Downloaden als PDF Vertalen

Folder

ICD: rijbewijs en vaarbewijs

Met een Implanteerbare Cardioverter Defibrillator (ICD)

U heeft een Implanteerbare Cardioverter Defibrillator (ICD). In deze folder leest u welke regels er gelden voor uw rijbewijs en vaarbewijs.

Extra regels

Als bestuurder bent u verantwoordelijk voor uw eigen veiligheid en voor de veiligheid van anderen. Om te mogen rijden, moet u volgens de wet ‘rijgeschikt’ zijn. Dit betekent dat u geestelijk en lichamelijk gezond genoeg moet zijn om te mogen rijden. Mensen die een ziekte hebben waardoor ze kunnen flauwvallen, mogen niet zomaar autorijden. Want dit kan gevaarlijk zijn in het verkeer. Daarom gelden voor deze mensen extra regels om te mogen autorijden. 
Omdat u een ICD draagt, gelden deze extra regels ook voor u. Want ook met een ICD heeft u nog steeds een hoger risico op hartritmestoornissen. 
U heeft hiervoor een nieuw rijbewijs nodig. Uw rijbewijs is maximaal 5 jaar geldig. Daarna moet u het CBR vragen om het te verlengen.

Welke voertuigen?

Als ICD-drager mag u alleen motorvoertuigen besturen uit groep 1. Deze zijn:

  • A = motorfiets
  • B = personenauto
  • BE = personenauto met aanhanger
  • T = tractor, trekken en motorvoertuigen met beperkte snelheid

Bent u beroepschauffeur en bestuurt u een voertuig uit groep 1 voor uw werk? Dan mag dit maximaal 4 uur per dag. U mag geen personen vervoeren voor uw werk. U mag ook geen andere mensen laten rijden onder uw controle. U kunt dus niet als taxichauffeur of rij-instructeur werken.

Als ICD-drager mag u geen rijbewijs halen of houden voor motorvoertuigen uit groep 2. De volgende voertuigen mag u dus niet besturen:

  • C = vrachtwagen
  • D = bus
  • CE = vrachtwagen met aanhanger
  • DE = bus met aanhanger

Na het plaatsen van de ICD moet u volgens de wet een tijdje wachten voordat u weer mag rijden. Dit heet de wettelijke observatieperiode.

  • Heeft of krijgt u een ICD omdat u door uw hartziekte kans heeft op een levensbedreigende hartritmestoornis? Maar heeft u nog geen levensbedreigende hartritmestoornis gehad? Dan moet u na het plaatsen 2 weken wachten. Dit is de primaire preventie.
  • Heeft of krijgt u een ICD omdat u een levensbedreigende hartritmestoornis heeft gehad? Dan moet u na het plaatsen 2 maanden wachten. Dit is de secundaire preventie.

Melden bij het CBR

Uw eigen verklaring
Als ICD-drager bent u volgens de wet verplicht om zelf aan het CBR te melden dat uw gezondheid is veranderd. U meldt dit door een Gezondheidsverklaring in te vullen. Dit is een formulier met vragen over uw lichamelijke en geestelijke gezondheid. U vult in dat u een ziekte aan uw hart heeft. U kunt het formulier op de computer invullen via de website van het CBR. Of u kunt een papieren Gezondheidsverklaring kopen. Kijk voor meer informatie op de website van het CBR (www.cbr.nl/nl/rijbewijs-houden/nl/gezondheidsverklaring/uw-gezondheidsverklaring).

Bent u 75 jaar of ouder? Dan adviseren wij u om de Gezondheidsverklaring samen met uw huisarts in te vullen.

Verklaring van de arts
U heeft ook een artsenverklaring nodig. Die wordt ingevuld door de behandelend arts of door de cardioloog die de ICD heeft geplaatst. Hiervoor moet u eerst op controle komen. Deze ICD-controle gebeurt na de wachttijd van 2 weken of van 2 maanden. De afspraak voor deze ICD-controle krijgt u thuis gestuurd.

Heeft uw ICD in die 2 weken of 2 maanden niets gedaan? En heeft u geen andere medische problemen? Dan krijgt u de artsenverklaring.

Uw nieuwe rijbewijs
U stuurt de artsenverklaring en uw Gezondheidsverklaring op naar het CBR. Wanneer het CBR deze heeft ontvangen, krijgt u hiervan bericht. Vanaf dat moment mag u autorijden terwijl u wacht op uw nieuwe rijbewijs. Het kan een tijdje duren voordat u van het CBR een ‘Verklaring van geschiktheid’ ontvangt. Wanneer u deze verklaring heeft, kunt u hiermee op het gemeentehuis uw nieuwe rijbewijs kopen. Op uw rijbewijs staat nu de code 100. Met code 100 mag u privé rijden. Ook mag u tussen uw huis en werkplek rijden (woon-werkverkeer).

