Folder
Pacemaker: voorbereiding, implantatie en nazorg
Alles over de voorbereiding, implantatie en nazorg
Samen met uw arts heeft u besloten om een pacemaker te laten plaatsen.
In deze folder leest u wat een pacemaker is, hoe deze wordt geplaatst en hoe het is om met een pacemaker te leven.
Wat is een pacemaker?
Een pacemaker is een klein elektronisch apparaat dat onder de huid wordt geplaatst. In de pacemaker zitten een chip en een batterij. De batterij gaat gemiddeld 6 tot 8 jaar mee.
Meestal lopen er één of meer dunne draden (elektroden) vanuit de pacemaker via de bloedvaten naar het hart.
De pacemaker zorgt ervoor dat het hart in een goed ritme en snel genoeg klopt. Als uw hart te langzaam klopt, geeft de pacemaker kleine elektrische prikkels.
Er zijn verschillende soorten pacemakers. Welke pacemaker u krijgt, hangt af van het probleem met uw hartritme. Dit bepaalt ook hoeveel draden (elektroden) er nodig zijn.
Voorbereiding op de operatie
- U krijgt een afspraak bij een cardioloog en een pacemaker/ICD-verpleegkundige. Zij leggen alles uit over:
- De pacemaker en de operatie
- Nazorg en leven met een pacemaker.
- Er worden vragen gesteld over allergieën, medicijnen, bloedverdunners en beperkingen.
- Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig: ECG, echo of bloedonderzoek.
Ongeveer een week voor de opname belt de ICD-verpleegkundige u met instructies en medicatieadvies.
Wat u moet doen op de dag van opname
- Douche goed voordat u naar het ziekenhuis komt.
- Neem uw medicijnen in zoals met u is afgesproken.
- Meld u op tijd op de afdeling.
- U hoeft niet nuchter te zijn voor deze ingreep.
Hoe verloopt het plaatsen van een pacemaker?
Op de afdeling krijgt u een infuus in uw arm, aan de kant waar de pacemaker wordt geplaatst. Via het infuus krijgt u antibiotica om een infectie te voorkomen. Ook krijgt u een tablet paracetamol tegen de pijn.
Daarna brengen we u naar de hartkatheterisatiekamer. Hier wordt de pacemaker geplaatst.
U krijgt een plaatselijke verdoving. Via het infuus krijgt u ook medicijnen tegen de pijn en om u te helpen ontspannen. U blijft tijdens de ingreep wakker.
De arts maakt een kleine opening in de huid. Via een bloedvat worden de draden (elektroden) naar uw hart gebracht. Met röntgenbeelden controleert de arts of de draden op de juiste plek zitten.
Daarna sluit de arts de draden aan op de pacemaker en plaatst deze onder de huid. De wond wordt gesloten met onderhuidse hechtingen die vanzelf oplossen.
De ingreep duurt ongeveer 1 tot 2,5 uur. Dit hangt af van het soort pacemaker dat u krijgt.
Na de ingreep
Na de ingreep brengen we u terug naar de afdeling. De verpleegkundige en de zaalarts controleren of alles goed is gegaan.
Heeft u klachten of merkt u iets bijzonders? Vertel dit dan aan de verpleegkundige.
Als alles goed gaat, mag u dezelfde dag naar huis. De zaalarts vertelt u wanneer u naar huis mag.
Ontslag naar huis
Als u wondpijn heeft, raden wij u aan om de eerste 3 dagen paracetamol in te nemen. Neem 3 tot 4 keer 1000 mg in. Zorg er wel voor dat er een pauze tussen zit van minimaal 6 uur. Als u na ontslag nieuwe klachten of afwijkingen krijgt, neem dan contact met ons op (zie leefregels en contactgegevens).
De dag na de implantatie
- Douche of baad nog niet.
- Kijk of er bloed of vocht uit de wond komt en of de huid rond de wond dikker wordt.
- Wordt de zwelling veel erger of komt er veel bloed of vocht uit de wond? Bel dan tijdens kantooruren de pacemaker- of ICD-verpleegkundige. Buiten kantooruren belt u de Eerste Hart Hulp.
- Rond de wond kan een blauwe plek ontstaan. Het kan enkele weken duren voordat die verdwijnt.
Vanaf dag 2
- Is de wond droog? Dan mag u douchen.
- Gaat u in bad? Zorg dan dat de wond droog blijft.
- Was de wond alleen met water, zonder zeep. Dep de wond daarna droog met een gaasje of een schone handdoek.
- Komt er geen bloed of vocht meer uit de wond? Dan hoeft er geen pleister meer op. Laat een pleister niet langer dan vijf dagen zitten.
Leefregels
Om complicaties te voorkomen vragen wij u zich te houden aan onderstaande leefregels.
Meld altijd afwijkingen of klachten zoals:
- toename pijn
- koorts
- zwelling of rood en warm worden van de wond
- als er vocht uit de wond komt.
