Downloaden als PDF Vertalen
Maastricht UMC+

Folder

Pacemaker of ICD: de vervanging

Voorbereiding, vervanging en nazorg

Bij de laatste controle van uw ICD of pacemaker bleek dat het apparaat moet worden vervangen. In deze folder leest u wat u moet weten over de vervanging.

Voorbereiding

Ongeveer een week voor de ingreep belt de pacemaker- of ICD-verpleegkundige u. De verpleegkundige bespreekt met u de opname en de ingreep. Soms krijgt u ook een afspraak op de polikliniek van het Hart+Vaat Centrum.

Tijdens die afspraak krijgt u de volgende onderzoeken:

  • Een hartfilmpje (ECG).
  • Bloedonderzoek.

Vertel het de pacemaker- of ICD-verpleegkundige als u:

  • allergisch bent voor antibiotica, andere medicijnen, contrastvloeistof of jodium.
  • bloedverdunners gebruikt of heeft gebruikt.
  • koorts heeft (38 °C of hoger), een infectie of een wond heeft.
  • in de drie weken vóór de ingreep ziek bent geweest.
  • huiduitslag of wondjes heeft op de plek waar u wordt geopereerd.
  • zwanger bent of misschien zwanger bent;
  • opgenomen bent geweest in een ziekenhuis in het buitenland.

De dag van de ingreep

Voor de ingreep
  • Vanaf middernacht mag u niet meer eten of drinken. Dit heet nuchter blijven. Bespreek vóór de ingreep met de pacemaker- of ICD-verpleegkundige of dit ook voor u geldt. Heeft u geen andere afspraak gemaakt? Blijf dan vanaf middernacht nuchter.
  • Gebruikt u ’s ochtends medicijnen? Bespreek met de verpleegkundige welke medicijnen u mag innemen. Neem deze met een slokje water.
  • Douche of was u thuis op de ochtend van de ingreep. Was ook uw haren.
  • Meld u bij aankomst in het ziekenhuis bij de balie van verpleegafdeling D4.

Op de afdeling krijgt u een infuus. Kort voor de ingreep krijgt u hierdoor antibiotica. Het infuus wordt ook tijdens de ingreep gebruikt.

Soms moet de ingreep onverwacht worden uitgesteld. De ingreep vindt dan later op de dag of op een andere dag plaats.

De ingreep

Bij de vervanging van uw pacemaker of ICD blijven de draden die naar uw hart lopen meestal zitten. De cardioloog sluit ze aan op het nieuwe apparaat. De ingreep vindt plaats op de vaatkamer. U krijgt een plaatselijke verdoving en een medicijn dat u helpt ontspannen.

De cardioloog maakt een snee bij het oude litteken en haalt de pacemaker of ICD weg. Daarna maakt de cardioloog de draden los en controleert of ze goed werken. Als dat zo is, sluit de cardioloog ze aan op de nieuwe pacemaker of ICD. Het nieuwe apparaat komt onder uw huid.

De wond wordt onderhuids gehecht. U ziet de hechtingen niet en ze lossen vanzelf op. De ingreep duurt ongeveer 30 minuten tot een uur.

Na de ingreep

Na de ingreep gaat u terug naar de verpleegafdeling. Doe het rustig aan. Heeft u pijn? Vraag de verpleegkundige dan om een pijnstiller. Als u niet misselijk bent, mag u weer eten en drinken.

Ziet u iets veranderen aan de wond, zoals een bloeduitstorting? Vertel dit dan aan de verpleegkundige.

U mag op zijn vroegst 4 uur na de ingreep naar huis. Dat kan als:

  • de zaalarts de wond heeft gecontroleerd.
  • de controles goed zijn en u zich goed voelt.

De vervanging van een pacemaker of ICD verloopt meestal zonder problemen. Soms ontstaat er een nabloeding of een infectie. Ernstige complicaties zijn zeldzaam.

Weer thuis

De eerste periode na de ingreep is het operatiegebied mogelijk blauw en pijnlijk. Hiervoor mag u 3 x  per dag 1000 milligram paracetamol nemen (om de 6 uur) en eventueel een extra paracetamol in de nacht.

De dag na de implantatie

  • Douche of baad nog niet.
  • Kijk of er bloed of vocht uit de wond komt en of de huid rond de wond dikker wordt.
  • Wordt de zwelling veel erger of komt er veel bloed of vocht uit de wond? Bel dan tijdens kantooruren de pacemaker- of ICD-verpleegkundige. Buiten kantooruren belt u de Eerste Hart Hulp.
  • Rond de wond kan een blauwe plek ontstaan. Het kan enkele weken duren voordat die verdwijnt.

Vanaf dag 2

  • Is de wond droog? Dan mag u douchen.
  • Gaat u in bad? Zorg dan dat de wond droog blijft.
  • Was de wond alleen met water, zonder zeep. Dep de wond daarna droog met een gaasje of een schone handdoek.
  • Komt er geen bloed of vocht meer uit de wond? Dan hoeft er geen pleister meer op. Laat een pleister niet langer dan vijf dagen zitten.

De wond

Gebruik geen olie, lotion of crèmes op de wond totdat de wond volledig is genezen.

De wond wordt gehecht met onderhuidse, zelf oplosbare hechtingen. Als er toch een hechting zichtbaar is op de huid dan, wordt deze bij de eerste controle verwijderd.

Soms brengt de cardioloog na de implantatie hechtpleisters aan op de wond, u mag hiermee douchen. Als de hechtpleisters er na een week na de ingreep nog opzitten, mag u deze er zelf afhalen.

Controleer de wond na ontslag op:

  • toename van roodheid en warm aanvoelen van de wondstreek.
  • toename van zwelling ter hoogte van de ICD.
  • vochtlekkage uit de wond.
  • erge (toename van) aanhoudende pijn.
  • lichaamstemperatuur van boven 38 graden Celsius.

Heeft u één van de bovengenoemde klachten? Neem dan meteen contact op met:

  • ICD verpleegkundige
    Telefoonnummer: 043 - 387 27 27 (maandag tot en met vrijdag van 8.30-17.00 uur)
  • Eerste Hart Hulp (EHH)
    Telefoonnummer: 043 -387 78 92 (24 uur bereikbaar) 

Werken, sporten, autorijden

Wanneer u weer kunt werken of sporten, hangt af van hoe de wond geneest en hoe u zich voelt. Wij adviseren u om hiermee te wachten tot na de eerste controle, ongeveer twee weken na de ingreep.

Op de dag van de ingreep mag u niet autorijden.

Controle afspraak op de polikliniek

Ongeveer 2 weken nadat u naar huis bent gegaan, heeft u een controle in uw eigen controlecentrum. U krijgt de afspraak thuisgestuurd.

Tijdens de afspraak controleren we uw pacemaker of ICD en bekijken we de wond. Zijn er hechtingen zichtbaar die verwijderd moeten worden? Dan doen we dat tijdens deze afspraak.

U krijgt de pas van uw nieuwe pacemaker of ICD thuisgestuurd.

Contact

Heeft u na het lezen van de informatie nog vragen? Neem dan van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur contact op met:

Website

Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-512