Folder

CPAP-therapie bij kinderen

Centrum voor AdemhalingsStoornissen bij Kinderen (CASK)

Uw kind heeft een slaaponderzoek gehad. Uit dit onderzoek is gebleken dat de ademweg van uw kind vernauwd is, waardoor de lucht moeilijker kan passeren tijdens het slapen. Deze ademhalingsstoornis noemen we obstructief slaapapneu-syndroom (OSAS). Uw kind krijgt hiervoor tijdens het slapen een behandeling met CPAP. In deze folder leest u meer over deze behandeling.

In het MosaKids Kinderziekenhuis wordt de APAP/CPAP-zorg voor kinderen verzorgd door het Centrum voor AdemhalingsStoornissen bij Kinderen (CASK).

Wat is slaapapneu (OSAS)?

Tijdens het slapen kunnen de bovenste luchtwegen gedeeltelijk of helemaal dichtvallen. Dit komt door de liggende houding en het ontspannen van de spieren. Een symptoom hiervan is snurken. 

Wat gebeurt er?

  • De luchtwegen van uw kind vallen dicht.
  • De luchtstroom wordt onderbroken.
  • Hierdoor stopt uw kind met ademen.
  • Als de luchtwegen helemaal dichtvallen, noemen we dit een apneu.
  • Als de luchtwegen gedeeltelijk dichtvallen, noemen we dit een hypopneu.

Door een apneu of hypopneu komt er minder zuurstof en meer kooldioxide in het bloed.

  • De hersenen van uw kind merken dit.
  • De hersenen maken uw kind even wakker, zodat deze anders kan gaan liggen, waardoor de luchtweg weer opengaat.
  • Deze onderbrekingen in de slaap zorgen voor een gebroken nachtrust.
  • Uw kind wordt niet uitgerust wakker.

Dit kan gevolgen hebben voor de groei, de ontwikkeling en het gedrag van uw kind.

Oorzaken

Er zijn verschillende oorzaken voor OSAS bij kinderen. Bijvoorbeeld:

  • Te grote neuspoliepen of keelamandelen.
  • Overgewicht.
  • Bij sommige kinderen wordt tijdens de slaap de neus-keelholte op meerdere plaatsen smaller (vernauwing). Dit is meestal zo bij kinderen met afwijkingen in aanleg van de luchtweg, die soms voorkomen als onderdeel van een ziekte of syndroom.

Wat is CPAP-therapie?

CPAP spreek je uit als ‘siepep’.
CPAP is de afkorting voor Continuous Positive Airway Pressure. In het Nederlands is dit ‘continue positieve luchtwegdruk’.

Hoe werkt CPAP?
  • Uw kind draagt tijdens het slapen een masker op de neus of neus/mond.
  • Dit masker zit met een lange slang aan een CPAP-apparaat vast.
  • Het CPAP-apparaat zorgt ervoor dat er steeds lucht stroomt naar de longen. Het zuigt kamerlucht aan en stuurt deze met een hogere druk naar de longen.
  • Dit houdt de luchtwegen open, tijdens het inademen en tijdens het uitademen. Waardoor de luchtweg niet meer kan dicht vallen.

CPAP doet geen pijn. In het begin moet uw kind wel even wennen aan het apparaat. Het apparaat maakt geluid dat storend kan zijn voor uw kind of andere personen die in dezelfde kamer slapen. Het is soms ook even wennen aan de lucht die het apparaat blaast tijdens het uitademen.

Hoe goed werkt CPAP-therapie?

CPAP-therapie is een intensieve therapie, waar uw kind misschien even aan moet wennen. Toch blijkt uit onderzoek dat CPAP-therapie de nummer 1 behandeling is van slaapapneu. Met deze therapie bereiken we goede resultaten.

Kinderen:

  • hebben minder of bijna geen apneus meer
  • snurken niet meer
  • slapen rustiger
  • voelen zich minder slaperig of vermoeid overdag

Voor het beste resultaat is het de bedoeling dat uw kind het CPAP-apparaat iedere nacht gebruikt.

