Folder
Perifeer Arterieel Vaatlijden (PAV): dotterbehandeling
Behandeling van een vernauwing in de slagader
Wat is een dotterbehandeling?
Dotteren, of percutane transluminale angioplastiek (PTA), is een minimaal invasieve ingreep om een vernauwde of afgesloten slagader in het been te openen. Met een ballon aan het uiteinde van een dun slangetje (katheter) wordt de vernauwing opgerekt. Soms wordt daarna een stent (metalen buisje) geplaatst om de slagader open te houden.
Dotteren is geschikt bij:
- Claudicatio intermittens (etalagebenen) waarbij looptraining onvoldoende heeft geholpen
- Kritieke ischemie (rustpijn, wonden) – stadium III en IV
- Kortere, goed bereikbare vernauwingen of afsluitingen in de bekken- of beenslagaders
Voorbereiding
- Meld uw medicijngebruik: bloedverdunners (bijv. Ascal, Clopidogrel, Sintrom/Marcoumar) worden soms tijdelijk gestopt of aangepast
- Meld diabetes(suikerziekte): metformine wordt 24 uur voor én na de ingreep gestopt vanwege het contrastmiddel
- Nierfunctie wordt gecontroleerd: bij verminderde nierfunctie krijgt u extra vocht (hydratatie) via een infuus
- Meld allergieën: met name voor jodiumhoudend contrastmiddel of latex
- Nuchter zijn: 4–6 uur voor de ingreep niet eten of drinken
- Scheer de lies niet zelf, dit wordt zo nodig gedaan door de verpleging
Hoe verloopt de dotterbehandeling?
De ingreep vindt plaats in de angiokamer (op afdeling Interventie Radiologie) of hybride operatiekamer en duurt doorgaans 30 minuten tot 2 uur, afhankelijk van de complexiteit.
- U krijgt plaatselijke verdoving in de lies; soms aangevuld met lichte sedatie (intraveneus kalmeringsmiddel)
- De arts prikt de liesslagader aan met een naald (punctie) of maakt een klein sneetje; soms wordt de arm- of knieslagader gebruikt als toegangsweg
- Een dunne voerdraad (guidewire) wordt door de vernauwing gevoerd onder röntgendoorlichting
- Contrastmiddel wordt ingespoten om de slagaders en de vernauwing zichtbaar te maken (angiografie)
- Een ballonkatheter wordt over de voerdraad geschoven en op de hoogte van de vernauwing opgeblazen
- Als het nodig is, wordt een stent geplaatst om de slagader open te houden
- Na de ingreep wordt het toegangspunt in de lies gesloten met een vasculaire plug of drukverband
Mogelijke complicaties
Aan de toegangsplaats (lies)
- Bloeding of hematoom (blauwe plek): meest voorkomende complicatie.
- Pseudo-aneurysma: uitstulping van de vaatwand op de aanprikplek: behandeling met compressie of kleine injectie.
- Arterioveneuze fistel: verbinding tussen slagader en ader. Soms behandeling nodig.
Aan de behandelde slagader
- Dissectie (scheurtje in de vaatwand): behandeld met stentplaatsing
- Losschieten van plaque of stolsel, met afsluiting van een bloedvat stroomafwaarts (embolie)
- Onvoldoende resultaat of directe re-occlusie (< 5%)
- Vernauwing keert terug (restenose) in de loop van de jaren, kans groter bij langere trajecten
Algemene complicaties
- Allergische reactie op contrastmiddel (zeldzaam; preventie: premedicatie met antihistaminica en corticosteroïden)
- Nierinsufficiëntie door contrastmiddel (preventie: goede hydratatie)
- Stralenbelasting: minimaal
Na de behandeling
- Dagopname of korte klinische opname (1 nacht bij complexere ingrepen)
- Bedrust gedurende 2–4 uur na plug-sluiting; 4–6 uur na alleen afdrukken
- Bloeddruk, pols en lies worden regelmatig gecontroleerd
- Pijnstilling via infuus of tablet (paracetamol)
- Infuus met extra vocht ter bescherming van de nieren
Wanneer neemt u meteen contact op?
Bel direct of kom direct naar de Spoed Eisende Hulp (SEH) bij de volgende klachten:
- Zwelling, pijn of pulserende knobbel in de lies
- Bloed of vocht uit de insteekplaats
- Koude, bleke, blauwe of pijnlijke voet of been
- Hoge koorts
Adviezen na ontslag
- Wond: pleister eraf als de huid droog is
- Douchen: toegestaan zodra de wond gesloten is
- Lopen: aanbevolen, dit bevordert het herstel en verbetert de doorbloeding
- Fietsen: niet de eerste 2 weken
- Autorijden: na 1 week, als de lies niet pijnlijk is
- Werken: na ca. 1 week bij licht werk; zwaar werk in overleg
- Seksueel contact: veilig na volledig herstel van de lies
Medicijnen na dotteren
- Bloedverdunner: altijd na dotteren (Ascal 100 mg of Clopidogrel 75 mg); na stentplaatsing soms twee bloedverdunners, afhankelijk van welk bloedvat behandeld is
- Statine: levenslang voortgezet
- metformine: 24 uur na de ingreep hervatten na controle nierfunctie
Poliklinische controle
- Eerste controle: 6 weken na de ingreep op de polikliniek Hart+Vaat Centrum, spreekuur Vaatchirurgie. Als wondcontrole nodig is, dan komt u eerder naar het spreekuur.
- Doppler looptest of duplexechografie om het resultaat te beoordelen
- Verdere controles afhankelijk van het resultaat: jaarlijks of eerder bij klachten
Medicijnen
Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen. Bij uw ontslag bespreekt de arts welke medicijnen u moet blijven gebruiken.
Wilt u meer weten over uw medicijnen? Kijk dan op: Apotheek MUMC+ (apotheek.mumc.nl/)
Contact
Bij acute klachten (hevige buikpijn of rugpijn, bleekheid, bewusteloosheid: bel direct 112
Heeft u na het lezen van de informatie nog vragen? Neem dan contact op met:
- Polikliniek Hart+Vaat Centrum
Telefoonnummer: 043 3872727
Email: poli.hvc@mumc.nl
Vermeld bij een e-mail altijd uw voornaam, achternaam en geboortedatum - Dagbehandeling Hart+Vaat Centrum
Telefoonnummer: 043 -3872027 - Verpleegafdeling A2
Telefoonnummer: 043 3874210 - Spoedeisende Hulp (SEH)
Telefoonnummer: 043 3876700
Websites
- Hart+Vaat Centrum (hartenvaatcentrum.nl/)
- MUMC+ (mumc.nl/)
- MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen)
- Gezond idee (gezondidee.mumc.nl/)