Folder
Hartkatheterisatie of Dotterbehandeling
Voorbereiding, opname en leefregels
U krijgt een hartkatheterisatie. Hierbij krijgt u misschien ook een dotterbehandeling. In deze folder staat hoe u zich hierop voorbereidt. Het is belangrijk dat u deze informatie leest.
U wordt hiervoor opgenomen op verpleegafdeling D4 kort verblijf. De afdeling is op niveau 4, volg D-4 oranje. (www.mumcplattegrond.nl/#map/d0_d91)
Wat is een hartkatheterisatie?
Een hartkatheterisatie is een onderzoek naar de slagaders van uw hart. Deze slagaders heten ook wel de kransslagaders. Door de kransslagaders stroomt bloed naar het hart zelf. Uw hart krijgt hierdoor zuurstof. Bij de katheterisatie kijkt de cardioloog of er een vernauwing is in de kransslagaders. Bij een vernauwing kan het bloed er minder goed doorheen.
Een hartkatheterisatie is bijvoorbeeld nodig bij een hartinfarct of bij pijn op de borst. Pijn op de borst heet ook wel angina pectoris.
Wat is een dotterbehandeling?
Een dotterbehandeling is een manier om een vernauwing in de kransslagaders te stoppen. Soms ziet de arts tijdens de hartkatheterisatie dat u een dotterbehandeling nodig heeft. De arts kan de dotterbehandeling dan mogelijk direct doen en beslist dit in overleg met u.
De arts plaatst meestal een stent bij een dotterbehandeling. Een stent steunt de wand van het bloedvat, zodat het bloedvat open blijft. Een stent ziet er ongeveer uit als een veertje van een balpen. Na de plaatsing van een stent krijgt u, als u deze nog niet gebruikt, een extra bloedverdunnend medicijn. Dit voorkomt dat er een bloedstolsel in de stent komt en mag niet zonder overleg weer worden gestopt. Het ligt aan de behandeling of u deze bloedverdunner een half jaar of een jaar gebruikt. De cardioloog bespreekt dit met u.
Wordt u niet direct gedotterd na de hartkatheterisatie? Dat betekent niet dat een dotterbehandeling niet mogelijk is.
Het hartteam van het MUMC+ bespreekt de gegevens van de hartkatheterisatie en maakt een plan voor uw behandeling. De arts bespreekt dit plan met u.
Voorbereidingen
Lees goed de adviezen hieronder over eten, medicijnen en diabetes.
Eten en drinken
U mag vóór het onderzoek gewoon eten en drinken.
Maar let op! U mag vanaf 0.00 uur op de dag van het onderzoek geen cafeïne eten of drinken.
Cafeïne zit bijvoorbeeld in koffie, thee, cola, energiedrank en chocolade.
Medicijnen
Medicijnen die uw bloed verdunnen
Gebruikt u medicijnen die uw bloed verdunnen?
Alle informatie over het gebruik van uw bloedverdunners, en of u deze wel of niet moet stoppen, staat in uw opnamebrief.
Het is mogelijk dat uw arts iets anders adviseert. Bijvoorbeeld dat u wel moet doorgaan met de bloedverdunners of dat u andere bloedverdunners nodig heeft. De arts vertelt dit dan aan de trombosedienst. De trombosedienst regelt daarna het instellen van uw medicijnen en belt u hierover.
Weet u de datum van uw opname en kreeg u nog geen bericht van de trombosedienst?
Bel dan zelf met de trombosedienst en vertel over uw onderzoek.
Plastabletten
Uw plastabletten neemt u niet in de ochtend van het onderzoek.
Uw andere medicijnen:
U kunt uw andere ochtendmedicijnen wel innemen met een slokje water.
Diabetes
- U mag uw medicijnen voor diabetes volgens uw eigen schema gebruiken, behalve metformine.
- Gebruikt u metformine?
Dit medicijn mag u niet innemen op de dag van het onderzoek.
De dag na het onderzoek mag u weer starten met de metformine. - Neem uw insulinepen en uw spullen voor het meten van uw bloedsuiker mee naar het ziekenhuis. U doet de controles zelf. Kunt u niet zelf de controles doen? Dan doen wij dit voor u op de afdeling.
