Folder
Gynaecologische kanker: Operatie met de robot
Wertheim-operatie bij baarmoederhalskanker
De gynaecoloog heeft met u besproken dat u een operatie met de robot gaat krijgen. Patiënten die met de robot geopereerd worden herstellen sneller. In deze folder leest u meer informatie.
Laat deze folder gerust ook aan familie lezen. Dan weten ook zij wat ze kunnen verwachten. Bekijk hieronder ook de film "naar de operatiekamer".
Bekijk deze video online op info.mumc.nl/pub-2044
De oproep
De operatie is binnen 6 weken na het polikliniek bezoek. De operatiedatum hoort u meestal de week van te voren. Een medewerker van het Opnamebureau laat u dan de precieze datum en de tijd weten. Meestal belt de medewerker. U hoort dan ook hoe laat u op de dag van de operatie in het ziekenhuis moet zijn.
Soms is er een kleine kans dat we de operatie kort van te voren of op de dag zelf moeten uitstellen. Dat komt bijvoorbeeld door een spoedoperatie. Als dit gebeurt, vinden we dit heel vervelend. We zoeken dan snel naar een oplossing.
Voorbereiding
Voor de operatie heeft u een paar onderzoeken en gesprekken in het ziekenhuis. Deze vinden plaats op de polikliniek Oncologie.
Voor andere onderzoeken maken wij een aparte afspraak met u.
Heeft u vragen, bijvoorbeeld over het onderzoek? Dan kunt u deze stellen tijdens het telefonisch spreekuur met de verpleegkundig specialisten. U vindt het nummer verderop in deze folder onder het kopje Contact.
Een goede voorbereiding helpt bij een goed herstel. Het is belangrijk dat u in de weken voor de operatie voldoende beweegt en gezond eet met voldoende eiwitten.
Als u rookt helpt het om voor de operatie te stoppen met roken. U kunt hier hulp bij krijgen, bijvoorbeeld via de stoppen met roken poli.
Afspraak bij de anesthesioloog
Voor de operatie heeft u ook een afspraak met de anesthesioloog. Dit is een specialist voor narcose en pijnbestrijding. Hij bekijkt uw lichamelijke conditie.
Soms is er voor de narcose nog een onderzoek nodig. Als dit zo is, dan hoort u dit van de anesthesioloog.
De dag van opname
U komt op de dag van de operatie nuchter naar de verpleegafdeling. Dit betekent dat u vanaf 24.00 uur niets meer mag eten. Tot 6.00 uur ’s morgens mag u wel nog heldere dranken drinken. Voorbeelden hiervan zijn water, thee en appelsap.
U mag ’s morgens gewoon douchen.
Wij brengen u van de verpleegafdeling naar de operatiekamer. Van tevoren krijgt u een ziekenhuisjasje om aan te doen. U mag geen andere kleren aanhouden.
Draagt u contactlenzen of een kunstgebit? Dan moet u deze uitdoen.
Ook mag u geen make-up en sieraden dragen. Dit is belangrijk, zodat we u tijdens de verdoving goed kunnen controleren.
Het kan ook zijn dat met u besproken is dat u lopend naar de operatiekamer gaat. Dan meldt u zich op de nuchtere opname afdeling.
De narcose
De operatie vindt plaats onder algehele narcose (volledige verdoving).
De robot operatie
De operatie is een kijkoperatie. Tijdens de operatie brengt de gynaecoloog een kijkbuis naar binnen in uw buikholte. De buikholte is het binnenste gedeelte van de buik. Op deze manier kan de arts de baarmoeder, baarmoederhals en eierstokken zien en eraan opereren.
De arts brengt nog 4 tot 6 andere buisjes naar binnen in uw buikholte.
Ook blazen wij koolzuurgas in uw buikholte. Het gas verlaat het lichaam weer vanzelf.
Soms kan dit tijdelijk wat pijnklachten geven aan uw schouder.
Bij de robot operatie sluiten we de instrumenten die nu in de buik zitten aan op de robot. De gynaecoloog bedient de robot en doet zo de operatie.
