Downloaden als PDF Vertalen

Folder

Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO): folder voor ouders

Wie mag beslissen over onderzoek en behandeling? Uzelf, uw kind of jullie samen?

In de WGBO staan de rechten en plichten van patiënten en zorgverleners. 
WGBO is de afkorting van Wet op de Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst.

Deze folder geeft u informatie over:

  • De plicht van zorgverleners om informatie te geven over de situatie van uw kind
  • De eis dat u, uw kind of jullie samen toestemming geven voor een onderzoek of behandeling
  • Het inzien van het medisch dossier of een kopie krijgen
  • Hoe het gaat als ouders niet meer samen leven

Zorgverleners: de plicht om informatie te geven

Zorgverleners hebben de plicht om aan een patiënt informatie te geven over de medische behandeling en de onderzoeken die zij nodig hebben. Dit noemen we ook wel de informatieplicht.

Kinderen tot 12 jaar mogen niet zelf beslissen over hun medische behandeling. 
Dit betekent dat u als ouders of voogd de informatie krijgt. 
De arts vertelt u alle informatie over het onderzoek of de behandeling. 
De arts doet dat op een begrijpelijke manier, soms ook met hulp van bijvoorbeeld een folder en plaatjes. 
Ook bespreekt de arts de mogelijke bijwerkingen, andere mogelijke behandelingen en de kansen dat een behandeling slaagt.

Heeft u vragen of is de informatie nog onduidelijk? 
Vraag het dan aan de arts, verpleegkundig specialist of verpleegkundige. Zij geven u graag de informatie die u nodig heeft. 

Ook aan uw kind vertellen we op een begrijpelijke manier wat er gaat gebeuren. Dit vertellen we aan alle kinderen, ook als zij nog heel jong zijn. 

Uw toestemming is nodig

Zorgverleners zijn verplicht om toestemming te vragen voor iedere medische handeling. 
De zorgverlener moet u alle informatie geven zodat u goed kunt beslissen of u toestemming geeft.

Er zijn ook handelingen die vaak gebeuren, zoals een bloedafname of een infuus. Hiervoor zal de arts of verpleegkundige niet iedere keer om toestemming vragen. U kunt dit natuurlijk wel weigeren. 

Bij spoed is er soms geen tijd om toestemming te vragen. De arts of verpleegkundige zal eerst snel handelen om uw kind zo goed mogelijk te helpen.
Als de spoed voorbij is, zullen zij vertellen hoe zij uw kind behandeld hebben.

Toestemming en de leeftijd van het kind

  • Is een kind jonger dan 12 jaar? Dan moeten de ouders of voogd toestemming geven voor een onderzoek of behandeling. 
    Het kind hoeft zelf geen toestemming te geven, maar heeft wel recht op informatie.

    De zorgverlener moet de informatie begrijpelijk vertellen aan het kind, aangepast aan de leeftijd.                     
     

  • Dan is er een dubbele toestemming nodig voor een onderzoek of behandeling. 
    Dat betekent dat de toestemming van de jongere én van de ouders of voogd nodig is.

    Op de dubbele toestemming zijn 2 uitzonderingen. 
    In de volgende situaties is de toestemming van alleen de jongere genoeg:

    • Als het niet geven van de behandeling een ernstig nadeel heeft voor de jongere. 
      Bijvoorbeeld bij de behandeling van een geslachtsziekte, het geven van een vaccinatie en het voorschrijven van de pil.
      De zorgverlener is in deze situaties niet verplicht om de ouders of voogd te vertellen over de behandeling. 
      Ook hoeft de zorgverlener geen toestemming te vragen aan de ouders.
    • Als de jongere een weloverwogen wens heeft om een onderzoek of behandeling te krijgen. 
      De zorgverlener kan de jongere dan toch behandelen, ook als de ouders of voogd geen toestemming geven. 
      De zorgverlener moet dan wel overleggen met de ouders of voogd. 
      Heel soms kan het beter zijn voor de jongere dat de ouders of voogd geen informatie krijgen en dan is er geen overleg met de ouders of voogd.

