Necrotiserende enterocolitis (NEC) is een darmaandoening die vooral voorkomt bij te vroeg geboren kinderen (prematuren) en bij kinderen met een te laag geboortegewicht. NEC is een ernstige darmontsteking die gepaard gaat met een verminderde doorbloeding (ischemie) van de darm, waardoor delen van de darm kunnen afsterven (necrose). NEC kan zowel voorkomen in de dunne als de dikke darm.
Oorzaak
NEC ontstaat in de eerste levensweken. De precieze oorzaak is nog niet duidelijk, maar onrijpheid van de darm is één van de belangrijkste risicofactoren. Hoe korter de zwangerschapsduur en hoe lager het geboortegewicht van het kind, hoe groter de kans is op NEC. De darmwand is dan gevoeliger voor bacteriën.
Symptomen
- Infectie-achtige symptomen
- Apneu’s (ademhalingsstilstand)
- Bradycardiën (langzame hartslag)
- Bleek en grauw zien
- Bolle, pijnlijke buik
- Bloed bij de ontlasting
- Gallige retentie van de maaginhoud
Diagnose
Op basis van de symptomen worden de volgende onderzoeken ingezet:
- Bloedonderzoek
Bij het bloedonderzoek worden tekenen van infectie en van slechte doorbloeding gezien. - Röntgenfoto
Op een röntgenfoto kan lucht in de darmwand worden gezien (pneumatosis). Hiermee wordt de diagnose bevestigd. Wanneer er een gaatje in de darmwand is ontstaan, spreken we van een darmperforatie. Hierdoor lekt de inhoud van de darmen en lucht in de buiholte.
Als de darminhoud in de buikholte komt zorgt dit voor een ontsteking van het buikvlies. Dit kan grote gevolgen hebben wanneer het niet snel behandeld wordt. - Echo
Ook op een echo kan lucht in de darmwand worden gezien (pneumatosis) of dikkere darmwanden (als tekenen van ontsteking) worden gezien om de diagnose te bevestigen.
Behandeling
We onderscheiden drie stadia van NEC. Voor de behandeling is het belangrijk om te weten om welk stadium het gaat.
Stadium 1: Verdenking NEC
Bij verdenking op NEC wordt er altijd met antibiotica gestart tegen de darmbacteriën. Daarnaast wordt de voeding die het kind kreeg gestopt. Het kind zal via een infuus voedingsstoffen toegediend krijgen zodat de darm tot rust kan komen.
Knapt het kind op? Dan wordt na een paar dagen de voeding voorzichtig gestart en opgebouwd.
Stadium 2: Bewezen NEC
Als we zeker weten dat het kind NEC heeft, stoppen we de voeding voor een langere tijd. Pas als de darm helemaal tot rust is gekomen, beginnen we weer met voeding. Ook nu geven we het kind voedingsstoffen via een infuus en antibiotica.
Stadium 3: Ernstige NEC
Bij een ernstige NEC is het kind zo ziek, dat we vaak de bloeddruk en de ademhaling moeten ondersteunen. De bloeddruk ondersteunen we met medicijnen. De ademhaling ondersteunen we met kunstmatige beademing, waarbij de beademingsmachine de ademhaling van het kind tijdelijk en gedeeltelijk overneemt via een beademingsbuisje (tube) dat via de neus of mond in de luchtpijp wordt ingebracht (intuberen).
Als de gezondheid van kind het toelaat wachten we zoveel mogelijk het natuurlijk herstel af of wachten we tot duidelijker is welk deel van de darm ziek is dat de chirurg moet verwijderen. Ondertussen ondersteunen we het kind met medicijnen (antibiotica en voedingsstoffen via het infuus).
Bij een gaatje in de darm (perforatie), volgt een operatie (door de kinderchirurg) om het zieke deel van de darm te verwijderen. Soms legt de kinderchirurg een tijdelijk stoma aan. Een stoma is een kunstmatige opening van de darm naar buiten toe. Daar komt de ontlasting door naar buiten. Later wordt de darm weer met een operatie aan elkaar gezet en het stoma opgeheven.
Soms ontstaan er na een paar weken weer voedingsproblemen. Dan zit er op de plaats waar de ontsteking zat, een vernauwing (stenose door littekenweefsel). Als de kinderchirurg een stukje darm heeft verwijderd, kan juist op de aanhechting tussen de twee stukken een vernauwing ontstaan. Soms kan dat een reden zijn om opnieuw te opereren. De kinderchirurg haalt de vernauwing dan weg.
Voorkomen
Uit onderzoek is gebleken dat baby’s die moedermelk krijgen minder snel een NEC krijgen. Moedermelk is lichter verteerbaar en minder belastend voor de nog onrijpe darm. We weten dat de darm moedermelk het best verdraagt. Daarom adviseren we altijd om moedermelk te geven.
Pro-biotica (bepaalde bacteriën die goed zouden zijn voor de darm) lijken ook een beschermend effect te hebben op het ontstaan van NEC.
Verwachting
NEC kan herstellen zonder restverschijnselen, maar het kan ook ernstige gevolgen hebben. Als een deel van de darm van het kind verwijderd is, bestaat de mogelijkheid dat de darm minder voeding kan opnemen. Dit heeft gevolgen voor de groei en het verdragen van voedsel via de maag en darmen. In een aantal gevallen is de aandoening zo ernstig, dat het kind overlijdt.
Heeft u vragen?
Als u vragen heeft, bespreek deze dan met de behandelend arts en de verpleegkundige.