Tijdens de operatie ligt u wat achterover gekanteld. Daardoor kan uw gezicht na de operatie tijdelijk wat opgezwollen zijn.
Verschillende soorten operaties met de robot
Uw arts bespreekt met u welke operatie u krijgt. Hieronder leggen we de verschillende operaties uit:
Het verwijderen van de baarmoeder en de sentinel node
De behandeling van kanker hangt af van het bestaan van uitzaaiingen. Sommige soorten tumoren zaaien volgens een vast patroon uit, bijvoorbeeld eerst naar een lymfeklier en van daaruit verder. De eerste klier(en) heet de schildwachtersklier of sentinel node.
Als die eerste klier(en) vrij is (zijn) van tumorweefsel, hoeven we de overige lokale lymfeklieren niet te verwijderen. Als die eerste klier(en) wel tumorweefsel heeft, is dat een aanwijzing dat de kanker al is uitgezaaid. We passen de behandeling dan aan.
Met de sentinel node procedure verwijderen we de schildwachtersklier. De klier onderzoeken we op uitzaaiingen. Tijdens de operatie wordt er een gekleurde vloeistof gebruikt die de sentinel node zichtbaar maakt. Soms lukt het niet de sentinel node te vinden. We halen dan niet alle lymfeklieren weg.
Het verwijderen van de baarmoeder, de sentinel node en de bekkenklieren.
Voor sommige tumoren is het belangrijk niet alleen de sentinel node, maar ook de overige klieren in het kleine bekken te verwijderen. De pelviene lymfeklieren liggen in de bekkenholte (zie figuur 1). Het lymfevocht dat in het lymfestelsel stroomt, zorgt voor de afvoer van afvalstoffen uit het lichaam. De ingreep waarbij we de lymfeklieren verwijderen, heet een lymfadenectomie.
Baarmoeder, bekkenklieren en para aortale klieren, omentum en peritoneum biopten
Voor sommige tumoren is het, naast het verwijderen van de sentinel node en de bekkenklieren, ook belangrijk om de klieren langs de lichaamsslagader weg te nemen. Vaak wordt er dan ook een stuk van het omentum (vetschort) weggehaald en nemen we biopten van het buikvlies.
Na de operatie
U wordt wakker op de uitslaapkamer. Daar wordt u verzorgd en goed gecontroleerd.
Als u goed wakker bent en uw conditie goed is, gaat u terug naar de afdeling.
Tijdens de operatie zijn een aantal slangetjes in uw lichaam aangebracht:
• een infuus voor vochttoevoer en als dat nodig is medicijnen.
• een blaaskatheter. Dit is een dunne, flexibele slang die zorgt voor de afvoer van urine. U voelt deze slang over het algemeen nauwelijks zitten. De katheter wordt in uw blaas gebracht terwijl u onder narcose bent en blijft met een ballonnetje in de blaas zitten. Deze verwijderen we op de dag van de operatie of de volgende dag.
Direct na de operatie informeren wij uw familie of contactpersoon over hoe de operatie is gegaan.
Houdt u er rekening mee dat een robotoperatie lang kan duren. Wij informeren u zelf ook over het verloop van de operatie. Vlak na de operatie heeft u hulp nodig van verpleegkundigen. Wij zorgen ervoor dat u geen pijn heeft.
U krijgt ook spuiten tegen trombose.
Het is belangrijk om goed te bewegen en veel te zuchten.
Om weer uit bed te komen is een schema gemaakt. Voor een goed herstel is het belangrijk dat u hier al dezelfde avond mee begint.
Gevolgen van de operatie
Mictieproblemen: Na de operatie voelt de aandrang om te plassen soms anders. Dit went vanzelf.
Lymfoedeem: Als alle bekkenklieren zijn weggehaald, kunt u dikke benen of vochtophoping bij het schaambeen krijgen. We sturen u dan door naar een lymfoedeemtherapeut.
Seksualiteit: Is de wond goed genezen? Dan kunt u weer seks hebben. Door de operatie kan dit anders aanvoelen. Dit kan moeilijk zijn voor u en voor uw partner. Misschien vindt u het moeilijk om hierover te praten. U kunt dit gerust met de arts of de verpleegkundig specialist bespreken.
