Folder

Chirurgische verwijdering van de milt: vaccinaties en nazorg bij volwassenen

U bent geopereerd in het Maastricht UMC+. Tijdens deze operatie is uw milt verwijderd.

In deze folder leest u wat dit voor u betekent. U krijgt vooral informatie over vaccinaties en het gebruik van antibiotica vóór en na de operatie.

Wat doet de milt?

De milt zit linksboven in uw buik, onder de ribben.

De milt heeft 3 belangrijke taken:
1. Oude rode bloedcellen opruimen.
2. Bloedcellen opslaan.
3. Bacteriën uit het bloed filteren en antistoffen maken.

De milt helpt dus om infecties te voorkomen.                     

Chirurgische verwijdering van de milt
Overzichtsfoto

Wat zijn de risico’s zonder milt?

Zonder milt heeft u meer kans op een ernstige infectie. De kans is het grootst in de eerste 2 jaar na de operatie. Maar ook daarna blijft het risico hoger dan normaal.

Een infectie begint vaak met:
•    koorts
•    een grieperig gevoel

U kunt daarna snel zieker worden. Klachten kunnen zijn:

•    koude rillingen
•    lage bloeddruk
•    kortademigheid
•    hartkloppingen 

Belangrijk

Neem direct contact op met uw huisarts of arts als u klachten krijgt zoals koorts, koude rillingen of plotseling ziek worden.

Bent u gebeten door een hond, kat of ander dier? Dan kunt u een ernstige infectie krijgen. Start direct met antibiotica en neem contact op met uw arts. Meer informatie hierover vindt u verderop in deze folder.

Gaat u naar een land waar malaria voorkomt? Dan heeft u meer kans op een ernstige vorm van malaria. Malaria wordt overgebracht door muggen. Bescherm uzelf door malariatabletten te slikken en muggenbeten te voorkomen.

In het oosten van de Verenigde Staten komt babesiose voor. Dit is een ziekte die wordt overgebracht door teken. Zonder milt kan de ziekte ernstiger verlopen. Bescherm uzelf door tekenbeten te voorkomen.

Laat u altijd goed informeren voordat u buiten Europa reist. Maak daarvoor een afspraak bij een reizigerskliniek, zoals de GGD.

Vaccinaties

Zonder milt maakt uw lichaam minder goed antistoffen aan. Daarom is het belangrijk dat u vaccinaties krijgt.

U krijgt de eerste vaccinaties:

  • bij voorkeur 2 weken tot 2,5 maand vóór de operatie
  • lukt dit niet, dan 2 weken na de operatie

Daarnaast krijgt u:

  • elk jaar de griepprik
  • de coronavaccinatie volgens het advies van de overheid

Let op:
Soms blijkt tijdens de operatie dat het niet nodig is om de milt te verwijderen. Heeft u de vaccinaties al gekregen? Dat is niet erg.

In dat geval:

  • hoeft u geen herhaalvaccinaties meer te krijgen
  • hoeft u ook geen extra griep- of coronavaccinaties te krijgen (tenzij daar een andere reden voor is)

U hoort van uw behandelaar waar u de vaccinaties krijgt. Meestal is dit op de polikliniek Interne Geneeskunde.

  • De griepprik krijgt u via uw huisarts. U krijgt hiervoor een uitnodiging.
  • De coronavaccinatie krijgt u via de GGD. U kunt hiervoor in het najaar zelf een afspraak maken op de website van de GGD.

Vaccinaties na verwijdering van de milt

VaccinBeschermt tegenHoe vaak?Waar?
Prevenar 20Pneumokokken1 keerMUMC
Act-HibHaemophillus influenzae type B1 keerMUMC
Menveo/NimenrixMeningokokken A, C, W, Y1 keerMUMC
BexseroMeningokokken B2 keer (na 1–6 maanden)MUMC
GriepprikGriep (influenza)Elk jaarHuisarts
CoronavaccinatieCOVID-19Elk jaarGGD

Antibiotica

In de eerste 2 jaar na het verwijderen van uw milt moet u elke dag antibiotica gebruiken.

Na deze 2 jaar gebruikt u alleen antibiotica:

  • bij koorts of een infectie 
  • na een dierenbeet 

Dit heet gebruik “zo nodig” (on demand).
Zorg dat u altijd een noodvoorraad antibiotica in huis heeft. Neem ook altijd 1 tablet met u mee.

Heeft u koorts van 38,5 °C of hoger?

  • Neem direct antibiotica in. 
  • Bel meteen uw huisarts of arts. 
  • Zeg dat u geen milt meer heeft. 

De arts beoordeelt hoe ernstig de infectie is en hoe lang u de antibiotica moet gebruiken.

Bent u gebeten door een hond, kat of ander dier?

  • Spoel de wond direct goed schoon met kraanwater. 
  • Neem contact op met een arts. 
  • Start meteen met antibiotica. 
  • Gebruik de antibiotica 1 week, tenzij uw arts iets anders zegt. 

Overzicht: wanneer gebruikt u antibiotica?

SituatieMedicijnHoe innemen?
Eerste 2 jaar na operatieFeneticilline 250 mg2 keer per dag 1 tablet, gedurende 2 jaar
Bij koorts (38,5 °C of hoger)Amoxicilline/clavulaanzuur 625 mgDirect starten, 3 keer per dag 1 tablet. Overleg daarna met uw arts
Bij een dierenbeetAmoxicilline/clavulaanzuur tablet 625 mgDirect starten, 3 keer per dag 1 tablet, gedurende 1 week

In overleg met uw arts kunt u ook een ander antibioticum krijgen.
Dit kan nodig zijn, bijvoorbeeld als u allergisch bent voor een medicijn.

Gaat u op vakantie?

  • Reist u buiten Europa? Neem contact op met de GGD of een reizigerskliniek voor advies. Ga nooit naar een malariagebied zonder advies.
  • Neem een noodvoorraad antibiotica mee.
  • Neem een SOS-kaartje, medic-alert of medisch paspoort mee. Zet erop dat u geen milt meer heeft en welke vaccinaties u heeft gehad. Dit helpt bij een goede behandeling.

Contact

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Stel ze gerust aan uw behandelend arts.

Krijgt u problemen of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisartsenspoedpost bij u in de buurt of met de Huisartsen Spoedpost Maastricht en Heuvelland.

Telefoonnummer: 043 – 387 500123.

Websites

Laatst bijgewerkt op 20 april 2026. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-643