Folder

Tracheostoma zelf verzorgen

Informatie en instructie via de Academie voor zelfzorg

U of uw mantelzorger gaat uw tracheostoma verzorgen.
In deze folder krijgt u hier informatie over.

 

Algemene informatie

U kreeg een tracheostoma. Dit is een nieuwe toegang naar uw luchtpijp. 
U ademt niet meer via uw neus of mond, maar via uw tracheostoma.
Daardoor ruikt u niets meer en de ingeademde lucht wordt niet meer door uw neus bevochtigd, gefilterd en verwarmd. U ademt dus via uw stoma droge lucht in. Deze droge lucht kan uw luchtwegen irriteren.  U heeft nu meer last van slijm en gaat meer hoesten. Dit kunt u voorkomen door een beschermfilter te dragen. U kunt een Provox stomafilter gebruiken of beschermbefje. Ook kunt u de luchtpijp vochtig maken. Dit doet u door te sprayen met NaCL 0,9% .

Voorbereiding

Hoe zorgt u voor een goede hygiëne?

  • Zorg voor een schoon werkveld. Gebruik hiervoor een schone handdoek of theedoek.
  • Was uw handen goed. Droog uw handen met een schone handdoek of een wegwerphanddoekje.
  • Laat geen huisdieren in de buurt wanneer u uw tracheastoma verzorgt.
  • Zorg dat u tijdens de verzorging niets aanraakt wat niet nodig is.
  • Bewaar uw verzorgingsmaterialen in een afgesloten kast of box.

Benodigdheden

  • Spiegel
  • Gaasje 10x10
  • Removerdoekjes
  • Knieboogpincet
  • Arachide olie
  • Cavilondoekje
  • Beschermbefje (wanneer nodig)

Verzorging van uw stoma

  • Verwijder de Provoxfilter en ook de Provoxpleister als die niet meer helemaal plakt. Dit doet u 1 keer per dag. Gebruik hiervoor de removerdoekjes.
  • Verwijder het teveel aan slijm met een gaasje.
  • Maak de huid schoon met een vochtig gaasje.
  • Verwijder met het pincet alle loszittende korstjes die in en rondom het stoma zitten.
  • Smeer met een gaasje arachide olie op de korsten die niet loslaten. Dit doet u vooral op de rand van de stoma.
  • Gebruik bij een geïrriteerde huid een Cavilondoekje om uw huid te beschermen. 
  • Als u geen Provox pleister gebruikt, gebruik dan wel een beschermbefje. 

Benodigdheden

  • Spiegel
  • Provox cleaningbrush borsteltje
  • Lampje
  • Gaasje 10x10

Verzorging van uw stemprothese

  • Maak de brush vochtig.
  • Gebruik het lampje om het gaatje van de stemprothese te vinden.
  • Plaats de brush in het gaatje van de stemprothese.
  • Draai en schuif de brush een paar keer op en neer.
  • Haal de brush uit de stemprothese en maak de brush onder stromend water schoon.
  • Droog de brush met een gaasje.
  • Dit doet u 3 keer per dag. Als u dit niet doet kunt u moeilijker praten.

Benodigdheden

  • Spiegel
  • Provoxpleister
  • Provoxfilter

De Provoxpleister plakken

  • Verwarm de plakrand van de Provoxpleister tussen uw handen. De rand wordt soepeler en plakt beter op de huid.
  • Verwijder het plastic van de plakrand van de Provoxpleister. Trek de huid rondom uw stoma strak voordat u de pleister plakt.
  • Plak de pleister zodat de opening op uw stoma komt.
  • Plaats hierna de Provoxfilter erop.

Aandachtspunten

  • Stemprothese minimaal 3 keer per dag schoonmaken. Bij voorkeur de stemprothese voor de maaltijd schoonmaken.
  • Provoxpleister minimaal 1 keer per dag verwisselen.
  • Provoxfilter minimaal 1 keer per dag verwisselen.
  • Sprayen met NaCl 0.9% om het slijm te verdunnen en beter te kunnen ophoesten. Dit doet u zo vaak als nodig is.

Wanneer neemt u contact op?

  • Bij koorts boven de 38.5 graden Celsius.
  • Als u benauwd bent.
  • Als het stoma rood, pijnlijk of verdikt is.
  • Als er bloed in het slijm zit.
  • Als het slijm groen of geel van kleur is. 
  • Als u meer slijm dan normaal heeft. Dit kan al bij een verkoudheid. 

Contact

Heeft u medische vragen? Bel dan met Polikliniek KNO:
Telefoonnummer: 043-3875400 van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 13.00 uur.

Heeft u vragen over de instructie? Bel dan met de Academie voor zelfzorg 
Telefoonnummer: 043-387 45 68 van maandag tot en met vrijdag van: 8.30-12.00 uur en van 13.00-16.30 uur
Emailmantelzorgacademie@mumc.nl

Buiten de kantooruren belt u met de Huisartsen Spoedpost Maastricht & Heuvelland
Telefoonnummer: 043-7500123 

Websites

Laatst bijgewerkt op 15 juli 2026. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-2047