Wat is syncope?
Syncope is de medische term voor flauwvallen. Bij syncope raakt u kort bewusteloos. Meestal duurt dit niet langer dan 1 tot 2 minuten. Daarna komt u vanzelf weer bij.
Wat is de oorzaak?
Bij syncope krijgen de hersenen korte tijd te weinig bloed. Daardoor kunt u duizelig worden en flauwvallen.
Er zijn verschillende oorzaken waardoor de hersenen tijdelijk te weinig bloed krijgen:
- Een reflex van het zenuwstelsel, waardoor de bloeddruk zakt en het hart langzamer klopt. Dit heet vasovagale of reflex syncope.
- Een te lage bloeddruk bij staan of opstaan. Dit heet orthostatische hypotensie.
- Een aandoening van het hart.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De arts wil precies weten wat er is gebeurd. Daarom stelt de arts vragen over:
- Wat er gebeurde voor het flauwvallen.
- Wat er gebeurde tijdens het flauwvallen.
- Hoe u zich voelde na het flauwvallen.
Met deze informatie kan de arts vaak bepalen wat de meest waarschijnlijke oorzaak van de syncope is. Soms is extra onderzoek nodig. Bijvoorbeeld onderzoek door een cardioloog of een onderzoek om een aanval op te wekken, zoals een kantelproef.
Vasovagale of reflex syncope
Bij vasovagale of reflex syncope reageert het zenuwstelsel op een verkeerde manier. Daardoor kan de bloeddruk plotseling zakken. Ook kan het hart langzamer gaan kloppen. Hierdoor gaat er minder bloed naar de hersenen. Daardoor kunt u flauwvallen.
Vaak krijgt u eerst klachten voordat u flauwvalt, zoals:
- zweten
- bleek zien
- misselijkheid
- wazig zien
- duizeligheid
Waardoor kan vasovagale syncope ontstaan?
Een aanval kan worden uitgelokt door verschillende situaties. Veel voorkomende oorzaken zijn:
- het zien van bloed
- bloedprikken
- lang staan
- warme of drukke omgeving
- alcoholgebruik
- plassen
Wat kunt u zelf doen om vasovagale of reflex syncope te voorkomen?
Probeer te ontdekken wanneer u flauwvalt. Vermijd deze situaties als dat kan. Of pas de situatie aan.
Bijvoorbeeld:
- Ga liggen als er bloed bij u wordt afgenomen.
- Drink genoeg water: 2 tot 3 liter per dag.
Doe dit niet als uw arts heeft gezegd dat u minder moet drinken, bijvoorbeeld door hartproblemen. - Drink niet te veel alcohol.
- Ga zitten tijdens het plassen.
Krijgt u toch klachten, zoals duizeligheid, zweten of misselijkheid?
Doe dan één of meer van deze oefeningen:
- Kruis uw benen.
- Span uw buikspieren, beenspieren en bilspieren aan.
- Adem rustig door.
- Bal uw vuisten.
- Haak uw handen in elkaar en trek.
- Ga gehurkt zitten.
Kom rustig overeind als de klachten weer weg zijn.
Orthostatische hypotensie
Bij orthostatische hypotensie is er sprake van een te lage bloeddruk bij staan of opstaan.
Als u opstaat, zakt het bloed door de zwaartekracht omlaag. Daardoor daalt de bloeddruk. Normaal reageert het lichaam hierop. De bloedvaten worden smaller en het hart gaat sneller kloppen. Zo stijgt de bloeddruk weer.
Bij orthostatische hypotensie werkt dit systeem niet goed. Bij staan of opstaan worden de bloedvaten niet snel genoeg smaller. Of het hart gaat niet snel genoeg kloppen. Daardoor blijft uw bloeddruk na het opstaan even te laag. Het hart kan hierdoor te weinig bloed naar de hersenen pompen. Daardoor kunt u flauwvallen.
Waardoor kan orthostatische hypotensie ontstaan?
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Meteen na het eten.
- Lang staan.
- Medicijnen waardoor u veel vocht verliest, zoals plastabletten.
- Medicijnen die de bloeddruk verlagen.
- In een warme omgeving, bijvoorbeeld sauna of na een warm bad.
- Meteen na inspanning.
Wat kunt u zelf doen om orthostatische hypotensie te voorkomen?
Probeer te ontdekken wanneer u flauwvalt. Vermijd deze situaties als dat kan. Of pas de situatie aan.
Bijvoorbeeld:
- Sta rustig op.
- Komt u uit bed? Ga dan eerst zitten op de rand van het bed.
- Sta niet te lang stil.
- Drink genoeg water: 2 tot 3 liter per dag.
Doe dit niet als uw arts heeft gezegd dat u minder moet drinken, bijvoorbeeld door hartproblemen.
Wordt u toch duizeligheid?
Doe dan deze oefeningen die de bloeddruk kunnen verhogen:
- Kruis uw benen.
- Span uw buikspieren, beenspieren en bilspieren aan.
- Adem rustig door.
- Bal uw vuisten.
- Haak uw handen in elkaar en trek.
- Ga gehurkt zitten
Kom rustig overeind als de klachten weer weg zijn.
Cardiale syncope
Cardiale syncope betekent dat het flauwvallen mogelijk door het hart komt.
Denkt de arts aan cardiale syncope? Dan krijgt u verder onderzoek bij de cardioloog. De cardioloog bespreekt met u of behandeling nodig is.
Contact
Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op.
Websites
- MUMC+ (mumc.nl/)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)