Verminderde nierfunctie
Bij een hartkatheterisatie gebruiken we vloeistof met contrast. Hierdoor kan de arts de bloedvaten goed zien. Sommige patiënten hebben een risico op schade aan de nieren door het contrast.
Heeft u risico op schade door het contrast? Dan bellen wij u ongeveer 2 weken voor het onderzoek om dit te bespreken. Het kan zijn dat u dan 1 dag eerder naar het ziekenhuis moet komen. U slaapt de nacht voor het onderzoek in het ziekenhuis.
Bent u allergisch voor vloeistof met contrast of andere medicijnen?
Vertel het altijd van tevoren als u een allergie heeft voor contrast, medicijnen, pleisters of andere zaken.
Kreeg u eerder een keer een ernstige allergische reactie op vloeistof met contrast?
Dan belt een medewerker van het Hart+Vaat Centrum u ongeveer 2 weken voor het onderzoek. U hoort dan hoe u zich het beste voorbereidt voor het onderzoek en wat u moet doen bij uw opname op de afdeling.
Begeleiding en vervoer
- U mag 1 begeleider meenemen.
De begeleider mag niet bij het onderzoek zijn. De begeleider kan wachten in de divisieruimte niveau 4 of in het restaurant op niveau 1. - Regel vooraf vervoer naar huis. Dit is belangrijk, want u kunt niet auto rijden, fietsen of alleen reizen met het OV.
Welke spullen neemt u mee?
Neem de volgende spullen mee naar het ziekenhuis:
- Badjas, kleding voor de nacht, een extra paar sokken en iets te lezen.
- Uw eigen medicijnen in de verpakking van de apotheek.
- Als u diabetes heeft: Insulinepen en spullen voor het meten van uw bloedsuiker
- Een lijst met uw medicijnen. Deze lijst hebben we nodig voor de controle van uw medicijnen.
Deze lijst haalt u bij uw apotheek of u kunt de medicijnenlijst zelf invullen.
Kreeg u onlangs nieuwe medicijnen? Zorg dat ook nieuwe medicijnen op de lijst staan.
Neem zo min mogelijk geld, sieraden en dure spullen mee, want tijdens het onderzoek kunt u niet letten op uw spullen.
Voorbereiding en de dag van het onderzoek
- Ongeveer 1 week voor het onderzoek hoort u de datum en tijd.
- Heeft u een speciale voorbereiding nodig, bijvoorbeeld omdat uw nieren minder goed werken? Dan krijgt u dat eerder te horen.
- Een week voor het onderzoek belt de verpleegkundig consulent u. U kunt al uw vragen over het onderzoek stellen.
- U krijgt ook een brief of een mail thuis. Hierin staat meer informatie over het onderzoek en uw medicijnen. Bijvoorbeeld of u tijdelijk moet stoppen met bepaalde medicijnen.
- Op de dag van het onderzoek meldt u zich op de afdeling. Soms moet u even wachten, bijvoorbeeld bij spoedbehandelingen.
- Meestal komt u in de ochtend. Na het onderzoek mag u meestal snel weer uit bed. U trekt uw eigen kleren aan en wacht in een stoel op de laatste controles. Daarna mag u naar huis.
De opname
U meldt zich op het afgesproken tijdstip bij de balie van de afdeling.
Meestal blijft u 1 dag in het ziekenhuis. U komt in de ochtend en mag vaak dezelfde dag weer naar huis.
Als u langer moet blijven, vertellen wij dat zo snel mogelijk.
Wat doen we op de afdeling?
Een verpleegkundige heeft een kort gesprek met u op de afdeling. Vertel het aan de verpleegkundige als er bijzondere dingen zijn, bijvoorbeeld een allergie. U geeft uw gegevens en de lijst met uw medicijnen aan de verpleegkundige. De verpleegkundige bereidt u voor op het onderzoek en geeft u ook informatie over het onderzoek.
U krijgt een infuusnaald ingebracht. Vlak voor het onderzoek krijgt u een operatiejas aan.
Wij willen de tijd dat u wacht zo kort mogelijk houden. Daarom komen onze patiënten op verschillende tijden. De precieze tijd van uw behandeling kunnen wij niet vertellen, maar is tussen 08.30 en 17.00 uur.