    Het kan nuttig zijn dat de jongere zelf opschrijft waarom hij de behandeling toch wil, ondanks de weigering van zijn ouders of voogd.

  • Iemand is wilsonbekwaam als hij de informatie van de arts niet kan begrijpen, niet begrijpt wat de gevolgen zijn van een besluit of geen besluit kan nemen.
    De ouders of voogd vertegenwoordigen de jongere dan. 

    Als dat mogelijk is, geeft de zorgverlener de informatie ook aan de jongere, passend bij het begrip.

    Wat gebeurt er als de ouders of voogd toestemming geven voor een behandeling, maar de wilsonbekwame jongere de behandeling zelf niet wil? 
    Dan is het soms mogelijk om toch te behandelen. De behandeling kan dan alleen gebeuren als:

    • het een ingrijpende behandeling is 
      én
    • de behandeling nodig is om ernstig nadeel voor de jongere te voorkómen. 

  • Iemand is wilsonbekwaam als hij de informatie van de arts niet kan begrijpen, niet begrijpt wat de gevolgen zijn van een besluit of geen besluit kan nemen.
    De ouders of voogd vertegenwoordigen de jongere dan.

    Voor zover dat mogelijk is, geeft de zorgverlener de informatie ook aan de jongere, passend bij het begrip.

    Wat gebeurt er als de ouders of voogd toestemming geven voor een behandeling, maar de wilsonbekwame jongere de behandeling zelf niet wil? 
    Dan is het soms mogelijk om toch te behandelen. De behandeling kan dan alleen gebeuren als:

    • het een ingrijpende behandeling is
      én
    • de behandeling nodig is om ernstig nadeel voor de jongere te voorkómen.

    Het gezag van de ouders eindigt, net als bij wilsbekwame jongeren, automatisch bij de leeftijd van 18 jaar. Daarna kan de rechter de ouders of voogd tot curator of mentor benoemen als dat nodig is.          

  • Jongeren van 16 en 17 jaar hebben recht op informatie. Hun ouders hebben dat recht niet meer.  
    Zij moeten zelf de toestemming geven voor een behandeling. 
    Het beroepsgeheim geldt ook tegenover hun ouders of voogd.

Het medisch dossier

Een ander belangrijk onderwerp in de WGBO is het medisch dossier van de arts en het verpleegkundig dossier. 
Hierin schrijven zij de gegevens van uw kind, zoals bijvoorbeeld de uitslag van een onderzoek, het verslag van een operatie, de medicijnen, de temperatuur, etc.                                        

Het medisch dossier en de leeftijd van het kind

Een kind jonger dan 12 jaar                               
De ouders of voogd hebben het recht om het dossier in te zien of een kopie te krijgen.

Een kind tussen de 12 en 16 jaar                             
De ouders of voogd én het kind hebben het recht om het dossier in te zien of een kopie te krijgen.

Een kind van 16 of 17 jaar                             
De jongere zelf heeft het recht om het dossier in te zien of een kopie te krijgen. 
Willen de ouders of voogd of andere mensen het dossier inzien of een kopie krijgen? Dan kan dit alleen als de jongere hiervoor toestemming geeft.

Een dossier inzien – hoe regelt u dat?

Wilt u of uw kind het medisch dossier inzien? Dan kunt u of uw kind dit aan uw arts vragen. 
Wilt u of uw kind het verpleegkundig dossier inzien? Dan kunt u of uw kind dit aan de verpleegkundige vragen. 
Meer informatie over een kopie aanvragen vindt u op onze website (www.mumc.nl/medischdossier).

