Folder
Epilepsie: wada-test
Onderzoek naar de plek van taal en geheugen in de hersenen
U heeft epilepsie die moeilijk of niet te behandelen is met medicijnen. Samen met uw neuroloog heeft u besloten om te onderzoeken of een operatie aan uw hersenen mogelijk is. Voor dit onderzoek wordt u een paar dagen opgenomen.
In deze folder leest u meer over dit onderzoek en uw opname.
Laat deze folder gerust aan familie lezen. Dan weten ook zij wat er gaat gebeuren.
Waarom krijgt u dit onderzoek?
We onderzoeken of het veilig is om uw hersenen te opereren.
Ongeveer 30 op de 100 de mensen met epilepsie blijven aanvallen houden, ook al gebruiken zij medicijnen. Deze mensen kunnen soms een operatie aan de hersenen krijgen. In de hersenen zit een gebied dat zorgt voor de epileptische aanvallen. De neurochirurg haalt dat gebied dan weg. Dit heet epilepsiechirurgie.
We moeten eerst onderzoeken of deze operatie veilig kan.
- Het is belangrijk dat de operatie geen problemen geeft met uw taal of geheugen.
- Daarom doen we een Wada-test.
Met deze test kijken we:
- aan welke kant van de hersenen de taal zit
- of uw geheugen nog werkt als u geopereerd wordt
Taal en geheugen
De hersenen bestaan uit 2 helften.
- Elke helft heeft eigen taken.
- Eén hersenhelft is dominant.
- Dit betekent dat die hersenhelft zorgt voor de taal.
Met taal bedoelen we onder andere:
- praten
- begrijpen
- lezen
- schrijven
Ook het geheugen is belangrijk. Het geheugen zit in beide hersenhelften.
Voordat de neurochirurg u opereert, is het belangrijk om te weten:
- waar de taal zit
- waar het geheugen zit
Zo proberen we ervoor te zorgen dat u door de operatie:
- geen blijvende taalproblemen krijgt
- geen problemen krijgt met het onthouden van nieuwe dingen
De wada test
Bij een Wada-test brengen we 1 hersenhelft tijdelijk in slaap. Deze hersenhelft werkt dan even niet.
Tijdens de test krijgt u opdrachten van een neuropsycholoog. Dit is een arts die kijkt naar de gevolgen van epilepsie op emoties, gedrag en denken.
U krijgt bijvoorbeeld deze opdrachten:
- een voorwerp hardop benoemen
- hardop voorlezen
- voorwerpen bekijken en onthouden
- woorden horen en onthouden
Zo controleren we wat er gebeurt als die ene hersenhelft niet werkt. Dit laat zien wat het effect van een operatie kan zijn.
Is het onduidelijk waar de taal of het geheugen zit? Dan testen we mogelijk ook de andere hersenhelft.
Blijven de taal én het geheugen tijdens de test goed werken? Dan kan de operatie meestal veilig gebeuren.
De opname
U wordt opgenomen op verpleegafdeling C5 Neurologie (info.mumc.nl/pub-1011). De opname duurt 2 of 3 dagen.
Dag 1
Op de eerste dag heeft u een gesprek met de neuroloog op de polikliniek Neurologie. Deze geeft uitleg over de test.
Op de afdeling controleren we of uw rechterlies kaal is. Zitten daar nog haren? Dan halen we deze weg.
Dag 2
Op dag 2 doen we de Wada-test.
- U mag 3 uur voor de test niets meer eten en drinken.
- U mag uw medicijnen innemen met een slokje water.
- Gebruik geen gel in uw haren. Want u krijgt elektroden op uw hoofd voor het maken van een hersenfilmpje (EEG).
Vaatkamer
- De test duurt 1,5 uur.
- De test gebeurt op de vaatkamer.
- Er zijn veel professionals in deze kamer aanwezig.
- Het is belangrijk dat u alleen let op de neuropsycholoog.
- U ligt op uw rug op een onderzoekstafel.
- Het is belangrijk dat u stil blijft liggen.
Verdoving en slangetje
- U krijgt plaatselijke verdoving in uw rechterlies.
- De radioloog legt uit wat hij of zij doet.
- De radioloog brengt een soepel slangetje in een bloedvat in uw rechterlies. Daarna wordt het slangetje opgeschoven.
- We willen controleren of het slangetje op de goede plaats ligt. Daarom krijgt u via dit slangetje contrastmiddel. Dit is een vloeistof waarmee we de bloedvaten goed kunnen zien op röntgenfoto’s.
- Daarna maken we röntgenfoto’s.
Door het contrastmiddel kunt u:
- een warm gevoel krijgen in uw hoofd en borstkas.