Vermoeidheid: Na de operatie kunt u lange tijd moe zijn. Dit duurt soms wel een jaar of langer. Het is niet bekend waarom dit zo is. Het is belangrijk dat u deze moeheid een plek geeft. Ook als uw omgeving dit niet begrijpt. Uw lichaam geeft hiermee namelijk aan dat het rust of slaap nodig heeft om goed beter te worden. Het is daarnaast belangrijk dat u een goede conditie heeft. Probeer regelmatig te bewegen en zo gezond mogelijk te eten.
De duur van de opname
De meeste patiënten die met de robot geopereerd worden, kunnen de volgende dag naar huis.
Weefselonderzoek
De patholoog onderzoekt het weefsel dat is weggenomen. De uitslag duurt 1 tot 2 weken.
Iedere week vindt een multidisciplinair overleg plaats. Tijdens dit overleg zijn de volgende mensen aanwezig: de gynaecoloog oncoloog, de oncoloog internist (chemotherapie), de radiotherapeut (bestraling), de patholoog anatoom, de radioloog (beeldvorming) en de verpleegkundig specialist. Zij bespreken alle bevindingen en als dat nodig is een extra behandeling.
We maken een afspraak voor het bespreken van de weefseluitslag. U bepaalt zelf of dit op de polikliniek gebeurt of telefonisch.
Het ontslag
Als u naar huis gaat, heeft de wond geen zorg meer nodig. U kunt u zichzelf dan weer verzorgen. De hechtingen hoeven we niet te verwijderen.
Na de operatie blijft u onder medische controle bij uw behandelend arts in het MUMC+ of in uw eigen ziekenhuis.
Leefregels voor thuis na de operatie
• U mag tot 6 weken na de operatie geen zwaar lichamelijk werk doen of zwaar tillen. Hiermee bedoelen we meer dan 5 kilo.
• Bescherm de wondjes tegen de zon.
• U mag de eerste 6 weken niet in bad of zwemmen. Dit om te voorkomen dat de wond zacht wordt. Of dat deze gaat ontsteken. U mag wel gewoon douchen.
• Gebruik geen vaginaal douches.
• U mag tot 6 weken na de operatie geen seks hebben.
Herstelperiode
Het is verstandig om rekening te houden met een lichamelijke herstelperiode van 2 tot 3 weken. De eerste tijd thuis kunt u alle activiteiten doen die voor u mogelijk zijn.
Supportive care spreekuur
Na 6 weken krijgt u een afspraak op het Supportive care spreekuur. Tijdens dit gesprek bespreken we de gevolgen van de operatie en behandeling met u.
Redenen om een arts of verpleegkundige te waarschuwen
Heeft u last van één of meer klachten die hieronder staan genoemd? Waarschuw dan de arts of verpleegkundig specialist. Kijk bij ‘Contact’ voor de telefoonnummers.
• U verliest in één keer veel bloed of vocht uit de wond.
• De wond wordt rood.
• U verliest veel bloed uit de vagina, meer dan als u gewoon ongesteld bent.
• U heeft pijn die niet reageert op pijnstillers zoals paracetamol.
• U heeft langer dan 1 dag koorts.
• U heeft pijn of een branderig gevoel bij het plassen.
• U bent steeds misselijk of moet steeds braken.
• U heeft steeds diarree of een verstopping.
• Als u twijfelt of zich onzeker voelt over sommige klachten.
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stel deze dan gerust.
Verpleegkundig specialisten
Moniek Kamps
Telefoonnummer: 043-387 65 43, sein 7242
Charlotte Penders
Telefoonnummer: 043-387 65 43, sein5536
Zij zijn van maandag tot en met vrijdag van 13.00 uur tot 14.00 uur bereikbaar.
Voor algemene vragen of het wijzigen van uw afspraak neemt u contact op met:
Polikliniek Oncologie
Telefoonnummer: 043-387 64 00
Websites
- Oncologie MUMC+ (www.oncologie.mumc.nl)
- MUMC+ (www.mumc.nl)