Folder
HPB-chirurgie: Alvleesklierstaartoperatie
Operatie aan de staart van de alvleesklier, met verwijdering van de milt
Binnenkort wordt u geopereerd aan de staart van uw alvleesklier en uw milt. Uw arts heeft met u besproken welke operatie u krijgt.
We begeleiden en verzorgen u zo goed mogelijk vóór en na de operatie. In deze folder leest u wat u kunt verwachten en hoe u zelf kunt bijdragen aan uw herstel.
1. Waarom krijgt u deze operatie?
Er zijn verschillende redenen voor een operatie aan de alvleesklier. Mogelijke oorzaken zijn:
- Alvleesklierkanker (pancreascarcinoom): een kwaadaardige tumor in de alvleesklier.
- Intraductale papillaire mucineuze neoplasma (IPMN): een met vocht gevuld blaasje in de alvleesklier. Deze is meestal goedaardig, maar kan soms kwaadaardig worden.
- Muceus cystadenoom: een met slijm gevululd blaasje in de alvleesklier. Deze komt bijna alleen bij vrouwen voor en is meestal goedaardig, maar kan soms kwaadaardig worden.
- Neuro-endocriene tumor (NET): een tumor die ontstaat uit speciale cellen die op verschillende plaatsen in het lichaam voorkomen. Deze tumoren ontstaan het vaakst in het maag-darmkanaal, de longen of de alvleesklier.
- Uitzaaiingen: soms verspreidt kanker uit een ander orgaan zich naar de alvleesklier.
2. De operatie
De operatie vindt plaats onder algehele narcose. Dit betekent dat u slaapt en niets van de operatie merkt.
Op de afbeelding hieronder ziet u hoe de operatie verloopt. Tijdens deze operatie verwijdert de chirurg de staart van de alvleesklier, de milt en de omliggende lymfeklieren.
Soms is het mogelijk om de milt te behouden. Uw chirurg bespreekt met u welke operatie in uw situatie het meest geschikt is.
3. Voorbereiding op de operatie
Afspraak bij de polikliniek Anesthesie
Als u op de wachtlijst staat, krijgt u een afspraak bij de polikliniek Anesthesie. De anesthesist is gespecialiseerd in verdoving en pijnbestrijding. Deze arts bespreekt met u de risico’s van de narcose.
Soms is extra onderzoek nodig, zoals bloedonderzoek, een hartfilmpje of een afspraak bij de cardioloog.
Onderzoek naar uw conditie en gezondheid
Een grote buikoperatie vraagt veel van uw lichaam. Vooral bij oudere of kwetsbare patiënten is de kans op problemen groter. Denk aan complicaties, plotselinge verwardheid (delier), verlies van zelfstandigheid of overlijden.
Uw conditie en voeding spelen een belangrijke rol bij uw herstel. Daarom onderzoeken we vóór de operatie hoe het met uw gezondheid, conditie en voeding gaat. Zo nodig maken we een persoonlijk behandelplan om u zo goed mogelijk voor te bereiden.
Wat kunt u zelf doen?
Stoppen met roken en geen alcohol drinken verkleinen de kans op problemen na de operatie.
- Roken vermindert de doorbloeding en vertraagt de wondgenezing.
- Alcohol kan de bloedstolling verstoren en de wondgenezing vertragen.
Ons advies is daarom om vóór de operatie te stoppen met roken en geen alcohol te drinken.
Voorbereiding op de opname
Ongeveer 1 week vóór de operatie belt Bureau Opname u om de operatiedatum door te geven. Daarna ontvangt u een brief met informatie over uw opname. Hierin staat onder andere op welke afdeling u zich moet melden.
4. De dag voor de operatie (dag -1)
Eten en drinken
De afspraken over eten en drinken kunnen per patiënt verschillen. Uw anesthesist of behandelend specialist vertelt u wanneer u vóór de operatie moet stoppen met eten en drinken.
