Folder
Scoliose: Congenitale scoliose
Aangeboren afwijking aan de ruggenwervels
Uw kind krijgt een behandeling voor congenitale scoliose. In deze folder leest u meer informatie.
De behandeling gebeurt op de polikliniek Orthopedie op niveau 1. Volg route 7H (blauw). (www.mumcplattegrond.nl/#map/d0_d54)
Congenitale scoliose
Congenitale scoliose is een aangeboren afwijking aan de ruggenwervels waarbij de rug een kromming of bocht naar de zijkant heeft.
Congenitaal betekent dat de afwijking er al is voor de geboorte.
Het is zeldzaam. Het komt voor bij 1 op de 10.000 pasgeboren baby’s.
De grootte van de bocht hangt af van de soort afwijkingen aan de wervels en van de plek in de rug.
De bocht in de rug is vaak op jonge leeftijd al te zien. De precieze leeftijd hangt af van de grootte van de bocht.
Soms zijn de afwijkingen in de wervels al te zien bij een echo-onderzoek als de baby nog in de baarmoeder zit.
Tijdens de groei wordt de bocht in de rug vaak groter.
Oorzaak
De afwijkingen aan de wervels ontstaan in de eerste maanden van de zwangerschap.
Het is onduidelijk waardoor de afwijkingen ontstaan.
Soms zijn er ook afwijkingen in andere organen, bijvoorbeeld in nieren, hart of ruggenmerg.
Er zijn 2 soorten afwijkingen in de wervels mogelijk, die ook allebei tegelijk kunnen voorkomen:
- een wervel kan misvormd zijn: het is bijvoorbeeld een halve wervel
- 2 of meer wervels zitten aan elkaar vast waardoor de rug niet mooi recht kan groeien.
Op plaatje 1 ziet u deze 2 soorten.
Daarnaast kunnen er nog andere afwijkingen aan de wervels zijn, zoals:
- de boog van een wervel blijft open
- een deel van een wervel ontbreekt
- er is extra bot waar het niet moet zijn
Normale wervels hebben 2 groeischijven, 1 aan de bovenkant en 1 aan de onderkant.
Tijdens de groei van een kind wordt elke wervel groter vanuit deze groeischijven.
Maar een misvormde wervel kan ook een misvormde groeischijf hebben.
Als een wervel vanuit een halve groeischijf groeit, wordt de wervel steeds schever.
Hierdoor ontstaat een steeds grotere bocht in de wervelkolom.
Ook komt het voor dat een misvormde wervel geen groeischijf heeft.
Dan zal de bocht bij de groei van het kind bijna niet groter worden.
Op foto’s en scans is niet te zien of een misvormde wervel een groeischijf heeft.
We moeten de rug van uw kind dus regelmatig goed controleren.
Bij de controles kijken we of de misvormde wervel en de bocht hetzelfde blijven of dat de wervel scheef groeit en de bocht in de rug groter wordt.
Op plaatje 2 ziet u een voorbeeld van scheve groei.
Onderzoeken
De volgende onderzoeken zijn nodig om te kunnen besluiten welke behandeling het beste is:
- een röntgen-foto van de rug
- een MRI-onderzoek van de rug
- een onderzoek door de kinderarts om te kijken of er ook andere afwijkingen zijn, bijvoorbeeld in nieren, hart of ruggenmerg
- een echo van de nieren
Controles
Ongeveer 1 keer per jaar krijgt uw kind een lichamelijk onderzoek en een röntgen-foto.
Tijdens de groeispurt is dat ongeveer 1 keer per 6 maanden.
Vanwege de mogelijke schade van veel röntgen-straling maken we zo min mogelijk röntgen-foto’s.
Op volwassen leeftijd is geen controle meer nodig.
Behandelingen
Er zijn een aantal behandelingen mogelijk, zoals:
Observatie
Als we nog niet weten of de bocht steeds erger wordt, blijven we de rug goed controleren.
We zullen uw kind dan in de eerste jaren ongeveer elke 3 tot 6 maanden controleren.
Ook tijdens de groeispurt in de puberteit is vaak controle nodig.
Als de bocht te groot wordt, is behandeling nodig.
Oefeningen
Oefeningen kunnen niet voorkomen dat de bocht groter wordt.
Maar oefeningen zijn wel goed voor de houding, kracht, coördinatie en conditie. Dus bij sommige kinderen adviseren we oefen-therapie.
Op de website van orthopedie (orthopedie.mumc.nl/folders) vindt u een lijst van oefen-therapeuten bij scoliose.
Brace
Een brace is een korset van kunststof of gips.
Bij congenitale scoliose helpt een brace niet altijd.
Een brace kan niet voorkomen dat de bocht erger wordt.
Wel helpt een brace als er een andere bocht is ontstaan boven of onder de congenitale scoliose.
Deze extra bocht kan ontstaan als een soort 'tegen-bocht', om het lichaam weer in evenwicht te brengen.
Operatie
Een operatie aan de rug is nodig bij ongeveer 30 procent van de kinderen met congenitale scoliose.
Het doel van de operatie is om de bocht kleiner te maken en de wervelkolom steviger te maken door de scheefgegroeide wervels vast te zetten. zodat de bocht nooit meer terugkomt.
Er zijn veel verschillende afwijkingen in de wervels mogelijk.
Daarom maken we voor de operatie een goede scan van de wervelkolom.
Daarmee bepalen we voor elk kind heel precies welke wervels we moeten opereren en hoe we dat precies doen.
Meer informatie over de operatie staat in de folder ‘Operatie voor congenitale scoliose (info.mumc.nl/pub-785)’ en op de website van orthopedie (orthopedie.mumc.nl/).
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? We beantwoorden uw vragen graag.
U kunt uw vragen stellen als u op de poli bent.
U kunt ook met uw vragen bellen naar het scoliose-team:
Telefoonnummer: 043 - 387 15 61
Van maandag tot en met donderdag van 8.00 tot 17.00 uur
Websites
- MUMC+ (www.mumc.nl)
- Orthopedie MUMC+ (orthopedie.mumc.nl/scoliose)
- Scoliose.nl (www.scoliose.nl) (Vereniging voor scoliosepatiënten)
- Gezond Idee (gezondidee.mumc.nl/)