Folder
Urinestoma zelf verzorgen
Informatie en instructie via de Academie voor zelfzorg
U kreeg een urinestoma. U of uw mantelzorger gaat de urinestoma verzorgen. In deze folder krijgt u hier informatie over.
Algemene informatie
Een urinestoma is een opening op uw buik waar urine uit komt.
Soms plaatsen ze tijdelijk 2 dunne slangetjes. Deze slangetjes noemen ze splints.
Deze splints helpen om de urine door de urinestoma naar buiten te druppelen.
Meestal blijven de splints na de operatie 10 tot 14 dagen zitten.
Verschillende opvangsystemen
Stoma 1-delig opvangsysteem
Een stoma met 1-delig opvangsysteem, bestaat uit 1 geheel: een huidplak en een zakje.
Bij het vervangen verwijdert u dus de huidplak en het zakje.
Een voordeel van dit systeem is, dat het flexibeler en platter is dan het 2-delige systeem. Hierdoor is het minder goed te zien onder de kleding.
Stoma 2-delig opvangsysteem
Bij het 2-delige opvangsysteem plaatst u de huidplak en het stomazakje los van elkaar.
Eerst plakt u de huidplak. Op de huidplak zit een ring waarop u het stomazakje kunt vastmaken. Bij het 2-delige systeem kunt u het stomazakje verwisselen zonder de huidplak te verwijderen. Een voordeel van dit systeem is, dat de huidplak een aantal dagen kan blijven zitten.
Controle van het opvangsysteem
1. Controleer iedere dag de huidplak.
2. Vervang het opvangzakje minimaal 1 keer per dag.
3. Maak het zakje regelmatig leeg om lekkage te voorkomen.
4. Vervang bij een 2-delig systeem de huidplak 3 keer per week.
Voorbereiding
- Zorg voor een schoon werkveld. Gebruik hiervoor een schone handdoek of theedoek.
- Was uw handen goed. Droog uw handen met een schone handdoek of een wegwerphanddoekje.
- Laat geen huisdieren in de buurt wanneer u uw stoma verzorgt.
- Raak tijdens de verzorging niets aan wat niet nodig is.
- Bewaar uw verzorgingsmaterialen in een afgesloten kast of box.
Verzorgen van de urinestoma
Benodigdheden
- Handdoek
- Niet steriele handschoenen
- Gaasjes, tissues of washand
- Lauwwarm kraanwater
- Stoma-opvangmateriaal
- Schaar
- Mal om de huidplak op maat te knippen
- Afvalzakje
Werkwijze
- Was uw handen.
- Maak een schoon werkveld en zet daarop de benodigdheden binnen handbereik.
- Knip de huidplak op de goede maat met een mal. Maak de scherpe randjes glad.
- Verwarm de huidplak tussen uw handen of onder uw kleding.
- Leg een handdoek op de buik onder het stomazakje en trek als u wilt handschoenen aan.
- Verwijder het oude systeem voorzichtig met één hand van boven naar beneden.
- Steun de buikhuid met de andere hand.
- Gebruik als het nodig is een vochtig gaasje om de plak te weken.
- Doe het oude systeem in het afvalzakje.
- Controleer of de splints druppelen.
- Maak de huid en daarna de stoma schoon met de vochtige gaasjes. Bij het schoonmaken kan de stoma een beetje bloeden. Dit is normaal en het bloeden stopt na een tijdje.
- Dep de huid droog met een gaasje. Controleer de stoma en de huid.
- Verwijder de afdekfolie van het nieuwe systeem.
- Heeft u een 2-delig systeem? Plak dan eerst de huidplak. Plaats daarna het opvangzakje op de plak door de 2 ringen op elkaar te klikken. Controleer of u het zakje goed heeft vastgemaakt door rustig aan het opvangzakje te trekken.
Splints spoelen
U controleert de splints 1 keer op een dag op doorgankelijkheid. Als u ziet dat de urineproductie minder wordt, dan controleert u de splints vaker. De splints kunnen verstoppen door darmvlokken die in de urinestoma zitten.
Benodigdheden:
- Posiflush 3 milliliter
- Gaasjes
Werkwijze:
- Verwijder het zakje.
- Leg de uiteinden van de splints op een gaasje. Druppelen ze? Dan hoeft u niets te doen.
Zo niet, draai de Posiflush op de splint en spuit er krachtig 3 milliliter door. Trek de vloeistof daarna ook weer terug.
Let op!
- Blijven de splints verstopt? Spoel dan nog een keer. Werkt het niet? Bel dan uw arts.
- Als een splint eruit valt, bel dan uw arts.
Aandachtspunten
- Doe geen zwaar werk en til geen zware dingen. Anders komt er teveel druk op de buikspieren.
- Gebruik alleen schoon lauw water om de stoma schoon te maken. Gebruik geen zeep, want dit kan huidirritatie veroorzaken.
- Neem altijd opvangmateriaal mee als u van huis gaat.
- Bekijk ook goed de achterkant van uw oude plak. Hieraan kunt u zien of u deze op tijd heeft vervangen.
- U mag douchen met of zonder opvangsysteem.
- Gebruik geen olie of vette zalven bij de verzorging van uw stoma. Hierdoor plakt de huidplak minder goed.
- Gebruik geen lijmoplosser of ontvettende middelen. Dit kan uw huid irriteren.
- Zorg voor een goed aansluitende huidplak. De opening mag 1 tot 2 mm groter zijn dan de stoma.
- Controleer regelmatig de mal. In de beginperiode verandert de vorm van de stoma.
- Knip haargroei rondom de stoma voorzichtig weg of gebruik een tondeuse. Gebruik geen scheermesje in verband met wondjes.
Neem contact op bij:
- Koorts boven de 38.5 graden Celsius.
- Pijn, zwelling of donkere verkleuring van de stoma.
- Rode, kapotte of pijnlijke huid.
- Problemen met het stomamateriaal of lekkage.
- Als de splints niet druppelen en doorspoelen niet helpt.
Contact
Heeft u medische vragen? Bel dan de Poli Urologie:
Telefoon 043-3875754 van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 12.30 uur
Heeft u problemen met het stomamateriaal of een kapotte of pijnlijke huid?
Maak dan via de Poli Chirurgie een afspraak of telefonisch consult bij de stomaverpleegkundige.
Of stuur een email: stomazorg@mumc.nl
Heeft u vragen over de instructie? Bel dan met de Academie voor zelfzorg:
Telefoon 043-387 45 68 van maandag tot en met vrijdag van 8.30-12.00 uur en van 13.00-16.30 uur
Email: mantelzorgacademie@mumc.nl (Mantelzorgacademie@mumc.nl)
Buiten de kantooruren belt u met de Huisartsen Spoedpost Maastricht & Heuvelland
Telefoonnummer: 043-7500123
Websites
- Academie-voor-patiënt-en-mantelzorger (www.mumc.nl/patient-bezoeker/specialismen-afdelingen/academie-voor-patient-en-mantelzorger)
- MUMC+ (www.mumc.nl/)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)