Als ouders niet meer samen leven

Het kan zijn dat u als ouders niet meer samen leeft door een scheiding of relatieproblemen. 
Mogelijk heeft u weinig contact met elkaar of gaat het contact moeilijk. 
Voor de behandeling van uw kind is het heel belangrijk dat u toch samen overlegt en samenwerkt.

  • Na een scheiding houden beide ouders het ouderlijk gezag, behalve als de rechtbank iets anders beslist.

    Dit betekent dat u allebei het recht en de plicht houdt om uw kind op te voeden en te verzorgen. 
    U blijft allebei verantwoordelijk voor hoe het gaat met uw kind, lichamelijk en psychisch. 
    U blijft allebei de wettelijk vertegenwoordiger.

    Recht op informatie 
    Beide ouders hebben recht op informatie. 

    Het is belangrijk dat u allebei samen met uw kind het spreekuur bezoekt. Is dit niet mogelijk? Dan bent u wettelijk verplicht om elkaar als ouders te informeren over de gezondheid van uw kind. Als de communicatie tussen u beiden moeilijk gaat, vertel dat dan aan de arts van uw kind. 

    De arts is verplicht om beide ouders informatie te geven. 
    Uitzonderingen hierop zijn:

    • Als de arts vindt dat het geven van informatie niet in het belang van uw kind is.
    • Het kan ook zijn dat het kind zelf bezwaar maakt tegen het geven van informatie aan beide ouders of aan 1 ouder. 

      Is een kind ouder dan 12 jaar? Dan mag een zorgverlener de gegevens niet meer aan de ouders geven zonder de toestemming van het kind. 
      De zorgverlener moet wel in gedachten houden dat ouders betrokken zijn. De arts van het kind bekijkt in deze situatie de verschillende belangen.

    Toestemming
    Voor het slagen van een behandeling is het belangrijk dat de arts en beide ouders het samen eens zijn over de behandeling.

    Het inzien van het dossier 
    Bij kinderen tot 16 jaar hebben beide ouders het recht om het medisch dossier in te zien of om een kopie te krijgen. 

  • De rechter kan bij de echtscheiding het gezag aan 1 ouder toewijzen. 
    Deze ouder is dan de vertegenwoordiger van het kind. 
    De ouder zonder het gezag handelt dan niet meer als vertegenwoordiger, beslist niet mee over de behandeling en heeft geen recht om het dossier in te zien.

    Deze ouder heeft wel, als dat gewenst is, recht op informatie over belangrijke feiten van het kind en over de verzorging en opvoeding. 
    Hierdoor weet de ouder zonder gezag toch hoe het met het kind gaat. 
    De arts mag zich beperken tot het geven van globale, feitelijke en belangrijke informatie. 
    De arts geeft geen informatie aan de ouder zonder gezag als:

    • de arts die informatie ook niet geeft aan de ouder met gezag
    • als het niet in het belang is van het kind om de informatie te geven.

    Als dat nodig is, kan de arts in het gezags-register kijken om te zien welke ouder het gezag heeft. 

Hoe werken de artsen van het MUMC+ met deze wet?

Bij het eerste bezoek aan het ziekenhuis vragen we meestal naar het gezin, het aantal kinderen, de ouders, en dergelijke. 
Als de ouders niet meer samen leven, vragen we hoe het ouderlijk gezag geregeld is. Dit willen we ook weten omdat het soms invloed heeft op de klachten van een kind.

Wij hopen dat beide ouders met hun kind meegaan naar de afspraak op de polikliniek. 
Als dit niet mogelijk is, verwachten wij dat ouders elkaar informeren over de gezondheid van hun kind. 
Ook als het kind een opname krijgt, moeten de ouders elkaar informatie geven hierover.                       

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Dan kunt u bellen met:

De stafdienst van het Vrouw, Moeder en Kindcentrum van het MUMC+.
Telefoonnummer: 043 – 387 50 41
E-mail: vmkc@mumc.nl

Websites

Laatst bijgewerkt op 20 november 2024. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-298