Folder
Aneurysma van de buikslagader (AAA)
Wat is het, wat kunt u verwachten en wat kunt u zelf doen?
Wat is een aneurysma van de buikslagader?
De aorta is de grootste slagader van uw lichaam. Deze loopt van het hart door de borst naar de buik. In de buik noemen we dit deel de buikslagader. Normaal is de buikslagader ongeveer 2 centimeter breed.
Bij een aneurysma van de abdominale aorta (AAA) is een deel van de slagader lokaal wijder geworden. De vaatwand is zwakker geworden en zet geleidelijk uit. Wanneer de diameter groter wordt dan 3 centimeter, spreken we van een aneurysma.
Hoe ontstaat een AAA?
Met het ouder worden verandert de wand van de bloedvaten. Soms wordt de vaatwand zwakker (door aderverkalking, ontsteking of erfelijke factoren) en ontstaat er een verwijding.
Risicofactoren die de kans op een AAA vergroten:
- Roken (de belangrijkste risicofactor)
- Hoge bloeddruk (hypertensie)
- Hoog cholesterol
- Hart- en vaatziekten (eerder hartinfarct of beroerte)
- Longziekten (COPD)
- Erfelijkheid: heeft een eerstegraads familielid (ouder, broer/zus) een AAA? Dan is uw risico 4x hoger.
- Mannelijk geslacht: AAA komt 4-6 keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen
Klachten
Een AAA geeft meestal geen klachten. In 75% van de gevallen wordt het bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld via een echo of CT-scan die om een andere reden werd gemaakt.
Soms zijn er vage klachten:
- Pijn of ongemak in de buik of rug
- Gevoel van kloppen in de buik
Waarschuwing
Bel direct 112 bij tekenen van een scheur (ruptuur)
- Plotse, hevige pijn in de buik of rug
- Bleekheid, transpireren, koud en klam aanvoelen
- Bewustzijnsverlies
Een ruptuur is een levensbedreigende noodsituatie.
Hoe wordt een AAA vastgesteld?
Uw vaatchirurg of Physician Assistant (PA) stelt de diagnose met behulp van:
- Anamnese: vragen over klachten, risicofactoren en familieanamnese
- Lichamelijk onderzoek: soms voelbare kloppende zwelling in de buik
- Echo (duplex/echografie): eenvoudig, snel en stralingsvrij: eerste keuze voor screening en controle
- CT-angiografie (CTA): geeft een nauwkeurig beeld van de grootte, vorm en ligging van het aneurysma; nodig bij operatieplanning
- MRI-angiografie: alternatief voor patiënten met allergie voor contrastmiddel of slechte nierfunctie
Controleschema
Het aantal controles hangt af van de grootte van het aneurysma.
Controles bij een aneurysma van de buikslagader
De grootte van het aneurysma bepaalt hoe vaak u op controle komt en welk onderzoek u krijgt.
- Kleiner dan 3 cm
Er is geen aneurysma. U heeft geen verdere controles nodig. - 3,0 tot 3,9 cm
U krijgt één keer per 3 jaar een echo van de buik. - 4,0 tot 4,9 cm
U krijgt ieder jaar een echo van de buik. - 5,0 tot 5,4 cm
U komt elke 6 maanden op controle. U krijgt een echo van de buik of een CT-scan. - 5,0 cm of groter bij vrouwen
5,5 cm of groter bij mannen
U komt elke 3 maanden op controle. Samen met de arts bespreekt u of een operatie nodig is. U krijgt een CT-angiografie.
Wanneer is een operatie nodig?
In het algemeen adviseren we een operatie wanneer:
- De diameter is minder dan 5,5 cm is (bij vrouwen soms al bij 5,0 cm
- Het aneurysma snel groeit: meer dan 0,5 cm per 6 maanden
- Er klachten zijn die waarschijnlijk door het aneurysma worden veroorzaakt
Uw leeftijd, algehele conditie en andere ziekten spelen altijd mee in het besluit om wel of niet te opereren.
Welke behandelingsmethoden zijn er in het MUMC+?
Medicijnen bij een AAA
Of u wel of niet een operatie krijgt, u gebruikt meestal de volgende medicijnen:
- Statine (cholesterolverlager): vermindert groeisnelheid van het aneurysma en verlaagt hart-vaatrisico
- Bloedverdunner (bijv. Aspirine of Clopidogrel): ter preventie van hart- en vaatcomplicaties
- Bloeddrukmedicatie: bij verhoogde bloeddruk, bij voorkeur een bètablokker of ACE-remmer
Wat kunt u zelf doen?
Uw eigen bijdrage maakt een groot verschil
- Stop met roken. Dit is de meest effectieve maatregel om groei van het aneurysma te vertragen
- Beweeg dagelijks minstens 30 minuten (wandelen, fietsen, zwemmen)
- Eet gezond: weinig verzadigd vet, veel groenten en fruit
- Houd uw bloeddruk goed in de gaten streefwaarde < 130/90 mmHg
- Neem uw medicijnen trouw in
- Kom altijd op uw controle afspraken
Eerste afspraak polikliniek
Tijdens uw eerste bezoek aan de polikliniek Hart+Vaat Centrum bespreekt u met de vaatchirurg of PA:
- De bevindingen van het beeldvormend onderzoek
- De grootte en de vorm van uw aneurysma
- Of behandeling nu of later gewenst is
- Welke medicijnen u nodig heeft
- Leefstijladviezen en stoppen-met-roken-ondersteuning
Wij nemen altijd de tijd om uw vragen te beantwoorden. U kunt uw vragen van tevoren opschrijven om niets te vergeten.
Wetenschappelijk onderzoek
Het Maastricht UMC+ is een academisch ziekenhuis. Wij doen wetenschappelijk onderzoek naar betere behandelingen van vaataandoeningen. U kunt worden gevraagd deel te nemen aan een studie. Deelname is altijd volledig vrijwillig en heeft geen invloed op uw behandeling als u besluit niet mee te doen.
Medicijnen
Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen. Bij uw ontslag bespreekt de arts welke medicijnen u moet blijven gebruiken.
Wilt u meer weten over uw medicijnen? Kijk dan op: Apotheek MUMC+ (apotheek.mumc.nl/)
Contact
Bij acute klachten (hevige buikpijn of rugpijn, bleekheid, bewusteloosheid: bel direct 112
Heeft u na het lezen van de informatie nog vragen? Neem dan contact op met:
Polikliniek Hart+Vaat Centrum
Telefoonnummer: 043 3872727
Email: poli.hvc@mumc.nl
Vermeld bij een e-mail altijd uw voornaam, achternaam en geboortedatum
Verpleegafdeling B4
Telefoonnummer: 043 3876429
Websites
- Hart+Vaat Centrum (hartenvaatcentrum.nl/)
- MUMC+ (mumc.nl/)
- MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen)
- Gezond idee (gezondidee.mumc.nl/)