt dan pijnstillers. De pijn wordt na een paar uur minder.
- Soms doet uw buik nog een paar dagen pijn. U mag dan pijnstillers nemen.
- Soms heeft u pijn aan uw schouder na de sterilisatie. Dat komt door het koolzuurgas dat nog in uw buik kan zitten. Dit gas prikkelt uw middenrif. Uw lichaam ruimt dit gas vanzelf op.
- Soms verliest u bloed vaginaal. Dat komt doordat de gynaecoloog de baarmoeder met een tangetje heeft vastgepakt. Dat is soms nodig om de eileiders te bewegen tijdens de operatie.
- De wondjes in uw buik worden gehecht. De hechtingen lossen vanzelf op. U kunt daarmee onder de douche. Een pleister is niet nodig, maar mag wel.
- U mag na de operatie niet zelf autorijden of met het openbaar vervoer naar huis. Zorg ervoor dat iemand u kan ophalen na de operatie.
- Krijgt u thuis koorts hoger dan 38,5 graden? Of krijgt u hevige buikpijn? Dan moet u contact opnemen met het ziekenhuis. De telefoonnummers vindt u onder het kopje 'Contact'.
Wat als een sterilisatie via een laparoscopie niet lukt?
Soms lukt een sterilisatie via de kijkbuis in de buik niet.
Bijvoorbeeld:
- Bij vrouwen met flink overgewicht.
- Na een ernstige ontsteking in de buik of aan de eierstokken. Dan kan de gynaecoloog de eileiders soms niet goed zien.
- Als u al eerder uitgebreide buikoperaties heeft gehad. Dan zijn er verklevingen rond de eileiders. Als u een blindedarmoperatie heeft gehad, zijn de eileiders meestal wel goed te zien.
Als de gynaecoloog tijdens de operatie de eileiders niet ziet, zijn er 2 keuzes:
- Stoppen met de operatie. U krijgt dan advies over andere manieren om niet zwanger te worden.
- Een open buikoperatie om de sterilisatie te doen. Dit is een zwaardere operatie met een groter litteken. Een opname in het ziekenhuis is dan nodig en het duurt langer voordat u hersteld bent.
Heeft u bezwaren tegen een andere operatietechniek dan van tevoren met u is afgesproken? Dan adviseren wij u dit vooraf duidelijk aan uw arts te vertellen. Omdat u tijdens de operatie slaapt, is het onmogelijk om op dat moment met u te overleggen.
De gynaecoloog kiest meestal om te stoppen met de kijkbuisoperatie.
Soms zijn er complicaties, waardoor een buikoperatie nodig is. Dit gebeurt gelukkig niet heel vaak. Wanneer een operatie niet mogelijk is, bespreekt de gynaecoloog met u wat een andere oplossing is om niet zwanger te worden.
Mogelijke complicaties
Bij elke operatie is er kans op een complicatie.
Mogelijke complicaties kunnen zijn:
- Beschadiging van de darm, baarmoeder of blaas.
- Bloeding.
- Infectie.
Dit is bij ongeveer 1 op de 1000 kijkoperaties.
Deze complicaties kunnen goed behandeld worden.
De kans op zwangerschap na sterilisatie
Geen enkele vorm van anticonceptie beschermt voor 100% tegen zwangerschap. Dat geldt ook voor sterilisatie. De kans dat u toch zwanger wordt na een sterilisatie is heel klein.
Na een sterilisatie via een kijkoperatie in de buik worden 2 tot 5 van de 1.000 vrouwen in hun leven alsnog zwanger. Dit kan gebeuren als de eileiders weer aan elkaar groeien of als een clip of ringetje verschuift. Soms blijkt achteraf dat de operatie niet helemaal goed is uitgevoerd.
Blijft uw menstruatie uit? Doe dan altijd een zwangerschapstest. Bent u zwanger? Neem dan contact op met uw arts. Soms gaat het om een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (in de eileider). Dit kan gevaarlijk zijn en moet snel behandeld worden.
Is uw partner gesteriliseerd? Dan is de kans op zwangerschap nog kleiner. Van de 1.000 vrouwen worden er dan ongeveer 0,5 tot 1 toch zwanger in hun leven.
Sterilisatie van man of vrouw
Om te zorgen dat u niet meer zwanger kunt worden, kan ook uw partner kiezen voor sterilisatie.
Een sterilisatie van een man is een kleine operatie. Dit doet een uroloog op de polikliniek. De kans dat u zwanger raakt als uw man is gesteriliseerd is 1 op 2000.
Voor een man is het ook belangrijk om goed na te denken over sterilisatie. Een man kan langer kinderen maken. Als hij een nieuwe relatie zou krijgen, kan hij door de sterilisatie geen kinderen meer maken. Een sterilisatie van een man kan wel teruggedraaid worden. Dit is niet altijd succesvol.
Leven na een sterilisatie
Na een sterilisatie kunt u meestal niet meer zwanger worden. Uw eierstokken blijven gewoon hormonen aanmaken. U komt dus niet eerder in de overgang.