Advies voor de eerste weken na de behandeling:
- Afhankelijk van hoe u zich voelt, is het verstandig om tot de eerste controle (ongeveer 2 weken) niet te sporten of te werken.
- Wees voorzichtig, zodat de wond goed kan genezen. Probeer te voorkomen dat er spanning op de wond komt.
- Wacht met zwemmen of in bad gaan tot de wond helemaal genezen en dicht is.
Mogelijke problemen met de pacemaker
Bij elke operatie kunnen problemen/complicaties voorkomen, zoals een bloeding, infectie of problemen met de wond. De kans hierop is klein. Uw arts bespreekt dit met u.
Mogelijke complicaties:
- Bloeding bij de wond
- Wondinfectie met als gevolg dat de pacemaker verwijderd moet worden
- Klaplong
- Schroeven van een elektrodedraad die door de hartwand heen gaan
- Hartritmestoornissen of een hartstilstand
- Loslaten van een elektrodedraad
- Vernauwing of afsluiting van aders
Controle van de pacemaker en nazorg
- Ongeveer 2 weken na implantatie krijgt u controle op de polikliniek of bij een ziekenhuis bij u in de buurt
- De pacemaker wordt draadloos gecontroleerd
- De wond wordt gecontroleerd. Als er nog een hechting zichtbaar is op de huid dan, wordt deze bij de eerste controle verwijderd.
- U krijgt informatie over hartrevalidatie wat u wel of (nog) niet mag doen.
Hierna vindt minimaal 1 keer per jaar een technische controle plaats, soms op afstand. De pacemaker kan op elk moment uitgelezen worden om uw hartritme en de werking van het apparaat te controleren.
Wat kan wel of niet met een pacemaker?
- Sport: Na genezing van de wond kunt u weer intensief sporten.
- Werk: Werkt u met zware machines? Geef dit dan door aan de pacemaker verpleegkundige, voordat u een pacemaker implantatie krijgt. Sommige machines met een sterk elektromagnetisch veld kunnen de werking van de pacemaker verstoren.
- Gebruik huishoudelijke of hobby apparatuur: U kunt deze apparatuur gewoon gebruiken. Wel wordt het afgeraden magneten direct op, of dichtbij de pacemaker te plaatsen.
- MRI scan: Met de huidige pacemakers mag u, als dat nodig is, in een MRI scan. Geef wel door aan de arts die een scan wil aanvragen, dat u een pacemaker draagt. Soms is het nodig om de pacemakerinstelling tijdelijk aan te passen.
- Reizen: U kunt gewoon reizen of op vakantie gaan met een pacemaker. U ontvangt een pacemakerpas met de pacemakergegevens. Zo kunt u laten zien dat u een pacemaker draagt. Laat bij douane controle uw pacemaker pas zien. U wordt dan handmatig gecontroleerd. Kortdurend contact met een controle poortje of magneetstok levert geen problemen op.
- Rijden in een auto: U mag niet autorijden op de dag van de ingreep. Meer informatie staat op de website van het CBR (www.cbr.nl/nl/rijden-en-uw-gezondheid/nl/rijden-met-een-aandoening-beperking-of-medicijnen/icd-steunhart-vad-of-pacemaker)
- Rijden in een vrachtwagen of bus: Voor bestuurders met een groot rijbewijs is het verboden om de eerste 2 weken na de implantatie te rijden.
- Denkt u dat er met uw sport, hobby, huishouden, werk, of een geplande medische behandeling een probleem zou kunnen ontstaan met de pacemaker? Neem dan contact met ons op (zie contactgegevens).
Medicijnen
Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen.
Iedereen krijgt medicijnen die passen bij zijn of haar eigen situatie.
Wilt u meer weten? Kijk dan op de website van de MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen) .
U kunt ook de online Medicatiewijzer (apotheek.mumc.nl/medicijnen) gebruiken.
Heeft u een vraag over uw medicijnen? Stel deze dan aan de online apotheker (apotheek.mumc.nl/online-apotheker) .
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact met ons op.
- Polikliniek Hart+Vaat Centrum
ICD verpleegkundige
Telefoonnummer: 043 3 87 27 27
E-mail: pm.icdverpleegkundige.hvc@mumc.nl (pm.icdverpleegkundige.hvc@mumc.nl%C2%A0)
Zet in een e-mail altijd uw voornaam, achternaam en geboortedatum.
- Planbureau Hart+Vaat Centrum
Telefoon: 043 3 87 52 64 (bij vragen over de planning van de ingreep)
Bij acute klachten die niet levensbedreigend zijn na kantooruren kunt u contact opnemen met:
- Eerste Hart Hulp (EHH)
Telefoon: 043 387 78 92
Websites
- Hart+Vaat Centrum (hartenvaatcentrum.nl )
- MUMC+ (mumc.nl )
- MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen)
- Hartstichting (hartstichting.nl)
- Gezond idee (gezondidee.mumc.nl)