Mumc+ foto online folders

Patiëntinformatie

Levertransplantatietechnieken

Inleiding

De lever is een van de belangrijkste organen in het lichaam. De lever zit rechts boven in de buik net onder het middenrif. Bij volwassenen kan de lever een tot anderhalve kilogram zwaar zijn.

De lever is te vergelijken met een ingewikkelde fabriek met veel verschillende functies. Zonder een goede lever kan het lichaam niet functioneren. De lever is vooral belangrijk voor:

  • de productie van eiwitten
  • de productie en opslag van energie en brandstoffen
  • de verwerking en afvoer van afvalstoffen.
levertransplantatie
Bron afbeelding: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (2009)

Split-levertransplantatie

Een andere techniek die kan worden toegepast, is de split-levertransplantatie. De donorlever wordt dan gesplitst in twee gedeelten. Het grote voordeel van deze techniek is dat twee ontvangers kunnen worden getransplanteerd met één donorlever.

De lever bestaat uit acht segmenten of delen (zie afbeelding). Elk deel bezit alle leverfuncties, alle bloedvaten en een galweg. Door deze unieke eigenschap kan een donorlever ook worden verdeeld in kleinere volledig werkzame delen. Hierdoor kan ook een deel van een donorlever gebruikt worden voor transplantatie. Dit deel kan vervolgens uitgroeien tot een hele lever.

De meeste donorlevers zijn afkomstig van overledenen. Vanwege het tekort aan geschikte donororganen wordt voortdurend gezocht naar alternatieven om toch het groeiend aantal mensen op de wachtlijst te kunnen transplanteren. Hiervoor zijn een aantal bijzondere technieken ontwikkeld waarover u in dit informatieblad meer kunt lezen. Vooral op het gebied van levende donoren valt in de toekomst groei van het donoraantal te verwachten.

De Maag-Darm-Leverarts en de chirurg zullen u zo goed mogelijk informeren over de situatie die op u van toepassing is.

Gereduceerde levertransplantatie

Als het kan, wordt een donorlever volledig getransplanteerd. Maar het komt ook voor dat een donorlever te groot is voor de ontvanger, bijvoorbeeld als de donor een volwassene is en de ontvanger een kind. De donorlever wordt dan gereduceerd (verkleind) en zo geschikt gemaakt voor de kleinere ontvanger. De gereduceerde lever zal na transplantatie weer aangroeien tot een volwaardige lever.

Dominotransplantatie

Bij een bepaalde ziekte, genaamd Familiaire Amyloidotische Polyneuropathie (FAP), produceert de lever een afwijkend eiwit. Een patiënt met FAP krijgt vanaf het dertigste of veertigste levensjaar ziekteverschijnselen, vooral zenuwbeschadiging. Een levertransplantatie is dan de enige oplossing.

De uitgenomen lever van een patiënt met FAP functioneert echter - afgezien van de productie van het abnormale eiwit - volstrekt normaal en is dan ook goed geschikt voor transplantatie, een zogenaamde dominotransplantatie. Het enige probleem is dat de productie van het afwijkende eiwit na transplantatie gewoon doorgaat. Na meerdere jaren kunnen daardoor bij de ontvanger van de lever dezelfde verschijnselen van zenuwbeschadiging ontstaan. De kans hierop wordt sterk beperkt door deze levers slechts toe te wijzen aan ontvangers die op het tijdstip van transplantatie 60 jaar oud zijn. Ook patiënten die ouder zijn dan 50 jaar en een verhoogd risico hebben om op de wachtlijst te overlijden, komen voor een domino-lever in aanmerking.

Leverdonatie door een levende donor

Een gezonde, levende volwassene (vaak een vader of een moeder) kan een klein deel van zijn of haar lever afstaan voor transplantatie van een kind. Een broer kan dit doen voor zijn zus, of andersom. De lever van de donor groeit weer aan tot het normale formaat en behoudt zijn functie. Het getransplanteerde deel van de lever groeit in de ontvanger weer uit tot een normale grootte. In het Klinikum te Aken is levertransplantatie met leverdonatie door een levende donor mogelijk, zowel voor kinderen als volwassenen.

Piggyback-techniek

Het toepassen van de zogenaamde piggyback-techniek heeft in de afgelopen jaren geleid tot minder bloedverlies tijdens een levertransplantatie. De piggyback-techniek is een chirurgische techniek waarbij de eigen holle ader van de ontvanger intact blijft. Vroeger werd de holle ader van de ontvanger met de zieke lever verwijderd. Het lagere bloedverlies maakt een levertransplantatie veiliger.

Contact

Wilt u meer weten of heeft u vragen? Stuur dan een e-mail naar leverziekten.mdl@mumc.nl

Laatst bijgewerkt op 26 juli 2021