Soms komen er spoedgevallen op de afdeling en kan uw behandeling niet doorgaan. We proberen dit zo veel mogelijk te voorkomen, want we begrijpen dat dit erg vervelend is.
Als dit toch gebeurt, dan zoeken we samen met u naar een goede oplossing.
Hoe gaat een hartkatheterisatie?
U krijgt een verdoving op de plek waar de arts in uw bloedvat prikt. De ingreep gebeurt meestal via de slagader in de pols. Als het via de pols niet gaat, gebeurt de ingreep via de lies. De arts brengt een katheter via het bloedvat naar uw hart. Een katheter is een dunne buis waardoor het contrast naar uw kransslagaders gaat. Door het contrast kan de arts de kransslagaders goed zien met behulp van röntgenstralen. De arts bekijkt of er vernauwingen zijn in de kransslagaders. Soms kan op basis van de röntgenbeelden niet goed beoordeeld worden of een vernauwing belangrijk is of niet. We doen dan een zogenoemde FFR-meting. Een FFR-meting is een drukmeting in de kransslagader om de ernst van de vernauwing vast te stellen.
U blijft wakker bij een hartkatheterisatie en kunt meekijken op de monitor. Wij kunnen met u praten tijdens het onderzoek. Daarom is het belangrijk om uw bril en hoorapparaat mee te nemen naar de onderzoekskamer.
Is het onderzoek via de pols uitgevoerd? Dan krijgt u een TR-band. Dat is een met lucht gevulde plastic polsband om de insteekplaats af te drukken.
Is het onderzoek via de lies uitgevoerd? Dan krijgt u meestal een angio seal (plugje) in de liesslagader geplaatst. Soms kiezen we ervoor om een drukverband te plaatsen.
Hoe gaat een dotterbehandeling en het plaatsen van een stent?
Een dotterbehandeling gaat via dezelfde weg als een hartkatheterisatie. Via de katheter plaatst de cardioloog een ballonnetje op de plek van de vernauwing. Daar blazen we het ballonnetje op. Door het opblazen drukken we de vernauwing weg. De slagader wordt op die plaats dus wijder gemaakt. Tijdens het opblazen van de ballon kunt u tijdelijk dezelfde klachten ervaren als de klachten waarvoor u deze behandeling krijgt.
Meestal plaatst de cardioloog één of meerdere stents op de plek van de vernauwing. Een stent houdt het vat goed open en verkleint daarmee de kans op een nieuwe vernauwing.
Mogelijke complicaties
Een hartkatheterisatie en dotterbehandeling geven meestal geen complicaties. Soms kan er wel een complicatie zijn. Een complicatie is een negatief gevolg van de behandeling.
Mogelijke complicaties zijn:
- een allergische reactie op het contrast
- kramp van een kransslagader
- een afwijking in het hartritme
- het lekken van de prikplek in de lies of arm
- een bloeduitstorting bij de prikplek in de lies of arm
Heel zelden is er een ernstige complicatie. Zoals een stolsel in de bloedbaan of een scheurtje in de binnenwand van het bloedvat. Dit kan een hartinfarct of herseninfarct geven.
Na de behandeling
De verpleegkundige op de afdeling controleert regelmatig hoe het met u gaat. Is het onderzoek via pols uitgevoerd? Dan ontlucht de verpleegkundige de polsband gedoseerd in 2 uren. Indien de insteekplaats niet meer nabloed, wordt de polsband een kwartier later verwijderd. U hoeft geen bedrust te houden. Is het onderzoek via de lies uitgevoerd? Dan heeft u bij een Angio seal (plugje) 3 uur bedrust. Bij een drukverband heeft u meestal 4 uur bedrust. U mag weer alles eten en drinken. Het innemen van medicijnen doet u in overleg met de verpleegkundige of de zaalarts.
U mag meestal dezelfde dag weer naar huis.
Leefregels thuis
Als u weer thuis bent, zijn de volgende leefregels belangrijk:
- Na 24 uur mag u douchen.
De eerste 4 dagen mag u niet in bad of in de sauna. - Kreeg u een Angio-Seal in de lies? Draag de informatie over de Angio-Seal altijd bij u in de eerste 3 maanden.
