Aneurysma van de buikslagader (AAA): operatie via de lies (EVAR)

Bij u is een verwijding van de buikslagader vastgesteld. De medische naam hiervoor is een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA). Samen met uw vaatchirurg is besloten deze verwijding te behandelen met een EVAR-operatie. EVAR staat voor Endovasculaire Aneurysma Reparatie. 

Bij een EVAR brengt de vaatchirurg via de liesslagaders een opgevouwen buisje (stentgraft of endoprothese) in de grote buikslager (aorta). 

Op de juiste plek wordt dit buisje uitgevouwen. Het bloed stroomt daarna door de stentgraft in plaats van langs de verwijding (aneurysma). Hierdoor komt er minder druk op de vaatwand en wordt de kans kleiner dat het aneurysma scheurt.

Voordelen van een EVAR

• Er is geen grote buikoperatie nodig. De chirurg maakt alleen twee kleine sneetjes in de liezen.
• U blijft meestal 2 tot 3 dagen in het ziekenhuis.
• Het herstel gaat meestal sneller, vaak binnen 2 tot 4 weken.
• De kans op ernstige complicaties kort na de operatie is kleiner dan bij een open operatie.
• De behandeling kan soms worden uitgevoerd met een ruggenprik in plaats van narcose.

Voor de operatie worden verschillende onderzoeken gedaan en wordt u voorbereid op de ingreep.

• Gesprek en onderzoek bij de anesthesioloog: uw gezondheid wordt gecontroleerd om te bepalen welke verdoving het beste bij u past.
• CT-scan van de bloedvaten (CT-angiografie): hiermee worden de grootte en vorm van de aorta en de bloedvaten nauwkeurig bekeken. Dit is nodig om de juiste stentgraft te kiezen.
• Controle van de nierfunctie: bij de CT-scan wordt contrastmiddel gebruikt. Dit kan invloed hebben op de werking van de nieren.
• Medicijnen: bloedverdunners moeten soms tijdelijk worden aangepast of gestopt.
• Nuchter blijven: u mag vanaf 6 uur voor de ingreep niets meer eten.
• Opname in het ziekenhuis: meestal wordt u op de ochtend van de ingreep of de avond ervoor opgenomen.

De behandeling duurt gemiddeld 1,5 tot 3 uur en vindt plaats op de hybride operatiekamer van het MUMC+. Dit is een operatiekamer met speciale röntgenapparatuur waarmee de arts de bloedvaten tijdens de behandeling kan zien.

• U krijgt narcose of een plaatselijke verdoving met een ruggenprik.
• De vaatchirurg maakt kleine openingen in beide liezen. Dit kan via een klein prikgaatje of via een kleine snee.
• Via de lies worden dunne slangetjes (katheters) en draden naar de aorta gebracht. De arts controleert de plaats hiervan met röntgenbeelden.
• Tijdens de behandeling wordt contrastmiddel toegediend. Hierdoor worden de aorta en de zijtakken van de bloedvaten zichtbaar op de röntgenbeelden.
• De opgevouwen stentgraft wordt via de katheter naar de juiste plek gebracht en daar uitgevouwen.
• De stentgraft wordt boven het aneurysma vastgezet. De twee uiteinden (de ‘pootjes’) lopen door naar de bekkenslagaders.
• Met röntgenbeelden en contrastmiddel controleert de arts of de stentgraft goed zit en of het aneurysma goed is afgesloten.
• De wondjes in de liezen worden gesloten met hechtingen of een speciale afsluiter (plug).

Endolekkage (lekkage langs de stentgraft)

De belangrijkste complicatie na een EVAR is een endolekkage. Dit betekent dat er toch nog bloed in de ruimte rondom het aneurysma terechtkomt, naast de geplaatste stentgraft.

Er zijn verschillende soorten endolekkages:

• Type I: er lekt bloed langs de boven- of onderkant van de stentgraft. Hiervoor is meestal een behandeling nodig.
• Type II: er stroomt bloed via kleine zijtakken van de bloedvaten terug naar het aneurysma. Dit verdwijnt vaak vanzelf. Soms is een behandeling nodig.
• Type III: er lekt bloed tussen onderdelen van de stentgraft of door een beschadiging van de stentgraft. Hiervoor is behandeling nodig.
• Type IV: er lekt tijdelijk wat bloed door de wand van de stentgraft. Dit komt vooral voor bij nieuwe stentgrafts en verdwijnt meestal vanzelf.
• Type V (endotensie): het aneurysma wordt groter zonder dat er een duidelijke lekkage te zien is.

Een endolekkage kan ook jaren na de behandeling nog ontstaan. Daarom blijven levenslange controles nodig.

• Direct na de behandeling krijgt u pijnstilling via het infuus of een injectie.
• Daarna krijgt u meestal paracetamol als tablet. Als dit niet genoeg helpt, kan extra pijnstilling worden gegeven.
• U verblijft meestal 2 tot 3 dagen op de verpleegafdeling B4.
• Meestal mag u aan het einde van de dag of de volgende dag alweer uit bed komen.
• De dag na de operatie wordt bloed afgenomen om uw bloedwaarden en nierfunctie te controleren. Ook wordt een röntgenfoto van de buik (X-BOZ) gemaakt om de ligging van de stentgraft te controleren.

• De eerste dagen zitten er pleisters op de wondjes in de liezen.
• Als de wond na 2 tot 3 dagen droog is, mag de pleister worden verwijderd.
• De hechtingen lossen vanzelf op en hoeven niet te worden verwijderd.
• Zolang de wond nog niet helemaal dicht is, mag u niet in bad en niet zwemmen.

Na een EVAR blijven controles nodig, omdat de stentgraft in de loop van de tijd kan verschuiven. Ook kan er opnieuw een lekkage ontstaan (endolekkage) of kan het aneurysma weer groter worden.

Tijdens de controles worden de bloedvaten en de stentgraft gecontroleerd met een CT-scan (CT-angiografie) of een echo (duplexonderzoek), soms gecombineerd met een röntgenfoto van de buik (X-BOZ).

De controles vinden meestal plaats:

• na 4 tot 6 weken;
• na 6 maanden;
• na 12 maanden;
• daarna ieder jaar.

Belangrijk
Sla geen controle afspraak over. Problemen na een EVAR kunnen soms ontstaan zonder dat u klachten heeft. Deze problemen kunnen alleen worden ontdekt met een controle onderzoek, zoals een echo of CT-scan.

• Bloedverdunner (Ascal of Clopidogrel): deze gebruikt u meestal levenslang. Het helpt om bloedstolsels te voorkomen.
• Cholesterolverlager (statine): deze gebruikt u meestal levenslang. Het helpt om verdere aderverkalking te remmen.
• Bloeddrukverlagende medicijnen: deze krijgt u als u een hoge bloeddruk heeft.

• Na ongeveer 2 tot 4 weken kunt u uw normale dagelijkse activiteiten meestal weer oppakken.
• Fietsen: meestal na 2 weken, als de wondjes goed genezen en gesloten zijn.
• Autorijden: meestal na 2 weken. Bespreek dit zo nodig met uw arts.
• Zwemmen: mag weer als de wonden volledig genezen zijn.
• Seksueel contact: is veilig zodra u zich hier lichamelijk goed genoeg voor voelt.
• Werk hervatten: bespreek dit met uw arts. Bij licht werk kan dit vaak na 2 tot 3 weken.