CPAP-apparaat voor uw kind

  • Het meest gebruikte CPAP-apparaat in het MosaKids Kinderziekenhuis is de AirSense 11 Autoset.
  • De zorgverzekering vergoedt het apparaat en alle materialen die erbij horen.
Airsense 11 Autoset
AirSense 11 autoset
AirSense 11 Autoset
AirSense 11 Autoset
Maskers

Er zijn verschillende maskers:

  • neusmasker
  • pillow masker
  • mond- en neusmasker
Neusmasker
Neusmasker
Pillow masker
Pillow masker
Mond- en neusmasker
Mond- en neusmasker

Voorbereiding voor thuis

  • De verpleegkundig consulent van het CASK werkt samen met een productspecialist van de aanbieder van CPAP-apparaten. Ze zoeken samen naar het masker dat het beste bij uw kind past.
  • De productspecialist komt het masker bij u thuis aanmeten.
  • U en eventueel uw kind leren hoe het masker op de juiste manier wordt opgezet.
  • Zo kunt u thuis alvast oefenen. En uw kind kan langzaam wennen aan het masker voordat het echt wordt gebruikt.

Opname in het MosaKids Kinderziekenhuis

Wat neemt u mee naar het ziekenhuis?
  • het aangemeten CPAP-masker
  • het eigen kussen
  • ligorthese ( dit is een hulpmidddel dat het lichaam ondersteunt tijdens het liggen),  als uw kind dat heeft
  • medicatie van thuis
Wat gaan we doen?
  1. Dag van opname: Oefenen aan de CPAP tijdens de middagslaap.
  2. In de nacht: Slapen met de CPAP met een monitor om het zuurstofgehalte, het koolzuurgehalte, de ademhalings- en de hartfrequentie te meten.
  3. Eerste ochtend: In het apparaat zit een SD-kaartje dat opslaat hoeveel apneus uw kind heeft gehad, en hoeveel uur uw kind met het apparaat heeft geslapen. We lezen dit SD-kaartje uit om te zien hoe de nacht is gegaan. Mogelijk doen we ook een vingerprik bij uw kind voor de controle van het zuurstof- en koolzuurgehalte.
  4. Aanpassingen: Als dat nodig is, passen we de instellingen van het CPAP-apparaat aan.
De CASK-verpleegkundige:
  • Zorgt voor het apparaat.
  • Stelt het CPAP-apparaat in voor uw kind, zoals de behandelend kinderarts heeft voorgeschreven.
  • Geeft u uitleg over het apparaat.
  • Is uw aanspreekpunt in het ziekenhuis, maar ook wanneer uw kind weer thuis is.

Het instellen gebeurt op de PICU-afdeling (mosakids.mumc.nl/picu) van het MosaKids Kinderziekenhuis. Dit kan een paar nachten duren.

Het CPAP-apparaat gebruiken

Eerste keer: 
  • De eerste keer laten we uw kind overdag een half uurtje het ingestelde apparaat gebruiken. We kijken dan naar:
    • comfort
    • de saturatie (zuurstofgehalte)
    • hartslag
    • of het masker lekt
    • of uw kind drukplekken krijgt 
  • Na de eerste nacht op de PICU kijken we hoe het gaat. We lezen de gegevens van het SD-kaartje uit. Als dat nodig is, passen we het masker of de instellingen van het apparaat aan om het gebruik zo prettig mogelijk maken.
  • Plaatsing:
    - Het CPAP-apparaat mag niet hoger staan dan uw kind. Zet het CPAP-apparaat lager dan uw kind. Zo kan condens teruglopen naar de pot, en loopt er geen condens naar het apparaat of uw kind.
    - Zet het apparaat op een plaats waar het zo min mogelijk stof kan aanzuigen.
    Een nachtkastje is een goede plek.
  • Neus vrijmaken: Zorg dat de neus van uw kind goed vrij is. Dit kan door de neus te druppelen met fysiologisch zout of voor het slapen gaan de neus goed leeg te snuiten.
  • Wennen aan het masker: Laat uw kind eerst het masker opzetten zonder slang, zodat uw kind kan wennen. De fase van het instellen kan veel tijd en geduld kosten.
Het CPAP- apparaat starten

Start de behandeling altijd zo:

  1. Koppel eerst de slang van de CPAP aan het apparaat
  2. Vul de bevochtiger met afgekoeld gekookt kraanwater tot aan maximale waterniveau-streep (MAX)
  3. Zet het masker op, stel de hoofdband goed af.
  4. Druk daarna op de knop ‘Therapie starten. Of als SmartStop aan staat, koppel dan eerst de slang aan het masker en wacht tot het apparaat start.
  5. Koppel de slang van de CPAP vast aan het masker.
Het CPAP- apparaat stoppen

