Folder
Blaas zelf leeg maken met een katheter: man
Informatie en instructie via de Academie voor zelfzorg
U of uw mantelzorger gaat zelf een katheter inbrengen voor de afloop van urine. In deze folder leest u hoe u dit doet.
Algemene informatie
Katheterisatie is het leeg maken van de blaas met een dun plastic slangetje, de katheter. Als u dit zelf doet, noemen we dit ‘zelfkatheterisatie’. Het doel van katheterisatie is dat uw blaas regelmatig helemaal leeg is. Een volle blaas kan complicaties geven, zoals een blaasontsteking, urineverlies of een nierprobleem. Zelf katheteriseren maakt u minder afhankelijk van zorgverleners en kunt u zo normaal mogelijk leven met een blaasprobleem.
Voorbereiding
- Zorg voor een schoon werkveld. Gebruik hiervoor een schone handdoek of theedoek.
- Was uw handen goed. Droog uw handen met een schone handdoek of een wegwerphanddoekje.
- Laat geen huisdieren in de buurt wanneer u met de handeling bezig bent.
- Zorg dat u tijdens de handeling niets aanraakt wat niet nodig is.
- Bewaar uw verzorgingsmaterialen in een afgesloten kast of box.
Benodigdheden
- Katheter
- Washandjes nat gemaakt met water
- Toilet of opvangbakje
- Indien nodig opvangbakje
Instructie: Hoe brengt u de katheter in?
Uw arts of verpleegkundige vertelt hoe vaak u per dag moet katheteriseren.
Katheteriseren kunt u in de volgende houdingen doen:
- In bed.
- Staand voor het toilet (zie tekening 2 en 3).
- Zittend op het toilet (tekening 1).
- In de rolstoel als u die heeft.
Probeer welke houding u het prettigst vindt. Volg deze stappen bij het katheteriseren:
1. Ga in de goede houding zitten of staan, in toilet, rolstoel of bed.
2. Reinig de huid rond uw plasbuis met water. Bent u niet besneden? Schuif de voorhuid terug.
3. Pak de penis vast en breng hem een beetje omhoog. Doe dit met de hand waarmee u niet katheteriseert.
4. Pak de katheter met uw andere hand. Houd hem halverwege vast, of bij de inbrenghuls. Eventueel kunt u de katheter dicht knijpen of uw duim over het uiteinde plaatsen. De urine kan dan nog niet wegstromen.
5. Breng de katheter rustig in de plasbuis tot in de blaas. Als er urine uitkomt, zit de katheter goed. Schuif nu de katheter nog verder. Op tekening 4 ziet u hoe dit moet.
6. Voelt u weerstand? Strek de penis of hoest zacht om de spier te ontspannen. (tekening 5).
7. Buig de katheter met de opening boven het toilet of opvangbakje zodat de urine weg stroomt.
8. Komt er geen urine meer uit de katheter? Trek dan de katheter een stukje terug. Meestal komt er dan nog wat urine uit de blaas.
9. Komt er niets meer uit de blaas? Trek dan de penis weer een beetje omhoog en haal de katheter rustig uit de blaas (tekening 6). U kunt eventueel uw duim op het uiteinde houden en de katheter omhoog houden. De urine die nog in de katheter zit zal er pas uit stromen als u de duim van het uiteinde haalt.
10. Gooi de katheter weg. U mag een katheter maar 1 keer gebruiken.
11. Als u niet besneden bent, schuift u de voorhuid weer terug.
12. Ruim alles op en maak alles schoon.
13. Was uw handen.
Tips voor het katheteriseren
- Bent u niet thuis als u moet katheteriseren? Dan kunt u eventueel vochtige toilet-doekjes gebruiken voor het schoonmaken van de huid rondom de plasbuisschaamstreek. Let op: deze doekjes moeten zonder parfum en zonder alcohol zijn. Dit kan irritatie van de huid veroorzaken.
- Bewaar de katheters op kamertemperatuur.
- Als u katheters meeneemt op reis:
- met het vliegtuig: Verpak ze in het midden van de koffer om bevriezing te voorkomen.
- Reizen in een warm land: Bewaar de katheters niet in de volle zon. - Op elke verpakking staat de uiterste datum dat u de katheter nog mag gebruiken. Controleer deze datum altijd.
- Controleer of de verpakking intact is.
- Gebruikte katheters kunt u weggooien bij het restafval.
Wanneer neemt u contact op?
Bel met de Polikliniek Urologie als u 1 van de volgende problemen krijgt:
- Klachten van een urineweginfectie zoals:
- koorts (temperatuur boven de 38.5 graden Celsius)
- pijn, ook bij het plassen
- troebele of stinkende urine
- bloed bij de urine
- Pijn bij het inbrengen van de katheter.
- Als u moeite heeft om het katheriseren vol te houden.
- Als u het lastig vindt om het katheteriseren in te plannen in uw dagelijks leven.
- Als het inbrengen van de katheter moeilijk gaat.
Contact
Heeft u medische vragen? Bel dan met de Polikliniek Urologie. Het telefoonnummer vindt u op uw ontslagformulier.
Heeft u vragen over de instructie? Bel dan met de Academie voor zelfzorg:
Telefoonnummer: 043-387 45 68
van maandag tot en met vrijdag van 8.30-12.00 uur en 13.00-16.30 uur
Email: academievoorzelfzorg@mumc.nl (Mantelzorgacademie@mumc.nl)
Buiten de kantooruren belt u met de Huisartsen Spoedpost Maastricht & Heuvelland
Telefoonnummer: 043-7500123
Websites
- MUMC+ (www.mumc.nl)
- Academie voor patiënt en mantelzorger MUMC+ (www.mumc.nl/patient-bezoeker/specialismen-afdelingen/academie-voor-patient-en-mantelzorger)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)