Medicijnen
Overleg met uw anesthesist of behandelend specialist welke medicijnen u op de ochtend van de operatie mag innemen. Neem deze alleen in volgens de gemaakte afspraken.
Wat neemt u mee?
Neem een badjas mee naar het ziekenhuis. Deze kunt u tijdens uw opname gebruiken.
5. Dag van de operatie (dag 0)
U krijgt algehele verdoving (narcose). Hierdoor slaapt u tijdens de operatie.
Na de operatie wordt u wakker op de uitslaapkamer (recovery). Meestal blijft u hier één nacht. Dit hangt af van uw herstel en uw situatie. De chirurg belt uw eerste contactpersoon om te vertellen hoe de operatie is verlopen.
Pijnbestrijding en katheters
Goede pijnbestrijding is belangrijk voor uw herstel. Daarom krijgt u vóór de operatie een dun slangetje in uw rug. Dit heet een epidurale katheter. Via dit slangetje krijgt u medicijnen tegen de pijn.
Tijdens de operatie krijgt u ook een slangetje in uw blaas. Dit heet een blaaskatheter. Via dit slangetje wordt uw urine opgevangen. Door de epidurale katheter kunt u uw blaas tijdelijk minder goed legen.
De blaaskatheter en de epidurale katheter worden meestal na 2 tot 3 dagen verwijderd. Dit gebeurt voorlopig op hetzelfde moment. Dit beleid kan in de toekomst veranderen.
Maagsonde & sondevoeding
Soms krijgt u na de operatie een slangetje via uw neus naar uw maag. Dit heet een maagsonde. Hiermee voeren we overtollig maagsap af.
Als u na de operatie nog niet voldoende zelf kunt eten, kan een ander slangetje nodig zijn voor sondevoeding. Dit is vloeibare voeding met voedingsstoffen die uw lichaam nodig heeft.
Drains
Meestal zijn na de operatie geen drains nodig. Soms plaatst de chirurg wel een drain. Dit is een slangetje waarmee overtollig vocht uit uw buik wordt afgevoerd.
Eten en drinken
Op de uitslaapkamer mag u meestal voorzichtig beginnen met een glaasje water. Bent u misselijk of heeft u de hik? Wacht dan nog even met drinken.
Als u niet misselijk bent, kunt u af en toe een slokje water nemen. Tijdens de operatie krijgt u medicijnen om misselijkheid te voorkomen.
Extra drinkvoeding
Als dat nodig is, krijgt u speciale drinkvoeding met extra koolhydraten. Dit geeft uw lichaam extra energie en helpt bij het herstel.
De operatiewond
De chirurg maakt meestal een snee in uw buik. Dit noemen we een open operatie. Soms wordt de operatie uitgevoerd met een operatierobot. Dit heet een robotgeassisteerde operatie.
De wond wordt gesloten met oplosbare hechtingen of met huidnietjes. Gebruikt de chirurg huidnietjes? Dan worden deze na 4 tot 5 dagen verwijderd. De hechtstrips (Steri-Strips) worden enkele dagen later verwijderd.
6. De dagen na de operatie
Eten en drinken
De eerste dag na de operatie krijgt u licht verteerbare eten. Als dit goed gaat, breidt u uw voeding stap voor stap uit naar normale maaltijden. Tussen de maaltijden door krijgt u extra tussendoortjes.
Om uw darmen goed te laten werken, krijgt u extra vezels in de vorm van poeder of een kauwtablet. Helpt dit onvoldoende, dan kan een klysma (darmspoeling) nodig zijn.
Bewegen
Het is belangrijk dat u zo snel mogelijk na de operatie weer gaat bewegen.
Op de dag van de operatie probeert u met hulp op de rand van uw bed te zitten. De eerste keer dat u uit bed komt, helpt een verpleegkundige of fysiotherapeut u.
In de dagen na de operatie probeert u:
- Minimaal 6 uur per dag uit bed te zijn, verdeeld over meerdere momenten.
- 2 keer per dag een wandeling over de gang te maken.