- misselijk worden.
Slaapmedicijn
- Ligt het slangetje op de goede plaats? Dan krijgt u een medicijn waarvan uw hersenhelft in slaap valt.
Voordat het medicijn begint te werken:
- houdt u beide armen omhoog
- beweegt u met de vingers
- telt u terug van 100 naar 1
Als het medicijn werkt:
- wordt 1 arm slap
- kunt u moeite krijgen met zien, praten of begrijpen
- voelt u zich misschien onrustig, somber of juist blijer dan normaal
Dit hoort bij het slapen van een hersenhelft.
- Blijf rustig liggen en doe de opdrachten zo goed mogelijk.
- Na 3 tot 5 minuten stopt het medicijn met werken. De klachten verdwijnen dan weer.
Tijdens en na de test
Met het EEG controleren we:
- of de hersenhelft slaapt
- wanneer het slaapmedicijn stopt met werken
Ondertussen doet u de opdrachten.
Na 10 minuten vraagt de neuropsycholoog welke dingen u moest onthouden.
Als het nodig is, doen we na 15 minuten de Wada-test aan de andere hersenhelft.
Na de test:
- halen we het slangetje uit de lies
- drukken we het wondje af
Het is belangrijk dat het wondje niet opnieuw gaat bloeden.
- U moet 3 tot 6 uur plat blijven liggen.
- U mag niet opstaan om te eten of om naar het toilet te gaan.
Dag 2 of 3
De neuroloog overlegt met u over uw ontslag. Meestal blijft u nog 1 nacht in het ziekenhuis. Dit is om te kijken of u complicaties krijgt. Soms mag u dezelfde middag nog met ontslag.
- Het is belangrijk dat uw lies rust krijgt.
- Ga niet fietsen, rennen of sporten.
- U mag wel lopen.
Bijwerkingen van het slaapmedicijn
De Wada-test gaat meestal zonder complicaties. Het medicijn om uw hersenhelft in slaap te brengen, kan kort bijwerkingen geven:
20 tot 25 van de 100 mensen krijgt één of meer van de volgende klachten:
- oogpijn
- tranen
- trekken van de spieren in het gezicht
- hoofdpijn
- lachen
- rillen
- zweten
- warm gevoel
15 tot 20 van de 100 mensen krijgt ergere klachten, zoals:
- een lage bloeddruk
- een hoge bloeddruk
- meer spierspanning met verstijven of schokjes.
1 op de 8 patiënten kan tijdelijk minder goed contact maken.
Heel soms ontstaat:
- verwardheid
- trillen
- draaien van hoofd en ogen
Dit gebeurt bij minder dan 5 van de 100 mensen.
Deze klachten verdwijnen wanneer het slaapmedicijn niet meer werkt.
Mogelijke complicaties van de Wada-test
Epileptische aanval
Dit gebeurt bij minder dan 1 op de 100 mensen.
Beroerte
Dit gebeurt bij minder dan 1 op de 100 mensen.
Door het opschuiven van het slangetje in het bloedvat kan een bloedstolsel los komen. Of er kan een scheurtje in de wand van het bloedvat ontstaan. Dit kan zorgen voor neurologische uitval. Dit betekent dat hersenfuncties zoals kracht, taal en spraak kunnen uitvallen. Dit kan tijdelijk zijn, of voor altijd.
Blauwe plek in de lies
Bij het inbrengen en weghalen van het slangetje in de lies kan bloed lekken. Hierdoor kan een blauwe plek ontstaan. Heel soms drukt deze blauwe plek op een zenuw van het been.
Allergische reactie
Door het contrastmiddel of jodium kan een allergische reactie ontstaan. Heeft u ooit een allergische reactie op jodium of contrastmiddel gehad? Vertel dit aan de neuroloog.
Als het onderzoek niet lukt
Soms lukt het onderzoek niet. Dit kan gebeuren als u door het medicijn helemaal in slaap valt.
De uitslag
De Wada-test wordt opgenomen. Zo kan de neuropsycholoog de test later bekijken. De neuropsycholoog bepaalt wat de gevolgen van een operatie kunnen zijn voor:
- uw taal
- uw geheugen
U krijgt de uitslag via uw hoofdbehandelaar in Kempenhaeghe of Maastricht UMC+.
Contact
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Bel ons:
Polikliniek Neurologie
Telefoonnummer: 043 387 65 00
Secretariaat Neurologie
Telefoonnummer: 043 3875873
Websites
MUMC+ (www.mumc.nl/)
Epilepsie Hersen+Zenuw Centrum (hersenenzenuwcentrum.mumc.nl/aandoeningen/epilepsie-0)