Folder
Myopie en myopie remmende behandelingen
Informatie voor patiënten en ouders over (hoge) bijziendheid
De oogarts en/of orthoptist heeft bij uw kind bijziendheid (ofwel myopie) ontdekt. Dit is een afwijking die ontstaat in de kinderjaren omdat het oog relatief te hard groeit. Hoge myopie (brilsterkte -6 of meer) kan op latere leeftijd de kans op oogproblemen/slechtziendheid doen toenemen. Door onderzoek zijn we te weten gekomen dat dit op verschillende manieren te voorkomen kan zijn. De oogarts en orthoptist kunnen u hier meer over vertellen.
Wat is myopie?
Bij myopie kan iemand dingen dichtbij scherp zien, maar dingen die ver weg zijn (zoals een schoolbord) worden niet scherp gezien. Dit komt doordat het oog langer dan gemiddeld is het licht niet goed op het netvlies valt. Het beeld wordt vóór het netvlies geprojecteerd in plaats van erop waardoor er geen scherp beeld gevormd kan worden (zie tekening). Er is een min-correctie (brillenglas/contactlens met negatieve sterkte) nodig om het licht goed op het netvlies te projecteren zodat op alle afstanden een scherp zicht mogelijk is.
Een myoop oog heeft de neiging om steeds langer te worden. Daardoor wordt de min-sterkte ook steeds hoger. Of een oog van een kind of adolescent te lang is of te snel groeit bepalen we door bij elke controle de ooglengte (ofwel aslengte) te meten. Als het oog langer is dan 26 millimeter of de brilsterkte hoger is dan -6 noemen we dat hoge myopie wat gepaard gaat met een hoog risico op oogproblemen en slechtziendheid. Hoe hoger de minsterkte en de lengte van het oog, hoe hoger het risico hierop. Daarom willen we voorkomen dat een oog een hoge myopie krijgt.
Oorzaken van (hoge) myopie
Myopie kan verschillende oorzaken hebben.
- Het kan erfelijk zijn. De kans is groot dat een kind myopie krijgt als één of beide ouders myopie hebben
- Het kan ook komen door manieren van leven (dit heet ook wel leefstijl)
- Onderliggende aandoeningen of syndromen kunnen ook myopie veroorzaken
- Ook kan het zijn dat we niet precies weten waarom (hoge) myopie ontstaat
Een bepaalde leefstijl kan ook voor myopie zorgen. Welke dat zijn?
- Te lang achtereen dichtbij kijken: Langer dan 20 minuten achter elkaar dichtbij kijken is niet gezond voor je ogen. Denk hierbij aan telefoon, iPad, boek lezen en knutselen. Het is belangrijk om pauzes te nemen om zo de periodes van nabij tijd te beperken. We raden aan om na elke 20 minuten een pauze van minimaal 20 seconden in de verte kijken te nemen
- Te korte kijkafstand: Leeswerk moet minstens 30 centimeter van het oog gehouden worden, bij voorkeur zelfs 60cm.
- Weinig tot niet buiten zijn: buitenlicht is gezond voor de ogen! Wees minstens 2 uur per dag buiten in daglicht om te spelen of te sporten
Gevolgen van progressieve myopie en hoge aslengte
Een hoge aslengte kan (op latere leeftijd) problemen geven, dat noemen we complicaties. Voorbeelden zijn:
- Verdunning van de achterzijde van het oog, met name het netvlies
- Vorming van nieuwe bloedvaten ter hoogte van de gele vlek (myope maculadegeneratie)
- Netvliesloslating
- Meer kans op staar (cataract)
- Meer kans op een hoge oogdruk (glaucoom)
Deze complicaties kunnen problemen geven op latere leeftijd. Soms kan iemand daardoor slechtziend of blind worden. Het risico op complicaties blijft voor altijd aanwezig. Ook een behandeling op latere leeftijd met een laser of kunstlens om van de min-sterkte af te komen helpt niet tegen het ontwikkelde risico op oogproblemen. De lengte van het oog wordt hier namelijk niet mee aangepast.
Behandeling
We kunnen een aantal dingen doen om myopie te behandelen. De eerste stap is een bril met de juiste sterkte. Oudere kinderen krijgen soms ook contactlenzen. De bril of contactlenzen zorgen dat het oog weer scherp ziet. De oogarts of orthoptist meet de sterkte van het oog. Dat gebeurt met druppels; deze kunnen een beetje prikken. De lengte van het oog meten we op met een apparaat, dit noemen we ook wel een aslengtemeting of een biometrie. Dit is helemaal niet pijnlijk. Deze onderzoeken herhalen we ieder half jaar zolang een kind groeit.
Bij kinderen en adolescenten tot een leeftijd van 20-25 jaar kunnen we de groei van het oog op verschillende manieren proberen te remmen, namelijk met:
- Leefstijladviezen (wat kun je zelf doen, na uitleg van de arts)
- Atropine oogdruppels
- Myopie remmende brillenglazen
- Myopie remmende contactlenzen
- Een combinatie van deze manieren
Leefstijladviezen: voorkomen van myopie
Misschien heb je wel al eens gehoord van de 20-20-2 ogen regel?
Je kunt de toename van myopie en aslengte afremmen door je leefstijl aan te passen.
Een handige vuistregel is dus de 20-20-2 regel:
Houd na 20 minuten dichtbij kijken een pauze van 20 seconden waarbij de ogen ontspannen in de verte kijken. Uit onderzoek blijkt dat het buitenlicht de groei van het oog kan afremmen. Er wordt geadviseerd om 2 uur per dag buiten te zijn.
20-20-2, doe je mee?