Goede pijnbestrijding helpt u om te bewegen. Geef daarom aan als u door de pijn niet uit bed kunt komen. Lukt het niet om uit bed te komen? Probeer dan zo veel mogelijk rechtop in bed te zitten.
Bewegen helpt om uw spieren sterk te houden en verkleint de kans op bloedstolsels (trombose) en luchtwegeninfecties. Ook bevordert het de wondgenezing.
Om trombose te voorkomen, krijgt u tot 5 weken na de operatie iedere dag een injectie met bloedverdunnende medicijnen.
Uitslag van het weefselonderzoek
De patholoog onderzoekt het weefsel dat tijdens de operatie is verwijderd. Na ongeveer 7 tot 10 werkdagen is de uitslag bekend.
Hieruit blijkt om welke vorm van kanker het gaat en of er uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn.
De chirurg bespreekt de uitslag met u en vertelt of u nog een aanvullende behandeling nodig heeft. Bent u nog in het ziekenhuis? Dan krijgt u de uitslag daar. Bent u al thuis? Dan bespreekt de chirurg de uitslag met u tijdens een afspraak op de polikliniek.
Antibiotica na verwijdering van de milt
Omdat uw milt is verwijderd, bent u minder goed beschermd tegen ernstige infecties.
Daarom start u op de eerste dag na de operatie met antibiotica (Broxil 500 mg, 1 keer per dag). U moet dit medicijn 2 jaar lang iedere dag innemen. Dit helpt om ernstige infecties te voorkomen.
7. Mogelijke complicaties
Bij iedere operatie kunnen complicaties ontstaan. Na een operatie aan de alvleesklier kunnen de volgende problemen voorkomen:
Lekkage van alvleeskliersap (naadlekkage)
Soms lekt er vocht uit de alvleesklier in uw buik. Dit heet een lekkage. Soms plaatsen we een slangetje (drain) om het vocht af te voeren en het gebied schoon te spoelen. In sommige gevallen is een nieuwe operatie nodig.
Infectie of abces
Er kan een ontsteking ontstaan in het operatiegebied. Soms is een drain nodig om het gebied schoon te spoelen. In sommige gevallen is een nieuwe operatie nodig.
Problemen met de bloedsuiker
De alvleesklier helpt om de hoeveelheid suiker in uw bloed te regelen. Na het verwijderen van een deel van de alvleesklier kan uw bloedsuikerspiegel te hoog of te laag worden. Soms zijn hiervoor medicijnen of insuline nodig.
8. Mogelijke gevolgen van de operatie
De alvleesklier helpt bij het verteren van voedsel en het regelen van uw bloedsuiker. Na de operatie kunnen hierdoor klachten ontstaan.
Vettige ontlasting (vetdiarree)
Uw lichaam kan vet minder goed verteren. Hierdoor kan uw ontlasting wordt dun en vettig worden.
Gewichtsverlies
Doordat uw lichaam voedsel minder goed verteert, kunt u afvallen.
Diabetes (suikerziekte)
Uw bloedsuikerspiegel kan ontregeld raken. Soms heeft u hiervoor medicijnen of insuline nodig.
Vertraagde maaglediging
Uw maag geeft het eten tijdelijk minder snel door aan uw darmen. Hierdoor kunt u misselijk zijn en moeilijker eten. Meestal gaat dit vanzelf over. Zo nodig krijgt u tijdelijk sondevoeding of een slangetje om maagsap af te voeren.
Lekkage van lymfevocht (chyluslekkage)
Via een drain kan lymfevocht uit uw buik lekken. Dit gaat meestal vanzelf over. U krijgt zo nodig extra vocht en aangepaste voeding of sondevoeding.
Miltinfarct
Als de milt tijdens de operatie behouden blijft, kan deze soms te weinig bloed en zuurstof krijgen. Dit kan pijn linksboven in uw buik veroorzaken. Meestal is geen operatie nodig. Neem bij deze klachten contact op met het ziekenhuis.