Een Angio-Seal is een plugje in de lies. - Doe rustig in de eerste week na een katheterisatie of dotterbehandeling.
Til bijvoorbeeld niet zwaarder dan 5 kilo.
En doe geen zware activiteiten, zoals snel de trap oplopen, stofzuigen, ramen zemen, fietsen en sporten. - Rijd niet met auto en fiets in de eerste 3 dagen na het onderzoek.
Er komt tijdens het autorijden en fietsen veel druk op de pols of lies en dat geeft kans op een bloeding. - Vliegen kan alleen in overleg met de arts en uw zorgverzekering.
Op de prikplek in de lies of pols zit een wondje. Is het wondje nat? Dep het dan voorzichtig droog.
Wondverzorging
- De pleister op de prikplek mag u er zelf afhalen op de avond na het onderzoek.
Is het wondje niet droog? Dan kunt u er thuis een nieuwe pleister opplakken. - U verliest mogelijk een paar druppels bloed uit de prikplek in uw lies of pols.
Dit is niet erg. Vervang de pleister dan door een nieuwe pleister, want een natte pleister kan infectie van de wond geven. - Bel met uw huisarts bij:
- blijvend verlies van bloed. Ook als u maar weinig bloed verliest.
- geen gevoel op de prikplek.
- pijn.
- huiduitslag.
Mogelijke klachten na katheterisatie of dotteren via de lies
- Uw lies kan dik en blauw zijn.
De blauwe plek kan zich verspreiden over het hele been en kan geel of groen worden.
Dit is net als bij andere blauwe plekken. Hierover hoeft u niet ongerust te zijn.
Het verdwijnt binnen 2 weken. - Een trekkend gevoel in de lies. Dit is normaal.
- Bel uw huisarts als u koorts krijgt.
Mogelijke klachten na katheterisatie of dotteren via de arm
- Uw pols kan dik en blauw zijn.
De blauwe plek kan zich verspreiden over de hele onderarm en kan geel of groen worden.
Dit is net als bij andere blauwe plekken. Hierover hoeft u niet ongerust te zijn.
Het verdwijnt binnen 2 weken. - Uw pols of arm kan een paar dagen pijn doen of gevoelig zijn.
- Bel uw huisarts als u koorts krijgt.
Slagaderlijke bloeding
Een mogelijke complicatie na het onderzoek is een bloeding uit uw slagader. Dit kunt u hierdoor herkennen:
- Als het bloed in golfjes uit de wond komt.
- Als er ineens, een groter wordende verdikking in de lies of pols ontstaat.
Dit kan betekenen dat de slagader onder uw huid bloedt.
Wat doet u bij een bloeding uit uw slagader?
- Bel 112.
- Ga direct liggen. Bijvoorbeeld op een bed of bank of op de grond.
- Druk met 2 vingers krachtig op de prikplek. Dit kan iemand anders ook doen.
- Rijd niet zelf naar het ziekenhuis. Door bloedverlies kunt u flauwvallen.
Medicijnen
Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen.
Iedereen krijgt medicijnen die passen bij zijn of haar eigen situatie.
Wilt u meer weten? Kijk dan op de website van de MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen) . U kunt ook de online Medicatiewijzer (apotheek.mumc.nl/medicijnen) gebruiken.
Heeft u een vraag over uw medicijnen? Stel deze dan aan de online apotheker (apotheek.mumc.nl/online-apotheker) .
Contact
Voor vragen over de datum, neem contact op met:
- Planbureau Hartkatheterisatiekamer:
Telefoonnummer: 043 387 52 02
(maandag tot en met vrijdag tussen 9.00 en 12.00 uur)
Voor vragen over de voorbereiding, medicijnen of het onderzoek:
- Verpleegkundig consultent
Telefoonnummer: 043 387 20 30
(maandag en donderdag tussen 11.00 en 12.00 uur). Buiten deze tijden kunt u de verpleegkundig consulent op werkdagen binnen kantooruren bellen via het algemene MUMC+ nummer: 043 387 65 43 Vraag naar seinnummer 62215.
Websites
- Hart+Vaat Centrum (hartenvaatcentrum.nl )
- MUMC+ (mumc.nl )
- MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen)
- Gezond idee (gezondidee.mumc.nl)