Behandeling met Atropine oogdruppels
Uit onderzoek is vroeger gebleken dat de oogdruppel Atropine in lage dosering de groei van het oog kan remmen. De behandeling kan gestart worden vanaf een leeftijd van 6 jaar en de arts bepaalt welke dosering van Atropine nodig is per kind.
Er wordt meestal gestart met een dosering van atropine 0,05%. Ook kan er worden gestart met een hogere dosis atropine oogdruppels, bijvoorbeeld 0,1% of 0,5% . Deze hogere dosering geeft meer bijwerkingen (meer gevoeligheid voor licht en meer moeite met scherpstellen). Om dit te verhelpen worden multifocale meekleurende brillenglazen voorgeschreven.
Iedere avond voor het slapen gaan worden beide ogen gedruppeld. Doe één druppel in beide ogen voor het slapengaan, laat uw kind hierbij naar boven kijken en trek het onderste ooglid zachtjes naar beneden zodat het druppeltje in de onderste lidspleet/het gootje valt. Indien het moeizaam gaat kan u ook overwegen om de druppels tijdens het slapen toe te dienen bij uw kind.
Na één maand wordt u gebeld om te vragen hoe het gaat.
Iedere zes maanden wordt er een controle op de poli ingepland om te kijken hoe het met de aslengtegroei en myopie gaat.
Wanneer blijkt dat de aslengtegroei nog niet voldoende wordt afgeremd kan overwogen worden om de dosering van de atropine druppel te verhogen of om een aanvullende combinatie behandeling met myopie reducerende glazen of contactlenzen te geven.
Wanneer blijkt dat de aslengte voor een langere periode stabiel blijft kan eventueel worden afgebouwd met de dosering atropine en/of de hoeveelheid dagen druppelen.
Bijwerkingen en mogelijke complicaties van Atropine oogdruppels
Voornamelijk bij de hogere doseringen van atropine kunnen bijwerkingen voorkomen.
Deze bijwerkingen zijn over het algemeen mild, met name een voorbijgaand prikkend of brandend gevoel direct na het toedienen van de druppel, gevoeligheid voor het licht en dichtbij niet goed kunnen lezen als de druppels invloed hebben op de pupilgrootte (soms kan er een vergroting van de pupil optreden waardoor je minder goed kan scherpstellen). Daarom worden er bij de hogere doseringen multifocale meekleurende brillenglazen voorgeschreven. Bij de lagere doseringen kan het dragen van een pet of zonnebril op zonnige dagen goed helpen.
Minder vaak kunnen er ook ernstiger bijwerkingen optreden, zoals hartkloppingen, duizeligheid, blozen, droge mond, gedragsstoornissen, koorts of een overgevoeligheidsreactie (gekenmerkt door jeuk, roodheid, zwelling aan het oog of huiduitslag).
Krijgt uw kind één of meer van deze bijwerkingen? Stop dan direct met de druppels en bel met de oogarts/orthoptist. Atropine is een giftige stof als het in een hoge dosering via de mond wordt ingenomen. Het mag daarom niet in de mond komen en niet gedronken worden. Zorg ervoor dat de atropine oogdruppels buiten het bereik van kinderen bewaard worden.
Behandeling met myopie reducerende brillenglazen
De laatste jaren zijn er diverse brillenglazen op de markt gekomen die de progressie van myopie ook kunnen afremmen. Deze glazen beïnvloeden de lichtstralen die binnenvallen in het oog. Dit zorgt voor een remming van de groei van het oog. Deze techniek toont goede resultaten met minimale bijwerkingen. Vergelijkende studies tussen atropine en deze brillenglazen lopen nog.
Voorbeelden: MiYOSMART brillenglazen met DIMS technologie (Hoya), Stellest brillenglazen met HALT-technologie (Essilor), ZEISS MyoCare brillenglazen.
Behandeling met myopie reducerende contactlenzen
Er bestaan ook contactlenzen die een myopie remmende werking hebben. Wij raden onder de 12 jaar het gebruik van contactlenzen af en zijn echter ook terughoudend met het dagelijks gebruik van contactlenzen bij kinderen tussen de 12-16 jaar wegens infectie risico. Het traject moet ook steeds intensief begeleid worden door een contactlensspecialist die zorgt voor een goede instructie, passing en opvolging. Hierbij blijft een 6-maandelijkse opvolging bij het myopie team ook vereist.
Wij raden het gebruik van nachtlenzen (ortho-K lenzen) volledig af. Dit zijn harde zuurstofdoorlaatbare lenzen die in de nacht worden gedragen en het hoornvlies van vorm veranderen. Deze therapie vorm heeft een verhoogd risico op infecties waardoor er mogelijk blijvende schade en slechtziendheid kan optreden.
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, stel deze dan aan de behandelend oogarts of orthoptist/optometrist.
De behandeling duurt vaak jaren. Het oog kan namelijk tot 20-25 jarige leeftijd blijven groeien waardoor behandeling tot en met deze leeftijd mogelijk nodig is.
Contact
Heeft u vragen? Neem dan contact op met de afdeling Oogheelkunde van het Maastricht UMC+:
- Polikliniek Oogheelkunde
Telefoonnummer: 043-3876800
Telefonisch bereikbaar op werkdagen van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.00 tot 16.30 uur - Voor spoedzaken kan uw huisarts ons altijd bereiken
- E-mail: afspraak@mumc.nl
- Spoedeisende Hulp (SEH)
Telefoonnummer: 043 - 387 67 00
Na 17.00 uur en in het weekend, vraag naar de dienstdoende oogarts.
Websites
- Oogheelkunde MUMC+ (oogheelkunde.mumc.nl/)
- MUMC+ (www.mumc.nl/)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)
- myopie.nl