Het eitje dat elke maand vrijkomt, wordt door uw lichaam zelf afgebroken.
Gebruikte u vóór de sterilisatie de pil en stopt u daarna? Dan kunnen uw menstruaties weer worden zoals vroeger. Soms zijn ze wat heviger of duren ze langer.
Veel vrouwen ervaren meer rust tijdens het vrijen, omdat ze niet meer bang hoeven te zijn voor een zwangerschap.
Anticonceptie tot aan de sterilisatie
Het is belangrijk dat u niet zwanger bent op het moment van de sterilisatie. Blijf daarom uw huidige anticonceptie gebruiken tot de operatie.
Gebruikt u de pil? Maak de strip waarmee u bezig bent helemaal af.
Heeft u een spiraaltje? Dan kan dit soms tijdens de sterilisatie worden verwijderd.
Gebruikt u geen anticonceptie? Zorg dan dat u condooms gebruikt tot aan de ingreep.
Andere oplossingen om niet meer zwanger te worden
Er zijn verschillende oplossingen om niet meer zwanger te worden. Dit noemen we anticonceptie. Voorbeelden van anticonceptie zijn:
- De pil.
- Koperhoudend spiraaltje.
- Hormoonspiraaltje (Mirena).
- Implanon (staafje met het hormoon progesteron).
- Een vaginale ring.
- Pleisters.
- Condooms.
Een sterilisatie terugdraaien
Een sterilisatie is bedoeld als een definitieve keuze. Denk daarom goed na voordat u deze beslissing neemt.
Toch krijgen sommige vrouwen later spijt. Bijvoorbeeld door een nieuwe relatie of een veranderde kinderwens. De kans op spijt is groter als u jong bent op het moment van sterilisatie.
Het is soms mogelijk om de eileiders weer te herstellen met een operatie. Dit gebeurt via een kijkoperatie. De kans op zwangerschap na zo’n hersteloperatie ligt tussen de 40% en 85%. Dit hangt af van uw leeftijd en van de manier waarop u bent gesteriliseerd.
Na een hersteloperatie is er een grotere kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (ongeveer 2%).
Een andere mogelijkheid om zwanger te worden is IVF (reageerbuisbehandeling). Daarbij wordt een eicel buiten het lichaam bevrucht en daarna in de baarmoeder geplaatst. De kans op zwangerschap na 3 IVF-behandelingen is gemiddeld ongeveer 50%.
Let op: een hersteloperatie wordt meestal niet vergoed door de zorgverzekering.
Wie betaalt de kosten van de sterilisatie?
Niet alle zorgverzekeraars vergoeden de kosten van een sterilisatie. Daarom moet u voor de operatie altijd uw zorgverzekeraar bellen. De zorgverzekeraar wilt weten of het een laparoscopische sterilisatie is of bijvoorbeeld bij een keizersnede.
Let op: Heeft u een nieuwe aanvullende verzekering afgesloten voor het nieuwe jaar of bent u dit van plan? Bij het vergoeden van een behandeling kijkt uw verzekeraar naar de verzekering die u had op de startdatum van de declaratieperiode. Deze startdatum kan mogelijk nog in het voorgaande jaar liggen waardoor uw nieuwe verzekering niet wordt aangesproken en de behandeling mogelijk toch niet wordt vergoed, ook al vindt de operatie plaats in het nieuwe jaar. Als dit zo is, adviseren wij u contact op te nemen met afdeling facturatie.
Wat zijn de voordelen en nadelen van een sterilisatie?
Wat zijn de voordelen?
- Sterilisatie is een zeer betrouwbare vorm van anticonceptie.
- U hoeft niet meer te denken aan dagelijkse anticonceptie, zoals de pil.
- U gebruikt geen hormonen om zwangerschap te voorkomen.
- De kans op eierstokkanker op latere leeftijd wordt kleiner.
Wat zijn de nadelen?
- U krijgt een kleine operatie onder narcose.
- Er is een kleine kans op complicaties.
- De ingreep is moeilijk terug te draaien.
- Sterilisatie zit niet in het basispakket van de zorgverzekering. U heeft meestal een aanvullende verzekering nodig.
Wanneer moet u meteen contact opnemen?
Neem meteen contact op met het ziekenhuis als u:
- Koorts krijgt van meer dan 38,5 °C.
- Hevige buikpijn krijgt.
- Klachten heeft waar u zich zorgen over maakt.
De telefoonnummers vindt u onder het kopje ‘Contact’.
Contact
Heeft u nog vragen? Bel dan naar de polikliniek Gynaecologie:
Telefoonnummer: 043-387 48 00
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 16.30 uur
’s Avonds en in het weekend belt u naar het algemene nummer van het ziekenhuis:
Telefoonnummer: 043-387 65 43, vraag naar de dienstdoende gynaecoloog
Websites
- Gynaecologie MUMC+ (vmkc.mumc.nl/ik-heb-gynaecologische-klachten)
- degynaecoloog.nl (www.nvog.nl)
- MUMC+ (www.mumc.nl/)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)