Uw arts of diëtist kan u advies geven over uw voeding. Soms worden klachten minder als uw lichaam aan de nieuwe situatie gewend raakt. Een deel van de patiënten blijft klachten houden.
9. Weer naar huis
Meestal mag u 7 dagen na de operatie naar huis. Dit hangt af van uw herstel. U moet zich goed genoeg voelen om naar huis te gaan, uw pijn moet onder controle zijn en u moet weer kunnen eten.
De chirurg beslist samen met u wanneer u naar huis kunt. Uw huisarts en verwijzer krijgen bericht over uw operatie en opname.
Wanneer moet u contact opnemen met het ziekenhuis?
Neem contact op met het ziekenhuis bij:
- Buikpijn.
- Braken.
- Rugpijn.
- Koorts.
Herstel thuis
Het kan enkele weken tot maanden duren voordat u helemaal hersteld bent. Het is normaal dat u thuis nog niet alles kunt doen wat u vóór de operatie deed.
Meestal kunt u voor uzelf zorgen. Het is wel prettig als uw partner, familie of vrienden u de eerste 2 weken helpen.
Doe tot 6 weken na de operatie geen zware klussen en til niet zwaar.
Uw dagelijkse activiteiten weer opbouwen
Bouw uw activiteiten rustig op. Wissel rust en beweging af. Wandelen helpt om uw conditie weer op te bouwen.
U mag weer fietsen en autorijden zodra u zonder pijn kunt bewegen. Sport u regelmatig? Dan kunt u na 4 tot 5 weken rustig beginnen.
Luister goed naar uw lichaam en bouw uw activiteiten langzaam op.
10. Vaccinaties na het verwijderen van de milt
- De milt helpt uw lichaam om infecties te bestrijden. Na het verwijderen van de milt is uw afweer minder goed. Daarom heeft u extra vaccinaties nodig.
- Op verpleegafdeling B4 krijgt u de vaccinaties mee. Bewaar deze in de koelkast.
- Neem de vaccinaties en uw gele vaccinatieboekje mee naar uw controleafspraak bij de verpleegkundig specialist of physician assistant (PA).
11. Controle afspraak
Na uw operatie komt u terug voor controle bij de chirurg. Bij uw ontslag krijgt u hiervoor een afspraak mee.
Tijdens deze afspraak bespreekt de chirurg met u of u nog een aanvullende behandeling nodig heeft. Ook blijft u langere tijd onder controle.
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Bespreek deze dan met uw verpleegkundige of verpleegkundig specialist in opleiding.
Tip: schrijf uw vragen alvast op. Zo vergeet u niets wanneer u contact met ons opneemt.
- Polikliniek Chirurgie
Telefoonnummer: 043-387 4900
Van maandag tot en met vrijdag van 08.30 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 16.30 uur
E-mail: HPB@mumc.nl - Spoedeisende Hulp (SEH)
Telefoonnummer: 043-387 6700
Na 17.00 uur en in het weekend
Websites
De diagnose kanker kan uw leven in korte tijd veranderen. Het is begrijpelijk dat u zich hierdoor onzeker, angstig of verdrietig voelt. Misschien weet u even niet goed hoe u hiermee om moet gaan of voelt u zich alleen. Deze gevoelens zijn heel normaal.
U hoeft hier niet alleen mee om te gaan. U kunt altijd praten met uw arts of huisarts over hoe het met u gaat. Ook binnen en buiten het MUMC+ (oncologie.mumc.nl/ondersteunende-zorg/psychosociale-zorg) zijn hulpverleners die u en uw naasten kunnen ondersteunen.
Meer informatie en ondersteuning vindt u op de volgende websites:
- MUMC+ (www.mumc.nl)
- Oncologie, Comprehensive Cancer Center (oncologie.mumc.nl)
- Livingwithhope (livingwithhope.nl)
- MLDS (www.mlds.nl)
- Kanker.nl (www.kanker.nl)