Voorbeelden van biologicals: Abatacept, Adalimumab, Anakinra, Anifrolumab, Belumimab, Benralizumab, Bimekizumab, Brodalumab, Canakinumab, Certolizumab, Dupilumab, Etanercept, Golimumab, Guselkumab, Infliximab, Ixekizumab, Mepolizumab, Mirikizumab, Omalizumab, Risankizumab, Rituximab, Sarilumab, Secukinumab, Tezepelumab, Tocilizumab, Tralokinumab, Ustekinumab, Vedolizumab
Uw arts geeft u een biological voor een ziekte met een chronische ontsteking.
In deze folder staat informatie over wat een biological is en hoe u het gebruikt.
Ook leest u wat u moet doen bij bijwerkingen.
Deze folder is géén vervanging van de bijsluiter. Lees daarom ook de bijsluiter van de apotheek.
Wat zijn biologicals?
Biologicals zijn medicijnen. Ze bestaan helemaal of voor een deel uit dierlijk eiwit of menselijk eiwit.
Artsen geven biologicals bij ziektes met een chronische ontsteking. Dit zijn bijvoorbeeld reumatische ziekten, chronische ontstekingen van de darmen of afwijkingen van de huid. Daarom schrijven verschillende specialisten deze medicijnen voor, zoals MDL-artsen (Maag, Darm en Lever), longartsen, reumatologen, dermatologen, oogartsen en neurologen.
Biologicals remmen de ontsteking in het lichaam.
Door het remmen van de ontsteking verminderen de klachten van de ziekte en ontstaat er minder schade aan de organen.
Daarnaast voelen mensen zich minder moe en kunnen beter functioneren in het dagelijks leven.
De oorzaak van ziektes met een chronische ontsteking verdwijnt niet door deze medicijnen.
Hoe remmen biologicals een ontsteking?
Belangrijke eiwitten die ontstaan bij een ontsteking zijn TNF-alfa, Interleukine-1 en Interleukine-6.
De afkorting voor Interleuke-1 is IL-1. De afkorting voor Interleukine-6 is IL-6.
Biologicals blokkeren deze eiwitten, waardoor ze de ontsteking remmen.
Ook afweercellen hebben een functie bij een ontsteking.
Afweercellen zijn T-cellen en B-cellen. Er zijn ook biologicals die deze afweercellen remmen, waardoor ze de ontsteking remmen.
Het effect van biologicals
U moet de biologicals een paar weken gebruiken voordat u effect merkt.
U kunt biologicals jaren gebruiken als ze bij u een positief effect hebben.
Helaas is er niet bij iedereen een positief effect. Werkt een medicijn niet bij u of heeft u te veel last van bijwerkingen? Dan kan uw arts het medicijn stoppen en vervangen door een ander medicijn.
Onderzoeken voordat u deze medicijnen krijgt
Uw arts bepaalt hoe actief uw ziekte is voordat u kunt starten met deze medicijnen.
De arts kijkt ook of u nog andere infecties heeft, zoals tuberculose of hepatitis B.
Hiervoor krijgt u een röntgenfoto van de longen en een test van het bloed.
U kunt starten met de behandeling als u geen tuberculose of hepatitis B heeft.
Gebruik van biologicals in combinatie met andere medicijnen
U kunt biologicals veilig gebruiken samen met de meeste andere medicijnen.
Overleg met uw arts als u andere medicijnen gebruikt die de afweer remmen. Want dan heeft u een hogere kans op infecties.
Overleg bij twijfel altijd met uw arts.
De manier van toediening
Uw arts kiest hoe u uw medicijn krijgt. U kunt uw medicijnen via een infuus of een injectie onder de huid krijgen.
Infuus
- U krijgt het infuus in het Vitala+-infusiecentrum of in het ziekenhuis.
Injectie onder de huid
- U kunt de injectie thuis zelf zetten.
- Uw mantelzorger kan dit ook voor u doen.
- Sommige injecties gebeuren in het ziekenhuis door een verpleegkundige.
Een geplande operatie
Biologicals maken de kans groter op een infectie na een operatie.
Ook geneest uw wond langzamer.
Bij een geplande operatie mag u TNF-alpha blokkers blijven gebruiken.
Doe dat wel in overleg met de anesthesioloog, chirurg en uw arts.
Soms kunnen we besluiten om de TNF-alpha blokker toch te stoppen voor een operatie.
Andere biologicals mag u vanaf 2 maanden voor de operatie niet meer innemen.
Krijgt u geen infectie na de operatie? Dan kunt u de biologicals weer gebruiken na een paar dagen tot weken. Bespreek dit met de anesthesioloog, de chirurg of uw arts.
Mogelijke bijwerkingen
In de bijsluiter van de apotheek staan alle bijwerkingen van biologicals die ooit zijn voorgekomen.
Er zijn de volgende soorten bijwerkingen:
Allergische reacties
- Biologicals via een injectie onder de huid:
U kunt reacties van de huid krijgen op de plek van de injectie.