Rijden voor uw werk
Wilt u voor uw werk rijden met een motorvoertuig uit groep 1? Dan heeft u voor het aanvragen van uw nieuwe rijbewijs ook een verklaring van uw werkgever (www.cbr.nl/nl/veelgestelde-vragen/wat-doe-ik-als-ik-code-100-op-mijn-rijbewijs-heb-maar-toch-moet-rijden-voor-mijn-werk) nodig. Wanneer u van het CBR een ‘Verklaring van geschiktheid’ ontvangt, komt op uw rijbewijs de code 101 te staan. Hiermee mag u maximaal 4 uur per dag rijden voor uw werk. U mag geen personen vervoeren voor uw werk. U mag ook geen andere mensen laten rijden onder uw controle. U kunt dus niet als taxichauffeur of rij-instructeur werken. Kijk voor meer informatie op de website van het CBR (www.cbr.nl/nl/veelgestelde-vragen/wat-doe-ik-als-ik-code-100-op-mijn-rijbewijs-heb-maar-toch-moet-rijden-voor-mijn-werk).

Veranderingen in de ICD

  • Is uw ICD vervangen of is de batterij leeg? Dan zijn er geen extra regels voor u.
  • Heeft uw ICD een schok gegeven? Dan krijgt u weer een rijverbod. Bij een terechte schok mag u 2 maanden niet rijden. Bij een onterechte schok mag u weer rijden vanaf het moment dat de arts toestemming geeft. U kunt met de ICD-verpleegkundige bespreken welke regels precies gelden in uw situatie.

Samenvatting rijbevoegdheid als ICD drager

  • Het rijden met een ICD is wettelijk alleen mogelijk met een artsenverklaring.
  • Het rijden met een ICD is wettelijk alleen mogelijk met een rijbewijs voor motorvoertuigen uit groep 1: A, A1, A2, B, B+, B+E, T. Op uw rijbewijs moet de code 100 of 101 staan.
  • Met code 100 mag u alleen privé rijden.
  • Met code 101 mag u maximaal 4 uur per dag rijden voor uw beroep. Maar u mag geen personen vervoeren of andere mensen laten rijden onder uw toezicht. U mag bijvoorbeeld niet werken als taxichauffeur, buschauffeur of rij-instructeur.
  • Uw nieuwe rijbewijs is maximaal 5 jaar geldig.
  • Na een terechte schok van uw ICD mag u 2 maanden niet rijden.
  • Na een onterechte schok mag u pas weer rijden wanneer de kans op herhaling zo klein mogelijk is gemaakt. Dit doet de arts door de ICD anders in te stellen of door de medicijnen te veranderen. De behandelend cardioloog beslist hierover.
  • U mag geen motorvoertuigen besturen uit groep 2: C, C1, C+E, C1+E, D, D1, D+E en D1+E.

Het vaarbewijs

Groot vaarbewijs
Als ICD-drager krijgt u geen groot vaarbewijs of Rijnpatent. Voor meer informatie hierover kunt u bellen met het CBR, divisie CCV afdeling Binnenvaart in Rijswijk via telefoonnummer 088 227 77 00.

Klein vaarbewijs
In Nederland is een klein vaarbewijs verplicht voor:

  • een schip met een lengte van 15 meter of langer dat niet voor een bedrijf wordt gebruikt.
  • een schip met een lengte tussen de 15 en 20 meter dat voor een bedrijf wordt gebruikt of daarvoor bedoeld is.
  • een motorboot met een lengte van minder dan 15 meter die 20 kilometer per uur of sneller kan varen.
  • een sleepboot of duwboot die niet wordt gebruikt om een schip van 20 meter of langer te slepen, langszij mee te voeren of te duwen.

ICD-dragers kunnen alleen een klein vaarbewijs krijgen voor de pleziervaart.

  • Na het plaatsen van de ICD moet u 2 maanden wachten.
  • Daarna kunt u een rapport van de cardioloog opsturen waaruit duidelijk wordt dat de ICD in deze 2 maanden geen elektrische schok heeft gegeven. Ook moet duidelijk zijn dat elektromagnetische straling geen invloed heeft op de ICD.
  • Na een schok geldt opnieuw een wachttijd van 2 maanden.
  • Het klein vaarbewijs is maximaal 5 jaar geldig.

Meer informatie over vaarbewijzen kunt u vinden op stin.nl, op de pagina Rij- en vaarbewijzen (www.stin.nl/rij--en-vaarbewijzen/vaarbewijzen.htm).

Medicijnen

Medicijnen zijn belangrijk voor uw behandeling en herstel. Ze helpen om klachten van ziektes te verminderen of te voorkomen. 
Iedereen krijgt medicijnen die passen bij zijn of haar eigen situatie. 
Wilt u meer weten? Kijk dan op de website van de MUMC+ apotheek (apotheek.mumc.nl/informatie-over-medicijnen) . U kunt ook de online Medicatiewijzer (apotheek.mumc.nl/medicijnen) gebruiken. 

Heeft u een vraag over uw medicijnen? Stel deze dan aan de online apotheker (apotheek.mumc.nl/online-apotheker) .

Contactgegevens en vragen

Heeft u na het lezen van de informatie nog vragen? Neem dan contact op met: 

ICD verpleegkundigen
Telefoonnummer: 043 3872727 
E-mail: pm.icdverpleegkundige.hvc@mumc.nl (Vermeld altijd uw naam en geboortedatum)

Heeft u na het indienen van de gezondheidsverklaring vragen over het ontvangen van de artsenverklaring? Neem dan contact op met de ICD verpleegkundige of stuur een mail naar

E-mail: cbrkeuringen.hvc@mumc.nl
(vermeld altijd uw naam en geboortedatum) 

Websites

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2025. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-513