Hoofdingang MUMC+

Folder

Het beperken van vrijheid

Afb3

Een naaste van u is opgenomen in het MUMC+.
U krijgt deze folder omdat we de vrijheid van uw naaste willen beperken.
Dit vinden we nodig om uw naaste of andere mensen te beschermen. We doen het bijvoorbeeld als iemand verward of onrustig is. De arts of verpleegkundige bespreekt met u waarom het nodig is bij uw naaste.


Het beperken van vrijheid kan erg vervelend zijn voor uw naaste en ook voor uzelf.
In deze folder geven we u daarom meer informatie hierover en tips hoe u zelf kunt helpen.

Gedrag met risico’s voor behandeling, herstel en veiligheid

Tijdens een opname kan gedrag ontstaan dat risico’s geeft, bijvoorbeeld:

  • verward zijn
  • het uittrekken van een infuus of sonde
  • agressief zijn
  • uit een stoel of bed glijden
  • vallen
  • weglopen

Door dit gedrag kan iemand een gevaar zijn voor zichzelf of zijn omgeving.
Ook kan het slecht zijn voor de behandeling en het herstel.

Wanneer kan het nodig zijn om de vrijheid te beperken?

Het beperken van vrijheid kan erg vervelend zijn. Het behandelteam overlegt eerst heel goed met elkaar of het echt nodig is. Het gebeurt alleen als zij geen andere oplossing zien.

Vrijheidsbeperking kan nodig zijn om de volgende redenen:

  • De veiligheid is in gevaar, bijvoorbeeld als iemand niet goed kan lopen of wegloopt.
  • Het herstel gaat niet goed, bijvoorbeeld omdat iemand het infuus of de sonde uittrekt.
  • Iemand kan de gevolgen van zijn gedrag niet inschatten, bijvoorbeeld bij een probleem met het geheugen, in de war zijn of agressief zijn.
  • De veiligheid is in gevaar van medewerkers, naasten of andere patiënten.

Verschillende manieren om vrijheid te beperken

Er zijn verschillende manieren om vrijheid te beperken. En soms geven we ook medicijnen die iemand rustiger maken.

Het doel van het beperken van vrijheid is het voorkomen van een gevaarlijke situatie, maar het kan ook nadelen hebben.
Het behandelteam bekijkt dagelijks of het nog nodig is en probeert het zo snel mogelijk af te bouwen.

Voorbeelden van vrijheidsbeperkende maatregelen zijn:

  • Bedhekken omhoog plaatsen.
  • Een veiligheidshandschoen.
  • Een band om de buik in bed. Dit noemen we een onrustband.
  • Een band om de polsen of enkels.
  • Een extra laagbed. 
  • Een optiscan (bewegingsdetector). 
  • Een tentbed.
  • Een rolstoel met een vast tafelblad ervoor, soms met een gordel om patiënt.

Hoe kunt u uw naaste helpen?

Het beperken van vrijheid is altijd de laatste keuze.
Er zijn ook andere maatregelen die we eerst proberen om te voorkomen dat het nodig is. We noemen dit preventieve maatregelen.
Soms helpen preventieve maatregelen niet genoeg en dan is het nodig om de vrijheid te beperken.
Preventieve maatregelen verbeteren het welzijn ook tijdens het beperken van vrijheid.

U kunt deze preventieve maatregelen zelf ook doen en hiermee uw naaste helpen.
Voorbeelden van deze preventieve maatregelen zijn: 

  • Maak de omgeving van uw naaste veiliger. Dit kan door de volgende dingen te doen:
    • haal scherpe voorwerpen weg
    • verlicht de kamer goed, laat een nachtlampje aan
    • zet hulpmiddelen om te lopen (bijvoorbeeld een looprekje) in de buurt, bijvoorbeeld een rollator
    • zorg voor stevige, niet gladde schoenen 
  • Neem een klok mee en een kalender. Spreek regelmatig over de datum en de tijd. Dit helpt tegen verward zijn. 
  • Vertel regelmatig dat uw naaste in het ziekenhuis is en waarom.  
  • Zorg dat er ook buiten de bezoektijd een bezoeker is die uw naaste goed kent. 
    Dit helpt tegen onrust en verward zijn.
  • 1 bezoeker is beter dan meer bezoekers tegelijk. Spreid de bezoekers over de dag.
  • Wandel met uw naaste, want beweging is gezond en houdt de spieren sterk.
    Een wandeling over de afdeling is al heel goed.
  • Zet foto’s van bekenden in de kamer.

Toestemming en overleg

Het beperken van vrijheid gebeurt volgens strenge regels uit de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO). De arts neemt het besluit om de vrijheid van uw naaste te beperken.
De arts doet dit altijd in goed overleg met de verpleegkundige en met uw naaste of  vertegenwoordiger van uw naaste.

Wilsonbekwaam en wettelijk vertegenwoordiger

Een patiënt die wilsbekwaam is kan informatie begrijpen en afwegen, zijn eigen belangen behartigen, een beslissing nemen en toestemming geven.
Per situatie bekijken we of een patiënt wilsbekwaam is.

Is een volwassen patiënt niet wilsbekwaam?
Dan moet de wettelijk vertegenwoordiger toestemming geven voor onderzoek, behandeling en het beperken van vrijheid.
De wettelijk vertegenwoordiger is dan ook de persoon die we informeren over de gezondheid en situatie van de patiënt.

Noodsituatie

Bij nood mag de verpleegkundige de vrijheid beperken zonder overleg.
Na het beperken van de vrijheid overlegt de verpleegkundige zo snel mogelijk met de arts en informeren we u ook zo snel mogelijk.

Contact

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen? Stel ze dan aan de verpleegkundige die uw naaste verzorgt of de behandelend arts.

Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2023. Bekijk de meest actuele versie van deze folder op: info.mumc.nl/pub-457