afbeelding mumc+

Folder

Beademing bij de ziekte ALS

U heeft de ziekte Amyotrofische laterale sclerose (ALS).

Uw behandelend specialist stuurde u door naar het Centrum voor Thuisbeademing Maastricht (CTbM).
U kreeg van het CTbM informatie over chronische beademing bij ALS.
Hier kunt u alle informatie nog eens rustig nalezen.

Heeft u na het lezen nog vragen? Stel uw vragen via MUMC+- app of tijdens uw volgend polibezoek.

Klachten

De ziekte  ALS geeft langzaam een verlamming van alle spieren. 
Ook de ademhalingsspieren krijgen een verlamming.
Dit betekent dat uw ademhaling minder wordt en dan kunt u klachten krijgen.

Minder goed ademen geeft bij beginnende spierzwakte nog geen klachten.
Ademhalingsklachten kunnen langzaam of in één keer ontstaan.
De klachten ontstaan omdat uw koolzuurgehalte in het bloed te hoog is.
Deze klachten zijn er het eerst tijdens de slaap.

Deze klachten kunnen zijn:

  • slecht slapen
  • tussendoor vaak wakker worden
  • nachtmerries en enge dromen
  • transpireren tijdens de nacht
  • wakker worden met hoofdpijn
  • concentratie- en geheugenstoornissen
  • slaperigheid overdag
  • slechte eetlust
  • kortademigheid

Ondersteuning van de ademhaling

De klachten die u hierboven leest ontstaan omdat uw ademhalingsspieren steeds minder gaan werken.
Tot nu toe is er nog geen medicijn of behandeling dat de spierzwakte kan tegenhouden.
Het is wel mogelijk om uw eigen ademhaling te ondersteunen of zelfs helemaal over te nemen.
Dat doen we met kunstmatige beademing. 
Het apparaat voor beademing blaast dan de lucht in uw longen.

Dat kan op 2 manieren:

  • Via een masker, mogelijk afgewisseld met een mondstuk
  • Via een buisje (een canule) in de luchtpijp

Beademing via een masker

U krijgt beademing via een masker. Dat heet maskerbeademing.
Doordat uw ademhalingsspieren niet meer goed werken is het koolzuurgehalte (CO2) in uw bloed te hoog. Dat is ook de reden van de klachten die hierboven staan.
Het belangrijkste doel van maskerbeademing is om de kwaliteit van leven te verbeteren.
De klachten die hierboven staan kunnen minder worden. 

Voordelen:

  • Met beademing voelt u zich snel fitter. De eerder genoemde klachten verminderen.
  • Beademing kan uw leven verlengen. 

Nadelen:

  • Bij beademing bent u misschien afhankelijk van extra zorg. Dat kan extra zwaar zijn voor u en uw mantelzorgers.
  • Maskerbeademing kan bijwerkingen hebben, zoals: 

- Het lekken van lucht langs het masker.
- Drukplekken op de huid , vooral op de neus.
- Een opgeblazen gevoel door inslikken van lucht.
- Soms gaat kortademigheid niet weg met de beademing.
- Beademing in combinatie met veel speeksel en verslikken geeft meer kans op longontsteking.
- Door de ziekte ALS zult u steeds achteruitgaan. Het effect van de beademing is daarom tijdelijk.

Het starten met maskerbeademing gebeurt thuis of in het ziekenhuis.
De dokter of de verpleegkundig specialist beslist samen met u waar het veilig kan.
Het instellen duurt 3 tot 5 dagen.

Beademing via een tracheacanule

We noemen dit tracheostomale beademing.
Voor deze behandeling is een operatie nodig. Er wordt een opening in de luchtpijp gemaakt. In deze opening plaatsen ze een buisje, de tracheacanule. Het apparaat blaast de lucht via de tracheacanule de luchtpijp in.
Het belangrijkste doel van deze manier van beademen is verlengen van het leven.

Voordelen:

  • Het kan zijn dat u door deze vorm van beademen jaren langer leeft.
  • Het slijm uit de longen wordt met een uitzuigapparaat met slang via de tracheacanule  weggezogen. 
    Dat kan kortademigheid verminderen.

Nadelen:

  • Na de operatie stelt het CTbM-team u in op beademing. Afhankelijk van uw herstel duurt dit 2 tot 4 weken. U ligt dan op de intensive care.
  • Tracheostomale beademing is  meestal 24 uur per dag.
  • Spreken en slikken wordt moeilijker. Dit komt door de trachecanule.
  • Met een tracheacanule bent u gevoeliger voor infecties. 
  • U heeft 24 uur per dag zorg nodig. Thuiszorg is daarom vaak niet haalbaar.
  • U moet in het ziekenhuis blijven totdat veilige zorg buiten het ziekenhuis is geregeld.
  • Indien veilige zorg thuis niet kan plaatsvinden, gaat u naar een verpleeghuis gespecialiseerd in beademing.   
    In de regio Limburg/Noord-Brabant zijn er vier verpleeghuizen waar deze zorg mogelijk is. Het kan dus zijn dat u ver van uw woonplaats naar een verpleeghuis gaat.

Andere mogelijkheden om uw klachten te verlichten

Airstacken:

U kunt een techniek leren om beter te kunnen hoesten. Dat kan zolang  de spieren van uw mond, keel en stembanden nog werken.

  • Met een ballon voor handbeademing wordt extra lucht in de longen geblazen. U kunt deze techniek niet alleen. Iemand moet u daarbij helpen.
  • Een medewerker van het CTbM leert u en uw verzorger deze techniek aan.

Zuurstof:

  • Als u kort van adem bent, kan het toedienen van een beetje zuurstof helpen. 

Morfine:

  • Als extra zuurstof niet helpt kunt u medicijnen krijgen. Morfinedrank kan helpen tegen een benauwd gevoel.
  • Uw huisarts kijkt samen met u hoeveel morfine u nodig heeft. Dit kan in overleg met het CTbM.

Advies van het CTbM

Het CTbM adviseert meestal om masker beademing te proberen. Het kan zijn dat de klachten verminderen.

Het CTbM raadt tracheostomale beademing bij ALS af. Deze vorm van beademing heeft grote gevolgen voor de kwaliteit van uw leven.  

De beslissing om wel of niet te starten met beademing

De dokter of verpleegkundig specialist (VS) van het CTbM praat met u over wel of niet starten met beademen.
De dokter of VS geeft u een algemeen advies.
Wat uw besluit ook is, u krijgt van het CTbM de hulp en begeleiding die nodig is. 
Als het nog te vroeg is om te starten met beademing komt u regelmatig op controle bij het CTbM. U krijgt thuis regelmatig een nachtmeting van uw zuurstof en koolzuurgehalte. De dokter of VS kijkt dan of het nodig is om te starten met beademen. U beslist dan of u wel of niet wil starten met beademing. 

Vastleggen van uw wensen

Het is belangrijk om uw wensen over beademen schriftelijk vast te leggen.
Het gaat dan om:

  • Ik wil geen beademing.
  • Ik wil wel beademing.
  • Welke vorm van beademen wens ik op lange termijn.
  • Als ik slechter word, wens ik dat de beademing  gestopt wordt.

U kunt uw wensen altijd aanpassen of veranderen!
Heeft u na het lezen van deze informatie vragen?
Stel uw vragen via Mijn MUMC of de Mijn MUMC app. Of neem contact op met het CTbM.

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Neem dan contact met ons op.

Telefoonnummer: +31(0)43-387 63 84 
Email: ctbm@mumc.nl  (ctbm@mumc.nl )

Websites

Laatst bijgewerkt op 9 juni 2026. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-1412