Melanoom

In deze folder leest u meer over een melanoom. We leggen uit hoe het ontstaat. U leest ook hoe het eruit ziet. En welke onderzoeken en behandelingen er zijn.

Er zijn verschillende oorzaken. De belangrijkste zijn: 

• Huidtype. Mensen met een heel lichte huid, blond of rossig haar en veel sproeten hebben een groter risico op een melanoom. Hun huid verbrandt sneller in de zon.
• Vaak verbrand in de zon als kind. Mensen die op jonge leeftijd veel zijn verbrand, hebben een grotere kans om een melanoom te krijgen als ze ouder worden. 
• Eerder huidkanker. Mensen die al huidkanker hebben gehad, hebben een grotere kans op het krijgen van een melanoom. Een andere vorm van huidkanker is bijvoorbeeld een basaalcelcarcinoom.
• Moedervlekken. Sommige moedervlekken hebben een grotere kans om een melanoom te worden. Het gaat dan om:
  - Onrustige moedervlekken.
  - Moedervlekken met een vreemde vorm.
  - Grote moedervlekken die er al vanaf de geboorte zijn.
• Erfelijkheid. In sommige families komen melanomen vaker voor. Dat komt door een fout in het erfelijk materiaal (gen). Mensen met deze fout hebben meer kans op één of meer melanomen. 

Om erachter te komen of u een melanoom heeft, halen we de hele plek op uw huid weg. U krijgt eerst een verdoving, zodat u geen pijn voelt. Daarna onderzoeken we de plek onder een microscoop. 
De uitslag is na 1 tot 2 weken bekend. De arts bespreekt de uitslag met u. Hij vertelt dan meer over het type melanoom u heeft. Hij bespreekt ook welke onderzoeken en behandeling u krijgt.
Soms is extra onderzoek nodig. Dat doen we om te kijken of er uitzaaiingen zijn. Bijvoorbeeld in de lymfeklieren of andere organen. Dat doen we met een echo, PET-CT of een schildwachtklier procedure.

Echo van de lymfeklieren
Soms maken we een echo van de lymfeklieren. Als de tumor op uw been zit, maken we een echo van de lies. Als we een verdachte lymfeklier zien, dan halen we een beetje weefsel weg. Dat doen we door met een naald in de lymfeklier te prikken. We laten dit weefsel onderzoeken. Zo kunnen we bepalen of er een uitzaaiing is.

PET-CT
Een PET-CT maakt beelden van de binnenkant van uw lichaam. Kankercellen verbruiken veel energie. Ze hebben veel brandstof nodig, in de vorm van suiker. We noemen suiker ook glucose. Bij een PET-CT krijgt u een beetje radioactieve glucose in uw bloed. Daar merkt u niets van en het is niet schadelijk. U plast het later gewoon weer uit.
Met de scan zien we op welke plekken uw lichaam veel glucose gebruikt. Zo zien we ook of er kankercellen zitten. 

Schilwachtklier procedure
De schildwachtklier procedure doen we meestal tijdens de tweede operatie als we het litteken ruimer weghalen. De schildwachtklier is de eerste lymfeklier waar kankercellen naartoe gaan. Op de dag voor de operatie spuiten we een beetje radioactieve stof in. Dat doen we op of rondom de plek van het melanoom. Deze stof stroomt naar 1 of meerdere lymfeklieren. Met een speciale camera volgen we de stof. Tijdens de operatie wordt deze lymfeklier verwijderd en onderzocht. Zo zien we of er kankercellen in de lymfeklier aanwezig zijn. De uitslag hiervan volgt ongeveer 1 week later. 

Soms komt een melanoom in de familie voor. Bij ongeveer 10 van de 100 mensen met een melanoom is dit erfelijk. Bij hen is er vaak een foutje in het erfelijk materiaal (genafwijking). De bekendste genen die hiermee te maken hebben zijn: het CDKN2A gen en het CDK4-gen.

Wanneer denken aan erfelijkheid?
De kans op erfelijkheid is groter als:

• 3 of meer familieleden aan 1 kant van de familie een melanoom hebben (gehad). Het gaat dan om familieleden in de eerste en in de tweede graad.
• Iemand 2 keer of vaker een melanoom heeft (gehad).
• Iemand jonger dan 40 jaar een melanoom krijgt én er nog een familielid is met een melanoom.
• In de familie zowel melanomen als alvleesklierkanker voorkomen.

Komt uit DNA-onderzoek erfelijke aanleg voor een melanoom naar voren? Dan is de kans op het krijgen van een melanoom 70 tot 80%.