U bent opgenomen in het Maastricht UMC+. In deze folder leest u wat decubitus is en wat u zelf kunt doen om decubitus te voorkomen.
Wat is decubitus?
Decubitus is de medische term voor drukplekken. Drukplekken zijn plekken op uw huid die kapot gaan doordat er teveel druk op de huid komt. Dat gebeurt als u er lang op zit of ligt of door veel schuiven over de huid.
De plek kan verkleuren en er kan een blaar of een wond ontstaan. Dit gebeurt vaak op plaatsen waar bot dicht onder de huid ligt, zoals de stuit, hielen of heupen. Decubitus is vervelend en pijnlijk.
Waar ontstaan doorligplekken meestal?
Doorligplekken komen vaak voor op plekken waar uw bot uitsteekt, zoals: stuitje, zitknobbels, hielen, ellebogen, schouders, heupen of het achterhoofd. Zie afbeelding 1.
Wanneer heeft u meer risico op drukplekken?
U heeft meer risico als u:
• Weinig beweegt of veel in bed ligt of in een rolstoel zit
• Weinig eet of drinkt
• Een kwetsbare huid heeft
• Koorts heeft
• Een vochtige huid heeft (bijvoorbeeld door incontinentie)
• Als u minder oplettend bent en minder goed kunt reageren op wat om u heen gebeurt (bijvoorbeeld bij dementie)
• Lang op een operatietafel ligt
• Problemen heeft met de bloedsomloop of gevoelszintuigen (bijvoorbeeld bij een dwarslaesie)
Wat u zelf kunt doen om drukplekken te voorkomen
• Beweeg zo vaak mogelijk.
• Kom uit bed en loop een stukje als dat lukt.
• Wissel in bed regelmatig van houding (van linkerzij naar rug/buik, naar rechterzij enzovoort).
• Zet in rugligging de hoofdsteun van het bed niet helemaal recht omhoog. Zet het voeteneinde iets omhoog en leg een kussen onder uw onderbenen.
• Draag in bed katoenen ondergoed.
• Houd uw bed schoon en droog. Kreukels en kruimels maken uw huid sneller stuk.
• Verander elke 2 uur van houding. Zit zo dat u niet onderuitzakt en schuif zo weinig mogelijk.
• Zorg dat uw huid niet vochtig is. Gebruik eventueel een crème tegen vocht (barrierecreme). Overleg hierover met uw zorgverlener.
• Controleer uw huid op rode plekken of pijn. Meld dit meteen aan uw zorgverlener.
• Eet en drink voldoende. Drink ongeveer 1,5 liter per dag.
Contact
Vertel uw zorgverlener wat u nodig heeft. Veel mensen vinden het moeilijk om hulp te vragen. Maar bij drukplekken is het belangrijk om er snel bij te zijn. Zeg het tegen uw zorgverlener als u een plek met een andere kleur ziet of pijn voelt. Er zijn hulpmiddelen, zoals speciale matrassen en kussens, om u te helpen. Krijgt u toch een decubituswond? Uw zorgverlener behandelt uw wond. Blijf ondertussen wel de bovenstaande adviezen volgen om nieuwe wonden te voorkomen. U kunt uw zorgverlener altijd vragen wat u verder moet doen.
Website
- MUMC+ (www.mumc.nl)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)