Deze reacties zijn bijvoorbeeld: rood worden van de huid, pijn, zwelling en jeuk.
Deze reacties van de huid zijn vooral te zien in de eerste maanden van het gebruik.
Het gaat meestal vanzelf weg. - Biologicals via een infuus:
Reacties tijdens of na het infuus zijn mogelijk.
Bijvoorbeeld rillingen, koorts, jeuk, uitslag van de huid, hoofdpijn, duizelig zijn, kortademig zijn en pijn op de borst.
De arts kan het infuus zo nodig aanpassen en medicijnen geven tegen een allergische reactie.
Infecties
Biologicals onderdrukken het afweersysteem. Daardoor is het lichaam gevoeliger voor infecties.
Bij alle biologicals kan een milde infectie ontstaan door een virus in de bovenste luchtwegen .
Heeft u een infectie en koorts? Bel dan altijd meteen met uw huisarts, de huisartsenpost, uw arts, de biological consulent of verpleegkundige.
Infecties kunnen namelijk anders verlopen bij het gebruik van een biological.
Overige bijwerkingen
Biologicals kunnen ook andere bijwerkingen geven, zoals hoofdpijn, buikpijn en chronische uitslag op de huid.
Zeldzame bijwerkingen
Zeldzame bijwerkingen die heel weinig gebeuren zijn: problemen met de aanmaak van bloed, de lever functioneert minder goed, problemen met het hart en problemen met zenuwen.
In het algemeen zijn de bijwerkingen bij kinderen hetzelfde als bij volwassenen.
Als u last heeft van bijwerkingen, dan kunt u na overleg met uw arts stoppen met het medicijn.
Overleg het altijd met uw arts voordat u stopt met het medicijn!
Noteer op welke dag u gestopt bent en waarom.
Bel bij twijfel met uw arts.
Reizen en vaccinaties
Pas op met reizen naar gebieden waar u een hogere kans op infecties heeft.
U mag geen vaccinatie krijgen met levende, verzwakte virussen en bacteriën als u een biological gebruikt. Dit zijn bijvoorbeeld de vaccinaties tegen gele koorts, sommige vaccins tegen polio en tyfus, vaccinaties tegen bof, mazelen en rode hond (BMR) en de BCG vaccinatie.
Bespreek dit met de arts of verpleegkundige die u vaccinaties voorschrijft!
De griepspuit mag u ieder jaar krijgen. Wij adviseren u om deze vaccinatie ieder jaar bij de huisarts te halen.
Krijgt u een vaccinatie? Vertel altijd aan de arts of verpleegkundige dat u een biological gebruikt.
Het effect op vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Etanercept, Infliximab, Certolizumab, Golimumab, Adalimumab en Vedolizumab hebben geen invloed op de vruchtbaarheid van mannen en vrouwen. Er is nog weinig bekend over de invloed op het verloop van de zwangerschap. Er is wel een aantal gezonde kinderen geboren, terwijl een ouder 1 van deze medicijnen gebruikte. Maar wetenschappelijk onderzoek is hiernaar niet gedaan.
Van Rituximab, Abatacept, Tocilizumab en Anakinra zijn geen gegevens bekend over gebruik tijdens zwangerschap. Het is belangrijk om tijdens het gebruik van deze medicijnen een betrouwbaar anticonceptiemiddel te gebruiken. Daarnaast is het erg belangrijk uw behandelend arts of verpleegkundige te informeren als u een zwangerschapswens heeft of al zwanger bent.
U mag geen biologicals gebruiken als u borstvoeding geeft. Het is nog niet bekend of deze medicijnen risico’s hebben voor het kind.
Overleg de situatie met uw arts.
Controles
Uw arts laat regelmatig uw bloed onderzoeken. De uitslag van de onderzoeken is na een paar dagen bekend. U hoeft niet te bellen of langs te komen voor de uitslag. Uw arts neemt contact met u op als dat nodig is.
U kunt uw gegevens zelf inzien via MijnMUMC+ (www.mumc.nl/mijnmumc)
Aanvullende informatie
- Injecteert u zelf de biologicals?
Bewaar de biologicals bij 2 - 8°C in de koelkast.
Niet invriezen. - Bewaar medicijnen altijd zo dat kinderen er niet bij kunnen.
- Vertel bij een operatie altijd dat u een biological gebruikt.
- Vertel bij een ingreep bij de tandarts altijd dat u een biological gebruikt.
Contact
Wilt u een afspraak maken of verzetten? Neem contact op met de polikliniek waar u onder behandeling bent. De poliklinieken zijn telefonisch bereikbaar van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.00 -tot 16.30 uur
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen over:
- Ziekte
- Behandeling
- Recepten
- Bijwerkingen
- Vergoedingen
- Overige problemen
Neem dan contact op met het screeningsbureau biologicals, telefonisch bereikbaar op 043-3874195 van 8.30 -16.30 uur of via e-mail biologicals@mumc.nl
Website
- MUMC+ (mumc.nl)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)