Stop de behandeling altijd zo:

  1. Koppel eerst de slang van de CPAP los van het masker.
  2. Haal altijd eerst het masker weg.
  3. Druk daarna op de knop ‘Therapie starten/Stand-by’. Of, als SmartStop aan staat: wacht tot het apparaat stopt.
Zelf de therapie gegevens bekijken direct op het CPAP- scherm (slaapweergave):
  1. Gebruiksduur: Laat zien hoeveel uren van de afgelopen nacht het apparaat is gebruikt.
  2. Gebeurtenissen: Laat zien hoeveel apneus en hypopneus uw kind per uur slaap had.
  3. Masker: Geeft informatie over mogelijke luchtlekken rond uw masker. Een geel symbool op dit pictogram geeft aan dat er een luchtlek is. Tik op MASKER om meer informatie te zien.
Slaapweergave

Slaappweergave

Op afstand de therapiegegevens bekijken:

De behandelend arts van uw kind of de verpleegkundig specialist van het CASK kan op afstand de therapiegegevens uitlezen.

Dit kan:

  • Draadloos: Via AirView is het mogelijk om online gegevens in te lezen. Het apparaat kan mobiel communiceren, waardoor de slaaptherapiegegevens draadloos naar een bevoegde zorgverlener kunnen worden verzonden. U moet hiervoor wel schriftelijk toestemming geven. Via dit platvorm heeft de arts de mogelijkheid om de voortgang dagelijks medisch te beoordelen, kunnen het aantal uren CPAP gebruik gezien worden en kunnen de instellingen op afstand worden aangepast.
  • SD-kaart via ResScan:  Via dit speciale programma kunnen alle gegevens die op de geheugenkaart zijn opgeslagen zoals gebruiksduur, apneus en hypopneus, de maskerlekkage en het drukverloop ingelezen worden. We kunnen dan ook de therapie-instellingen op afstand aanpassen.

De uitkomsten van de therapiegegevens bespreken we met u tijdens een telefonisch consult of een bezoek aan de polikliniek.

  • Het eerste telefonisch consult is na ongeveer 1 week met de CASK-verpleegkundige.
  • Na ongeveer 4 weken is er een telefonisch consult met de behandelend kinderarts.

Heeft u tussendoor vragen? Dan kunt u tijdens werkdagen contact opnemen met de verpleegkundig consulent van het CASK. De contactgegevens staan onder ‘Contact’.

U en uw kind bezoeken minstens 1 keer per jaar de polikliniek voor een afspraak bij de behandelend arts. Het is altijd mogelijk om een nieuw slaaponderzoek (polysomnografie) (info.mumc.nl/pub-1554) te doen.

Tips voor reizen met het CPAP-apparaat

Het CPAP-apparaat mag overal mee naartoe. Denk aan de volgende punten:

  • Maak de waterbak leeg. Pak dit apart in de reistas in.
  • Zorg voor het juiste elektriciteitssnoer voor de regio waar u naartoe reist.
  • Gebruik de meegeleverde reistas om ervoor te zorgen dat het apparaat niet beschadigt.
  • Gaat u met het vliegtuig?
    • Neem het apparaat dan mee in de handbagage. Het apparaat kan zonder problemen door de veiligheidscontrole.
    • Laat de luchtvaartmaatschappij vooraf weten dat u met een CPAP-apparaat reist.

Afkortingen

  • CASK: Centrum voor AdemhalingsStoornissen bij Kinderen
  • PICU: Pediatrische Intensive Care Unit
  • CPAP: Continue Positieve Luchtwegdruk
  • APAP: Automatisch aanpassende Positieve Luchtwegdruk
  • Apneu: ademstop
  • Hypopneu: gedeeltelijke ademstop die langer dan 10 seconden duurt en waarbij minder lucht naar de longen stroomt. Dit kan leiden tot minder zuurstof in het bloed, wat weer kan leiden tot wakker worden.

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Dan kunt u bellen of mailen met de verpleegkundige van het CASK.

Centrum voor AdemhalingsStoornissen bij Kinderen (CASK)
Telefoon: 043-387 79 69
E-mail: cask@mumc.nl

Websites

Laatst bijgewerkt op 19 november 2026. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-2261