Beenslagader: bypass-operatie of trombo-endarteriectomie (TEA)

Bij u is perifeer arterieel vaatlijden (PAV) vastgesteld. Dit betekent dat de slagaders in uw benen vernauwd of afgesloten zijn. Hierdoor stroomt er minder bloed naar uw benen.

Soms is een operatie nodig om de doorbloeding van uw been te verbeteren. Dit kan een bypass-operatie of een trombo-endarteriëctomie (TEA) zijn.

Een operatie is nodig als: 

• Dotteren niet mogelijk is of eerder mislukt is
• De vernauwing te lang of te ingewikkeld is om te behandelen met dotteren
• Een eerdere dotterbehandeling niet genoeg resultaat heeft gegeven. 

Uw vaatchirurg bespreekt met u welke operatie voor u het meest geschikt is.

• Wordt vaak uitgevoerd bij een vernauwing of afsluiting van de liesslagader.
• Na het verwijderen van de plaque wordt de slagader gesloten met een patch (een klein lapje van de eigen ader of van kunststof). Dit helpt om een nieuwe vernauwing te voorkomen.
• Soms wordt de behandeling gecombineerd met dotteren van andere slagaders in het been. Dit heet een hybride behandeling.
• De operatie duurt gemiddeld 2 tot 3 uur.
• De verdoving kan bestaan uit narcose of een ruggenprik.

• Eigen ader (vena saphena magna): de grote oppervlakkige beenader. Deze ader heeft vaak de voorkeur voor een bypass die onder de knie wordt aangesloten. Een bypass met een eigen ader blijft meestal langer open en geeft minder kans op een infectie dan een kunststof bloedvat.
• Kunststof bloedvat (PTFE of Dacron): wordt gebruikt als een eigen ader niet geschikt of niet beschikbaar is. Dit wordt vooral gebruikt voor bypasses in de buik of het bovenbeen. Een kunststof bloedvat is minder geschikt voor een bypass onder de knie.
• Combinatie: soms wordt een deel van een eigen ader gecombineerd met een deel van een kunststof bloedvat.

Na de operatie blijft u meestal 3 tot 7 dagen in het ziekenhuis. De duur van de opname hangt af van het type operatie en hoe het met u gaat.

• Uw bloeddruk, hartslag en de doorbloeding van uw been worden regelmatig gecontroleerd.
• U krijgt pijnstilling via een ruggenprik met een dun slangetje (epidurale katheter), een pijnpomp (PCA-pomp) of tabletten.
• Het infuus en de urinekatheter worden meestal na 1 tot 2 dagen verwijderd.
• De fysiotherapeut helpt u om na de operatie weer veilig uit bed te komen en te gaan bewegen.
• U krijgt soms een elastische kous om zwelling van uw been te voorkomen.

• U kunt meerdere wonden hebben, bijvoorbeeld in de lies, knieholte of het onderbeen. Soms is er ook een wond op de plek waar de ader is weggehaald.
• De hechtingen lossen meestal vanzelf op of worden na 10 tot 14 dagen verwijderd.
• Soms krijgt u na een liesoperatie een PICO-pleister (een speciale wondpleister met vacuüm). Deze blijft meestal 5 tot 7 dagen zitten.
• U mag weer douchen zodra de wond droog is.
• Bij zwelling van het been kan het nodig zijn om tot 6 weken na de operatie een elastische kous te dragen.

• Bewegen is belangrijk om de kans op een bloedstolsel (trombose) te verkleinen. Probeer daarom zo snel mogelijk na de operatie korte stukjes te lopen.
• Draag een elastische kous als uw been gezwollen is.
• Probeer langdurig zitten, knielen, hurken en met de benen over elkaar zitten te vermijden.
• Fietsen en autorijden kan meestal weer na 2 tot 3 weken, als de wonden goed genezen zijn.
• Werken: licht werk kan vaak na 4 tot 6 weken worden hervat. Voor zwaar werk duurt het meestal 8 tot 12 weken.
• Seksueel contact: dit kan weer zodra u zich hier lichamelijk en emotioneel klaar voor voelt.

Na de operatie krijgt u meestal medicijnen om de bypass goed open te houden en nieuwe problemen met de bloedvaten te voorkomen.

• Bloedverdunners:
  • Ascal of Clopidogrel: deze gebruikt u meestal levenslang. Ze helpen om een stolsel in de bypass te voorkomen.
  • Acenocoumarol of Sintrom: soms krijgt u deze medicijnen na een bypass onder de knie. U wordt hierbij begeleid door de trombosedienst.
• Cholesterolverlager (statine): deze gebruikt u meestal levenslang. Dit helpt om verdere aderverkalking te remmen.
• Bloeddrukverlagende medicijnen: deze krijgt u als u een hoge bloeddruk heeft.

• Na een TEA in de lies of een bypass komt u meestal na 7 dagen terug voor een controle van de wond op de polikliniek Hart+Vaat centrum. 
  Als u een PICO-pleister heeft, wordt deze dan verwijderd.
• Na 6 weken, 6 maanden en daarna ieder jaar wordt de bypass gecontroleerd met een duplexonderzoek (echo).
• Bij iedere controle wordt ook de enkel-armindex gemeten. Hiermee wordt gekeken hoe goed het bloed door uw benen stroomt.
• Krijgt u tussendoor klachten? 
  Neem dan direct contact op met de polikliniek Hart+Vaat Centrum of de verpleegafdeling.

Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen. Bij uw ontslag bespreekt de arts welke medicijnen u moet blijven gebruiken.

Wilt u meer weten over uw medicijnen? Kijk dan op: Apotheek MUMC+ (apotheek.mumc.nl/)